Παραγουάη: Καθαίρεση του Πένια, κατ’ οίκον κράτηση

Η Γερουσία της Παραγουάης καθαίρεσε χθες τον πρόεδρο Σαντιάγο Πένια, κρίνοντάς τον ένοχο για κακή άσκηση καθηκόντων στην υπόθεση της Ueno Bank, με 44 ψήφους, καμία κατά και μία απουσία (Γερουσία, La Nación Argentina). Λίγες ώρες αργότερα, η αστυνομία εκτέλεσε εισαγγελική εντολή που τον θέτει σε κατ’ οίκον κράτηση έως ότου τεθεί στη διάθεση της ειδικής μονάδας οικονομικών εγκλημάτων (EFE, La Nación Paraguay). Τον διαδέχθηκε αμέσως ο αντιπρόεδρος Πέδρο Αλιάνα, που ορκίστηκε ενώπιον του Κογκρέσου για το υπόλοιπο της θητείας έως τον Αύγουστο του 2028 (Γερουσία).

Η κρίση είχε ξεκινήσει στις 2 Νοεμβρίου, όταν η Κεντρική Τράπεζα έθεσε τη Ueno σε εξυγίανση επειδή οι διορθωμένες καταστάσεις της έδειξαν δείκτη φερεγγυότητας κάτω από το μισό του νόμιμου ελάχιστου (ABC Color). Από την επομένη, εφαρμογή, κάρτες και υποκαταστήματα σταμάτησαν, αφήνοντας εκατομμύρια πελάτες χωρίς πρόσβαση στους λογαριασμούς τους (To Brief). Χθες το απόγευμα, σύμφωνα με τον διευθυντή του Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων Χοσέ Μασιέλ, είχαν ήδη πιστωθεί 197,2 δισ. γκουαρανί σε 722.307 πρόσωπα (ABC Color). Οι πληρωμές είχαν αρχίσει την Πέμπτη, πριν από την αλλαγή προέδρου (Infobae).

Η καθαίρεση έτρεξε σε τέσσερα εικοσιτετράωρα. Στις 5 Νοεμβρίου ο Πένια ανακοίνωσε την παραίτησή του σε βίντεο, μιλώντας για τη «σταθερότητα» της χώρας, ενώ η Βουλή ενέκρινε την παραπομπή του με 78 ψήφους (El País Uruguay, El País Colombia). Η κοινή συνεδρίαση που θα αποφάσιζε για την παραίτηση, όμως, διακόπηκε χωρίς απαρτία μετά την αποχώρηση βουλευτών του κυβερνώντος Colorado, κι έτσι ο Πένια παρέμεινε τυπικά πρόεδρος μέχρι την απόφαση της Γερουσίας (BBC, μέσω Prensa Panamá).

Στη Γερουσία, που συνεδρίασε ως δικαστήριο, ο Πένια δεν εμφανίστηκε. Τον εκπροσώπησαν οι δικηγόροι Αδόλφο Φερέιρο και Ρικάρντο Πρέδα, των οποίων το αίτημα για 72 ώρες προετοιμασίας απορρίφθηκε (Extra, HOY). Το κατηγορητήριο, όπως το περιγράφουν δημοσιεύματα, αποδίδει στον πρόεδρο σύγκρουση συμφερόντων λόγω της παλιάς συμμετοχής του στην Ueno Holding, τοποθετήσεις δημόσιων κεφαλαίων στην τράπεζα και ολιγωρία στην εποπτεία (BBC Mundo). Η υπεράσπιση αντέτεινε ότι δεν έχει προσδιοριστεί δική του συγκεκριμένη απόφαση. «Δεν μπορούμε να καθαιρέσουμε έναν πρόεδρο με βάση κουτσομπολιά», είπε ο Πρέδα (HOY). Τελικά, οι 44 ψήφοι υπέρ ξεπέρασαν κατά πολύ το όριο των 30 που απαιτεί το Σύνταγμα για τους 45 γερουσιαστές (Σύνταγμα, La Estrella de Panamá).

Η ποινική διάσταση είναι ξεχωριστή, και μόλις αρχίζει. Τέσσερις εισαγγελείς υπέγραψαν την εντολή κράτησης με αριθμό 7 στην υπόθεση 92/2026, για υπόνοιες «βλάβης εμπιστοσύνης» και άλλα αδικήματα, σύμφωνα με αποσπάσματα που δημοσίευσε η εφημερίδα La Nación της Παραγουάης (La Nación). Πρόκειται για εισαγγελική απόφαση, όχι δικαστική προφυλάκιση: δικαστής ποινικών εγγυήσεων θα κρίνει πού θα παραμείνει ο Πένια κατά τη διάρκεια της διαδικασίας (Europa Press). Ο ίδιος φέρεται να δήλωσε στους αστυνομικούς «θα υποβληθώ στη διαδικασία» (Revista Mercado). Η εμφάνισή του ενώπιον της εισαγγελίας έχει οριστεί για σήμερα στις 11 το πρωί (La Tribuna).

Η εξουσία άλλαξε χέρια χωρίς να αλλάξει κόμμα. Ο πρόεδρος του Colorado, Οράσιο Κάρτες, είχε στηρίξει δημόσια την παραπομπή του ανθρώπου που το κόμμα του είχε εκλέξει, και η αντιπολίτευση αποδέχθηκε τη συνταγματική διαδοχή για να διατηρηθεί η θεσμική συνέχεια (ABC Color, El País). Στην ορκωμοσία του, ο Αλιάνα υποσχέθηκε ότι οι πληγέντες θα αποζημιωθούν πλήρως (Γερουσία).

Η εγγύηση καλύπτει έως 75 κατώτατους μισθούς ανά καταθέτη, δηλαδή 228,3 εκατ. γκουαρανί κατά τράπεζα (BCP). Στην πρώτη φάση, που ήδη τρέχει, ολόκληρο το υπόλοιπο επιστρέφεται σε όσους έχουν έως 10 εκατ. γκουαρανί, περίπου 1.600 δολάρια, δεν χρωστούν ληξιπρόθεσμες οφειλές στην Ueno και έχουν ενεργό λογαριασμό σε άλλη τράπεζα (BCP, AP). Περίπου 32.000 συνταξιούχοι του ασφαλιστικού ταμείου IPS που πληρώνονταν μέσω Ueno πρόκειται να μεταφερθούν σε νέους λογαριασμούς και να λάβουν τις συντάξεις Νοεμβρίου στις 17 του μήνα, σύμφωνα με το ταμείο (HOY).

Για υπόλοιπα πάνω από τα 228,3 εκατ. γκουαρανί δεν υπάρχει αυτόματη κάλυψη: η ανάκτησή τους εξαρτάται από την αποτίμηση ενεργητικού και παθητικού της Ueno στο πλαίσιο της εξυγίανσης (Perfil). Η πολιτική κρίση έκλεισε χθες με αλλαγή προέδρου· για τις μεγαλύτερες καταθέσεις, η απάντηση θα έρθει από την εκκαθάριση, όχι από την ορκωμοσία.