Τα πακιστανικά πλήγματα φτάνουν πλέον ως την Κανταχάρ

Το Πακιστάν βομβάρδισε στις 24 Σεπτεμβρίου δέκα σημεία στο Αφγανιστάν και το παρουσίασε ως αυτοάμυνα απέναντι σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones). Οι ίδιες οι πακιστανικές πηγές λένε όμως ότι αυτά τα drones είχαν ήδη εξουδετερωθεί πριν φτάσουν στους στόχους τους (Express Tribune, Khaama Press). Ανάμεσα στα σημεία που αναφέρθηκαν είναι η πόλη της Κανταχάρ, έδρα της ηγεσίας των Ταλιμπάν. Έτσι ένα πρόβλημα εσωτερικής τρομοκρατίας του Πακιστάν γίνεται ανοιχτή στρατιωτική αντιπαράθεση δύο κυβερνήσεων.

Τι ανακοίνωσε το Ισλαμαμπάντ και τι είδαν οι κάτοικοι

Την επιχείρηση ανακοίνωσε ο υπουργός Πληροφοριών Ατάουλα Ταράρ. Την περιέγραψε ως περιορισμένη και αναλογική απάντηση σε drones που, κατά το Ισλαμαμπάντ, μπήκαν από το Αφγανιστάν (Reuters). Ανώνυμες πακιστανικές πηγές ασφαλείας λένε ότι στις 23 Σεπτεμβρίου μπήκαν οκτώ drones (Khaama Press). Κατά τις ίδιες πηγές, τα τέσσερα εντοπίστηκαν κοντά στο συνοριακό πέρασμα του Τόρκχαμ και τα άλλα τέσσερα κοντά στο Κοχάτ (Geo News). Εδώ βρίσκεται το αδύναμο σημείο του επιχειρήματος: αν η απειλή είχε ήδη αναχαιτιστεί, το Ισλαμαμπάντ δεν έχει δείξει τι συνέδεε τις δέκα θέσεις με κίνδυνο που συνεχιζόταν.

Ο Ταράρ δημοσίευσε βίντεο που, όπως είπε, δείχνει την καταστροφή υποδομών για drones (The News). Οι μαρτυρίες από το έδαφος περιγράφουν κάτι ευρύτερο. Κάτοικος της Κανταχάρ είπε στο AFP ότι άκουσε αεροσκάφος και έκρηξη και είδε φωτιά μέσα στην πόλη. Αφγανός τοπικός αξιωματούχος είπε στο ίδιο πρακτορείο ότι στην Πακτία χτυπήθηκε το 203ο Σώμα Μανσούρι, μονάδα του αφγανικού στρατού (AFP μέσω Ahram Online). Πλήγματα αναφέρουν και τοπικές πηγές στη Χοστ (Afghanistan International). Η αναφορά για την Πακτία δεν αποδεικνύει ότι εκεί φυλάσσονταν drones. Αν όμως ισχύει, το Πακιστάν χτύπησε εγκατάσταση του ίδιου του κράτους των Ταλιμπάν και όχι καταφύγιο ενόπλων.

Από την Καμπούλ, ο εκπρόσωπος των Ταλιμπάν Ζαμπιχουλάχ Μουτζαχίντ αρνήθηκε ότι η κυβέρνησή του εξαπέλυσε drones. Ανέφερε τέσσερις νεκρούς αμάχους σε Κανταχάρ, Πακτία και Χοστ, χωρίς ονόματα και χωρίς κατανομή ανά επαρχία (DW). Οι τοπικοί απολογισμοί δεν συμφωνούν μεταξύ τους. Ο εκπρόσωπος της Χοστ μίλησε για μηδενικές απώλειες στην επαρχία (Pajhwok), ενώ άλλες τοπικές πηγές ανέφεραν τραυματίες (8AM).

Οι τρεις θάνατοι αμάχων που επιβεβαίωσε ο ΟΗΕ αφορούν άλλη επιχείρηση. Στις 21 Σεπτεμβρίου το Πακιστάν είχε χτυπήσει τρεις φερόμενους στόχους ενόπλων κοντά στα σύνορα. Ισχυρίστηκε τότε ότι σκότωσε 28 μαχητές, αριθμό που δεν επαληθεύτηκε ανεξάρτητα (DW). Για εκείνα τα πλήγματα, η αποστολή του ΟΗΕ στο Αφγανιστάν επιβεβαίωσε στην επαρχία Κουνάρ τουλάχιστον τρεις νεκρούς αμάχους (έναν άνδρα, μία γυναίκα και ένα κορίτσι) και τέσσερις τραυματίες (UNifeed).

Από το TTP στον στρατό της Καμπούλ

Στη ρίζα της σύγκρουσης βρίσκεται το TTP (Tehreek-e-Taliban Pakistan, οι Πακιστανοί Ταλιμπάν). Η οργάνωση χτυπά μέσα στο Πακιστάν, και το Ισλαμαμπάντ την κατηγορεί ότι βρίσκει καταφύγιο στο Αφγανιστάν. Τον Αύγουστο το TTP ανέλαβε την ευθύνη για πολύνεκρη επίθεση αυτοκτονίας στην κοιλάδα Σουάτ (To Brief). Οι Ταλιμπάν της Καμπούλ αρνούνται ότι το καλύπτουν.

Το πιο σκληρό τεκμήριο δεν προέρχεται από καμία από τις δύο κυβερνήσεις. Η ομάδα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που παρακολουθεί τις κυρώσεις αναφέρει συνεχιζόμενη υποστήριξη προς το TTP από τις αφγανικές αρχές που ελέγχουν στην πράξη τη χώρα. Η ίδια έκθεση καταγράφει όμως και προσπάθειες να απομακρυνθούν μαχητές από τα σύνορα (περίπου 2.000, μαζί με τους συγγενείς τους), καθώς και προειδοποίηση του ηγέτη των Ταλιμπάν προς την οργάνωση (ΟΗΕ, S/2026/651). Η Καμπούλ, δηλαδή, ούτε κόβει τους δεσμούς με το TTP ούτε το αφήνει ανεξέλεγκτο.

Μέσα σε τρεις ημέρες, τα πακιστανικά πλήγματα πέρασαν από τρεις στόχους στη μεθόριο σε δέκα, και οι αναφορές περιλαμβάνουν πλέον την Κανταχάρ και μονάδα του αφγανικού στρατού (AFP μέσω Ahram Online). Η μέθοδος δεν έχει φέρει ησυχία. Η ACLED, οργανισμός που καταγράφει ένοπλες συγκρούσεις, βρίσκει συνεχιζόμενη υψηλή μαχητική δραστηριότητα στο Πακιστάν (ACLED). Οι μεσολαβήσεις της Τουρκίας, του Κατάρ και της Κίνας απέφεραν μόνο προσωρινές παύσεις (South Asian Voices, RFE/RL).

Οι βασικοί ισχυρισμοί και των δύο πλευρών μένουν ανεπιβεβαίωτοι. Δεν έχουν δημοσιοποιηθεί τεχνικά στοιχεία για την προέλευση και τους χειριστές των drones ούτε κατάλογος των δέκα στόχων, ενώ ανεξάρτητη επαλήθευση των τεσσάρων νεκρών της 24ης δεν έχει εντοπιστεί. Ο Μουτζαχίντ προειδοποίησε ότι οι πακιστανικές «επιθέσεις» θα απαντηθούν «κατάλληλα», με σταθερή στάση (Pajhwok). Με την Κανταχάρ στον χάρτη των πληγμάτων, το TTP δεν είναι πια ζήτημα εσωτερικής ασφάλειας του Πακιστάν. Είναι η αιτία μιας ανοιχτής στρατιωτικής αντιπαράθεσης δύο κυβερνήσεων, με την απειλή αντιποίνων πλέον στο τραπέζι και με ισχυρισμούς που κανένας τρίτος δεν έχει ελέγξει.