Η παγίδα των -23°C: Το deal Τραμπ-Πούτιν και το μήνυμα στην Ελλάδα

Η ανακοίνωση της επταήμερης παύσης βομβαρδισμών στο Κίεβο, κατόπιν συμφωνίας Τραμπ-Πούτιν, δεν είναι απλώς μια ανθρωπιστική κίνηση λόγω ψύχους. Είναι η πρώτη πράξη μιας νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας όπου οι Μεγάλες Δυνάμεις αποφασίζουν ερήμην των «μικρότερων», ακόμα και αν αυτοί είναι τα θύματα της επίθεσης. Το γεγονός ότι η Ουκρανία δεν ειδοποιήθηκε προηγουμένως (The Telegraph) αλλά κλήθηκε να ακολουθήσει, στέλνει ένα ανησυχητικό μήνυμα σε κάθε νατοϊκό σύμμαχο στην περιφέρεια, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.

Η παγίδα της «ανθρωπιστικής» παύσης

Πίσω από τη ρητορική για τις χαμηλές θερμοκρασίες (-23°C), κρύβεται η σκληρή στρατιωτική αναγκαιότητα. Ο ρωσικός στρατός προελαύνει με τον αργότερο ρυθμό εδώ και έναν αιώνα (15-70 μέτρα την ημέρα), ενώ οι υποδομές του χρειάζονται απεγνωσμένα αναδιοργάνωση (Center for Strategic and International Studies).

Η «εκεχειρία» δίνει στη Μόσχα αυτό που δεν μπορούσε να κερδίσει στο πεδίο: χρόνο. Την ώρα που συζητούσαν, η Ρωσία εξαπέλυσε 375 drones και 21 πυραύλους (Clash Report), αποδεικνύοντας ότι η διπλωματία χρησιμοποιείται ως προκάλυμμα για την προετοιμασία του επόμενου χτυπήματος.

Τι σημαίνει για την Αλεξανδρούπολη

Για την Ελλάδα, η εξέλιξη αυτή χτυπάει καμπανάκι ασφαλείας. Η χώρα μας έχει επενδύσει διπλωματικό και στρατηγικό κεφάλαιο στον ρόλο της ως πύλη της Δύσης, μέσω του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης και του Κάθετου Διαδρόμου προς την Οδησσό (Υπουργείο Εξωτερικών).

Αν όμως η Ουάσιγκτον αρχίσει να κλείνει διμερείς συμφωνίες με τη Μόσχα παρακάμπτοντας τη νατοϊκή δομή, η αξία των «προκεχωρημένων φυλακίων» όπως η Ελλάδα τίθεται υπό αμφισβήτηση. Μια Αμερική που αποσύρεται από την αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης αφήνει τα Βαλκάνια εκτεθειμένα σε ρωσικές υβριδικές πιέσεις, ειδικά σε εύθραυστες ζώνες όπως η Βοσνία (New Eastern Europe).

Το διακύβευμα δεν είναι αν θα σταματήσουν οι βομβαρδισμοί μέχρι την 1η Φεβρουαρίου. Το ζήτημα είναι αν η ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου θα συνεχίσει να βασίζεται σε συλλογικές εγγυήσεις ή αν περνάμε σε μια εποχή συναλλακτικής διπλωματίας, όπου η τύχη των συνόρων αποφασίζεται σε τηλεφωνήματα μεταξύ υπερδυνάμεων, χωρίς τους άμεσα ενδιαφερόμενους στο δωμάτιο.