Παράδοξο ανάπτυξης: Ράλι 44% στο Χρηματιστήριο με «παγωμένους» μισθούς στα 11 ευρώ

Αν κοιτάξει κανείς μόνο τους δείκτες, η ελληνική οικονομία ζει ημέρες δόξας. Το Χρηματιστήριο Αθηνών έσπασε το φράγμα των 2.400 μονάδων, καταγράφοντας άνοδο +44,3% το 2025 (Athens Stock Exchange enters a new era). Οι τράπεζες ανακοινώνουν κέρδη-ρεκόρ €4,4 δισ. και τα κόκκινα δάνεια είναι πλέον ανάμνηση.

Γιατί λοιπόν αυτή η ευημερία δεν φτάνει στην τσέπη σας; Η απάντηση κρύβεται στην ανατομία αυτού του πλούτου: παράγεται στην Ελλάδα, αλλά καταλήγει αλλού.

Η ανάπτυξη των δύο ταχυτήτων

Η αντίφαση είναι βίαιη. Ενώ οι μετοχές των τραπεζών απογειώθηκαν κατά 78,37% πέρυσι, η αγοραστική δύναμη των μισθωτών υποχωρεί. Σύμφωνα με τη ΓΣΕΕ, ο μέσος ωριαίος μισθός στην Ελλάδα είναι κολλημένος στα €11,3, όταν στην Κεντρική Ευρώπη έχει φτάσει τα €15,3 (Growth Without Pay).

Πρακτικά, η απόκλιση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο μεγαλώνει αντί να μικραίνει. Ο πληθωρισμός στα τρόφιμα (+3,6%) ροκανίζει όποια ονομαστική αύξηση δίνεται, αφήνοντας τον εργαζόμενο με λιγότερο διαθέσιμο εισόδημα από ό,τι πριν την "έκρηξη" της ανάπτυξης.

Ποιος εισπράττει τα κέρδη;

Εδώ βρίσκεται το κλειδί της ανισότητας. Οι εισηγμένες εταιρείες μοίρασαν μερίσματα ρεκόρ ύψους €5 δισ. το 2025 (Athens Stock Exchange enters a new era). Ποιος τα πήρε;

Όχι το ελληνικό νοικοκυριό. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι ξένοι θεσμικοί επενδυτές κατέχουν πλέον το 69,3% της συνολικής κεφαλαιοποίησης της αγοράς. Αντίθετα, οι ενεργοί λογαριασμοί Ελλήνων μικροεπενδυτών παραμένουν 40% λιγότεροι σε σχέση με τα προ-κρίσης επίπεδα.

Αυτό σημαίνει ότι η χρηματιστηριακή άνοδος λειτουργεί ως μηχανισμός εξαγωγής πλούτου: τα κέρδη παράγονται από την ελληνική κατανάλωση και εργασία, αλλά τα μερίσματα φεύγουν στο εξωτερικό.

Τράπεζες: Κέρδη χωρίς ρίσκο

Το οξύμωρο ολοκληρώνεται στον τραπεζικό τομέα. Οι τράπεζες είναι πλέον υγιέστατες, με δείκτες κεφαλαίου στο 19,7% και πλεονάζουσα ρευστότητα €83,1 δισ. (Bank credit and deposits).

Ωστόσο, αυτή η ρευστότητα δεν επιστρέφει στην κοινωνία. Ο δανεισμός προς τα νοικοκυριά αυξήθηκε μόλις κατά 2,2%, ενώ τα στεγαστικά είναι πρακτικά παγωμένα. Οι τράπεζες αυξάνουν την κερδοφορία τους κυρίως από τη διαφορά επιτοκίων (τα δάνεια ακριβαίνουν, οι καταθέσεις δεν αποδίδουν τίποτα), χωρίς να αναλαμβάνουν τον ρόλο του χρηματοδότη της στεγαστικής ανάγκης.

Το συμπέρασμα είναι σαφές: Η οικονομία μεγαλώνει, αλλά το μοντέλο διανομής έχει αλλάξει. Δεν έχουμε πλέον ανάπτυξη που «διαχέεται», αλλά ανάπτυξη που συσσωρεύεται σε χαρτοφυλάκια που σπάνια μιλούν ελληνικά.