Παρέλαση έξι πλανητών απόψε: Γιατί η εντυπωσιακή ευθυγράμμιση είναι απλώς οπτική ψευδαίσθηση

Τις επόμενες ώρες το διαδίκτυο θα γεμίσει εντυπωσιακές εικόνες έξι πλανητών σε τέλεια ευθεία. Προσγειωθείτε: κανένας πλανήτης δεν ευθυγραμμίζεται στο διάστημα.

Η ψευδαίσθηση που δεν είναι ψέμα

Ο Ερμής απέχει 128 εκατομμύρια χιλιόμετρα από εμάς, ο Κρόνος πάνω από ένα δισεκατομμύριο. Αυτό που βλέπουμε είναι καθαρή οπτική προοπτική: σαν να στέκεσαι στην άκρη ενός τραπεζιού μπιλιάρδου και όλες οι μπάλες φαίνονται στην ίδια γραμμή, όπως εξηγεί ο αστρονόμος Jason Steffen. Ο λόγος που αυτό συμβαίνει κατά καιρούς είναι βαθύτερος: όλοι οι πλανήτες κινούνται περίπου στο ίδιο επίπεδο — απολίθωμα του περιστρεφόμενου δίσκου σκόνης απ' όπου γεννήθηκε το ηλιακό μας σύστημα πριν από 4,6 δισεκατομμύρια χρόνια (NASA).

Τι θα δεις (ρεαλιστικά)

Με γυμνό μάτι, 30-60 λεπτά μετά τη δύση: τον Δία ψηλά — αδύνατο να τον χάσεις — και την Αφροδίτη χαμηλά δυτικά, τα δύο λαμπρότερα «αστέρια» του ουρανού. Ο Κρόνος και ο Ερμής χρειάζονται καθαρό ορίζοντα και λίγη τύχη. Ουρανός και Ποσειδώνας; Κιάλια και τηλεσκόπιο αντίστοιχα (Star Walk). Όπως παραδέχεται το EarthSky: «Στην πράξη, το να δεις πάνω από τρεις θα είναι πρόκληση».

Το φαινόμενο είναι ορατό από την Ελλάδα. Βρείτε σημείο με ανοιχτό δυτικό ορίζοντα, μακριά από φώτα, και κοιτάξτε αμέσως μόλις σκοτεινιάσει. Αν απόψε είναι συννεφιά, έχετε περιθώριο ως την 1η Μαρτίου (Τα Νέα).

Σπάνιο; Όχι ακριβώς

Παρόμοια παρέλαση είχαμε τον Ιανουάριο 2025. Η επόμενη έρχεται τον Αύγουστο 2026 (Space.com). Αυτό που αξίζει πραγματικά να σημειώσετε στο ημερολόγιό σας είναι δύο μήνες μετά: στις 12 Αυγούστου, η πρώτη ολική ηλιακή έκλειψη στην Ευρώπη εδώ και 27 χρόνια θα σκοτεινιάσει τον ουρανό πάνω από την Ισπανία — την ίδια νύχτα που οι Περσείδες θα κορυφώνονται σε σκοτεινό ουρανό νέας Σελήνης (Vaonis).