Παραίτηση Γκάμπαρντ από την κορυφή των αμερικανικών πληροφοριών

«Δεν με νοιάζει τι είπε. Πιστεύω ότι ήταν πολύ κοντά στο να την έχουν». Με αυτή τη φράση ο Ντόναλντ Τραμπ ακύρωσε δημόσια την κορυφαία αξιωματούχο πληροφοριών των ΗΠΑ, την Τούλσι Γκάμπαρντ, που είχε καταθέσει στη Γερουσία ότι το Ιράν δεν κατασκεύαζε πυρηνικό όπλο και ότι ο Αλί Χαμενεΐ δεν είχε επανεκκινήσει το πρόγραμμα του 2003 (ODNI). Λίγες εβδομάδες μετά, η Γκάμπαρντ ανακοίνωσε ότι αποχωρεί από Διευθύντρια Εθνικών Πληροφοριών στις 30 Ιουνίου 2026, με επίσημη αιτιολογία τη σπάνια μορφή καρκίνου των οστών που διαγνώστηκε στον σύζυγό της (CBS News).

Η ασθένεια είναι πραγματική. Η ρήξη όμως είχε κρυσταλλωθεί μήνες πριν: αποκλεισμός από τις συσκέψεις για Ιράν, Βενεζουέλα και Κούβα, μετατόπιση του ρόλου της σε έρευνες κατά αξιωματούχων της εποχής Ομπάμα και «βαθύ κράτος» (Reuters, CNN). Η αξιωματούχος που υποτίθεται ότι συντονίζει 18 υπηρεσίες εθνικής ασφάλειας (ODNI) είχε χάσει την έδρα της στο τραπέζι αποφάσεων.

Πειθαρχία στο εσωτερικό, πίεση στους συμμάχους

Η αποχώρηση δεν συμβαίνει μόνη της. Την ίδια εβδομάδα, ο Λευκός Οίκος πάγωσε ένα πακέτο 14 δισ. δολαρίων όπλων προς την Ταϊβάν για να εξοικονομήσει αναχαιτιστές για τη Μέση Ανατολή (To Brief), ενώ ο Μάρκο Ρούμπιο επιτέθηκε δημόσια στην Ισπανία επειδή αρνήθηκε τις βάσεις της Ρότα και του Μορόν για τον πόλεμο στο Ιράν (To Brief). Η ίδια λογική διατρέχει και τα τρία επεισόδια: όποιος αμφισβητεί την αφήγηση της «επικείμενης ιρανικής απειλής», ξεμένει εκτός. Είτε λέγεται Πεδρο Σάντσεθ, είτε λέγεται Τούλσι Γκάμπαρντ.

Η ρήξη του Μαρτίου είχε προοικονομήσει τη σημερινή. Τότε, ο Τζο Κεντ, Πράσινος Μπερές, πρώην CIA και διορισμένος του ίδιου του Τραμπ, παραιτήθηκε από την Αντιτρομοκρατική καταγγέλλοντας ότι «το Ισραήλ μάς έσυρε στον πόλεμο» (To Brief). Η Γκάμπαρντ είναι η δεύτερη ρήξη, και θεσμικά βαρύτερη: μιλάμε για τον άνθρωπο που υπογράφει το Annual Threat Assessment, το επίσημο έγγραφο όπου οι αμερικανικές υπηρεσίες λένε στον πρόεδρο και το Κογκρέσο τι θεωρούν απειλή.

Ο επόμενος της σειράς

Ο Aaron Lukas, Principal Deputy, αναλαμβάνει υπηρεσιακά (ABC News). Δεν πρόκειται για τυφλό σύστημα. CIA, NSA και DIA συνεχίζουν να δουλεύουν. Όμως ένας acting επικεφαλής χωρίς επικύρωση από τη Γερουσία έχει μειωμένο πολιτικό βάρος όταν χρειαστεί να σταθεί απέναντι σε σκληρά ονόματα της εθνικής ασφάλειας. Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Mark Warner ζήτησε «ανεξάρτητο επαγγελματία που θα προστατεύει το δικαίωμα των αναλυτών να μιλούν με ειλικρίνεια στην εξουσία» (Warner). Η διατύπωση περιγράφει με ακρίβεια τι ακριβώς λείπει.

Γιατί αφορά την Αθήνα

Για την Αθήνα, ο κραδασμός μεταφράζεται απευθείας στην ποιότητα της αμερικανικής πληροφόρησης για μια περιοχή που φλέγεται. Στη Λάρισα εδρεύει το επιχειρησιακό στρατηγείο της ευρωπαϊκής αποστολής ASPIDES στην Ερυθρά Θάλασσα, με εντολή που παρατάθηκε έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027 (Συμβούλιο ΕΕ). Η ελληνική κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν αναλαμβάνει στρατιωτικό ρόλο στον Ορμούζ πέρα από το αμυντικό πλαίσιο (Reuters).

Η ανταλλαγή πληροφοριών μέσα στο ΝΑΤΟ ήταν πάντα επιλεκτική και βασισμένη στην εμπιστοσύνη (NATO). Όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ δηλώνει δημόσια «δεν με νοιάζει τι είπε» η Διευθύντριά του στις Πληροφορίες, οι μελλοντικές προειδοποιήσεις για ένα ιρανικό drone ή ένα ναρκοπέδιο στον Ορμούζ φτάνουν στο ΓΕΕΘΑ με ένα ερωτηματικό από πάνω: είναι η εκτίμηση των αναλυτών ή η εκτίμηση του προέδρου; Η διαφορά καθορίζει αν μια ελληνική φρεγάτα θα βρεθεί στον σωστό παράλληλο τη σωστή στιγμή.

Από τις 30 Ιουνίου, οι 18 αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών θα συντονίζονται από έναν αξιωματούχο χωρίς επικύρωση Γερουσίας, σε μια στιγμή που η αξιοπιστία της εκτίμησης απειλών έχει γίνει αντικείμενο δημόσιας αμφισβήτησης από τον ίδιο τον πρόεδρο.