Πάπας Λέων και Πατριάρχης Βαρθολομαίος κόντρα στον «ιερό πόλεμο» της Μόσχας

Στις 31 Μαρτίου, η ρωσική Υπηρεσία Εξωτερικών Πληροφοριών (SVR) δημοσίευσε επίσημη ανακοίνωση κατά του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, κατηγορώντας τον ότι «ακολουθεί δόλια πορεία προς το σχίσμα της παγκόσμιας Ορθοδοξίας» με την αρχή του «διαίρει και βασίλευε» (newsit.gr). Τέσσερις μέρες αργότερα, ο ίδιος Πατριάρχης καθόταν στο Φανάρι δίπλα στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, εκδίδοντας κοινό μήνυμα ειρήνης. Η SVR αντιμετωπίζει πλέον ανοιχτά το Φανάρι όχι ως θρησκευτικό θεσμό, αλλά ως γεωπολιτικό αντίπαλο στον πληροφοριακό πόλεμο.

Την ίδια εβδομάδα, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ εκφώνησε το πρώτο του Πασχαλινό μήνυμα Urbi et Orbi χωρίς να ονομάσει ούτε μία σύγκρουση κατ' όνομα. Αυτό που είπε, όμως, περιείχε ρήξη: «Ο Θεός δεν ακούει τις προσευχές όσων διεξάγουν πολέμους, τα χέρια τους είναι γεμάτα αίμα» (AP). Δύο μέρες νωρίτερα, είχε ονομάσει ευθέως τον Τραμπ, καλώντας τον να βρει «έξοδο» από τον πόλεμο κατά του Ιράν (Axios). Ο πρώτος Αμερικανός Πάπας αφαιρεί το θεολογικό άλλοθι από τη θεωρία του «δίκαιου πολέμου», δηλώνοντας ότι η σύγχρονη πολεμική τεχνολογία καθιστά αδύνατη κάθε τέτοια δικαιολόγηση (Magisterium). Μια ευθεία βολή ταυτόχρονα προς την Ουάσιγκτον και τη Μόσχα, που νομιμοποιούν τις επιχειρήσεις τους ως αναγκαία άμυνα.

Στο Φανάρι, ο Ζελένσκι ενημέρωσε τον Βαρθολομαίο για τις ειρηνευτικές επαφές με την αμερικανική πλευρά και πρότεινε Πασχαλινή κατάπαυση πυρός (CruxNow). Η συνάντηση έγινε την ίδια μέρα με τη συνάντηση Ζελένσκι-Ερντογάν στο Dolmabahçe (To Brief): Πάπας, Πατριάρχης, Τούρκος Πρόεδρος μέσα σε 48 ώρες. Ο Πατριάρχης Κύριλλος δεν απάντησε στην πρόταση. Η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία έχει κηρύξει τον πόλεμο «ιερό» από τον Μάρτιο του 2024 (ISW), με τον Κύριλλο να υπόσχεται στους Ρώσους στρατιώτες ότι θα έχουν «όλες τις αμαρτίες τους ξεπλυμένες» (Crisis Magazine). Αντί για Πασχαλινή κατάπαυση, η απάντηση ήταν εκατοντάδες drones Shahed πάνω από ουκρανικές πόλεις.

Στα κατεχόμενα εδάφη, η θρησκεία λειτουργεί ως μηχανισμός στρατολόγησης. Η οργάνωση Yunarmia (Νεολαία Στρατού), με 1,3 εκατομμύρια μέλη από ηλικία 8 ετών, εντάσσει παιδιά μέσω εκκλησιών υπό τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία. Ιερείς παρίστανται σε ορκωμοσίες, κληρικοί εκπαιδεύουν σε «ηρωικές πράξεις» (Crisis Magazine). Η Gazprom και η Rosneft χρηματοδότησαν την «μεταπαίδευση» πάνω από 2.000 Ουκρανών παιδιών σε χειρισμό drones και εκρηκτικών (United24).