Παραιτήθηκε ο απεσταλμένος της ΕΕ Γιοχάνες Χαν ενώ η Κύπρος εξοπλίζεται

Δέκα μήνες στη θέση, δύο επισκέψεις στο νησί, καμία ουσιαστική πρόοδος. Ο Γιοχάνες Χαν, πρώτος ειδικός απεσταλμένος που όρισε ποτέ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το Κυπριακό, παραιτήθηκε την Κυριακή επικαλούμενος «άλλες επαγγελματικές υποχρεώσεις» (Euronews). Οι υποχρεώσεις αυτές έχουν όνομα: από τον Ιανουάριο κατέχει τη θέση του Προέδρου του Γενικού Συμβουλίου της Αυστριακής Κεντρικής Τράπεζας (Politis). Η παραίτηση έρχεται ένα μήνα μετά τις έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) σε κτίρια της Κομισιόν, για πώληση 23 ακινήτων αξίας 900 εκατ. ευρώ κατά τη θητεία του ως Επιτρόπου Προϋπολογισμού (KiprInform). Η Επιτροπή αρνείται σύνδεση.

Η αλήθεια πίσω από τα επίσημα είναι πιο αποκαλυπτική. Σε συνομιλητές του στις Βρυξέλλες, ο ίδιος ο Χαν φέρεται να δήλωσε: «Δεν αναμένονται εξελίξεις, δεν βλέπω βούληση κίνησης — γιατί να παραμείνω;» (Politis). Ο πρώην ηγέτης της ΤΔΒΚ Τατάρ αρνήθηκε καν να τον δεχτεί. Η Άγκυρα δεν εξέδωσε ούτε δήλωση λύπης — ο ΕΕ ρόλος ήταν εξαρχής ανεπιθύμητος γι' αυτήν.

Από διπλωματία σε αποτροπή

Η ειρωνεία του timing είναι αιχμηρή. Μόλις δύο εβδομάδες νωρίτερα, η Κύπρος βίωσε κάτι πρωτοφανές: ελληνικά F-16 στην Πάφο, γαλλικές φρεγάτες στα ανοιχτά, βρετανικά αντι-drone συστήματα στο Ακρωτήρι (ERT). Ο Μητσοτάκης, ο Μακρόν και ο Χριστοδουλίδης έκαναν κοινές δηλώσεις από αεροπορική βάση — η τριμερής στην Πάφο ήταν de facto δοκιμή της αμυντικής ρήτρας (Άρθρο 42.7) της ΕΕ, της υποχρέωσης δηλαδή κάθε κράτους-μέλους να συνδράμει στρατιωτικά όταν άλλο μέλος δέχεται επίθεση. Την ίδια ώρα, η Τουρκία ανέπτυξε 6 F-16 και αντιαεροπορικά στο αεροδρόμιο Ερτζάν (Defense News).

Η μετατόπιση είναι δομική. Η Κύπρος δεν ζητά πια μόνο λύση του Κυπριακού — ζητά εγγύηση ασφάλειας μέχρι να βρεθεί λύση. Η Κομισιόν υποσχέθηκε ότι θα ορίσει νέο απεσταλμένο «εν ευθέτω χρόνω» (Newsbeast). Αλλά το ιστορικό δεν εμπνέει εμπιστοσύνη: μετά την κατάρρευση στο Κραν Μοντανά το 2017, χρειάστηκαν οκτώ χρόνια για να ξαναρχίσουν έστω άτυπες επαφές. Κάθε διπλωματικό κενό στην Κύπρο δεν δημιουργεί κρίση — δημιουργεί τετελεσμένα. Και τα τετελεσμένα, σε αντίθεση με τους απεσταλμένους, δεν παραιτούνται.