Ουρές 5 ωρών «παγώνουν» τα βιομετρικά στους Ευζώνους

Ένα τουριστικό λεωφορείο με 50 επιβάτες από τα Σκόπια χρειάζεται πάνω από μία ώρα μόνο για να περάσει τη βιομετρική εγγραφή στον συνοριακό σταθμό των Ευζώνων. Φωτογραφία προσώπου, τέσσερα δακτυλικά αποτυπώματα, στοιχεία διαβατηρίου, ένας προς έναν, σε σειρά. Στις 30 Μαΐου, η αναμονή είχε φτάσει τις 2 ώρες για τα ΙΧ και πάνω από 5 για τα πούλμαν, με ουρές χιλιομέτρων στον άξονα Bogorodica-Ευζώνων (Protothema, Blic). Υπό την πίεση της κατάρρευσης, οι ελληνικές αρχές ανέστειλαν τους βιομετρικούς ελέγχους και επέστρεψαν προσωρινά στις παλιές σφραγίδες διαβατηρίου (Blic).

Το χάος οφείλεται στο Σύστημα Εισόδου/Εξόδου της ΕΕ (EES), την ψηφιακή υποδομή που καταργεί τις χειρόγραφες σφραγίδες σε όλα τα εξωτερικά σύνορα Σένγκεν. Αντί ο συνοριοφύλακας να βάζει μια βούλα, μια κεντρική βάση καταγράφει εισόδους και εξόδους κάθε υπηκόου τρίτης χώρας και υπολογίζει αυτόματα τις 90 ημέρες σύντομης παραμονής μέσα σε διάστημα 180 ημερών (Ευρωπαϊκή Επιτροπή). Στην πρώτη διέλευση κρατά αλφαριθμητικά στοιχεία, εικόνα προσώπου και δακτυλικά αποτυπώματα, τα οποία διατηρούνται για τρία χρόνια ώστε οι επόμενες διελεύσεις να γίνονται ταχύτερες (EUR-Lex, ΥΠΕΞ).

Αφορά μη πολίτες ΕΕ που μπαίνουν για σύντομη διαμονή. Δηλαδή, στους Ευζώνους, αφορά ακριβώς τη ροή από Βόρεια Μακεδονία, Σερβία και Κόσοβο που γεμίζει κάθε καλοκαίρι τη Χαλκιδική και την Πιερία. Η eu-LISA, ο τεχνικός βραχίονας της ΕΕ που λειτουργεί την κεντρική υποδομή, ξεκαθαρίζει ότι δεν είναι η ίδια υπεύθυνη για τα δεδομένα: τα εισάγουν και τα διαχειρίζονται οι εθνικές αρχές στο γκισέ (eu-LISA). Η σταδιακή εφαρμογή ξεκίνησε στις 12 Οκτωβρίου 2025 και η πλήρης εφαρμογή ορίστηκε για τις 10 Απριλίου 2026, μετά από χρόνια αναβολών (ΥΠΕΞ).

Το αδιέξοδο της ασφάλτου: γιατί το σύστημα μπλοκάρει στα οδικά περάσματα

Στα αεροδρόμια, ο επιβάτης έχει χρόνο να περπατήσει από την πύλη στον έλεγχο. Στα λιμάνια, η αποβίβαση γίνεται με ρυθμό. Στα χερσαία σύνορα, όμως, φτάνουν ταυτόχρονα πακέτα αυτοκινήτων και λεωφορεία 50 ατόμων που πρέπει το καθένα να περάσει σειριακά τη βιομετρική διαδικασία, με περιορισμένο χώρο στάσης και επανένταξης στην κυκλοφορία. Δεν είναι ελληνικό φαινόμενο. Στο Ντόβερ, οι γαλλικές αρχές χαλάρωσαν προσωρινά τους νέους ελέγχους μετά από πολύωρες ουρές, ενώ τα τερματικά αυτόματου ελέγχου δεν λειτουργούσαν πλήρως (Connexion France). Η Πολωνία επέλεξε εξαρχής κλιμακωτή εφαρμογή ανά οδικό πέρασμα, αναγνωρίζοντας τη δυσκολία (Nakordoni).

Το EES σχεδιάστηκε για να λύσει πραγματικά κενά ασφαλείας: καλύτερος εντοπισμός όσων ξεπερνούν τη νόμιμη παραμονή, λιγότερες χειρόγραφες σφραγίδες, δυσκολότερη απάτη ταυτότητας. Όταν όμως δεν υπάρχουν ώριμα τερματικά, λωρίδες και προσωπικό, η αναβάθμιση ασφάλειας μεταφράζεται σε ουρά.

Ο λογαριασμός για τον οδικό τουρισμό

Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, οι αφίξεις από οδικά συνοριακά περάσματα εκτοξεύθηκαν 84,3% στο πρώτο τρίμηνο του 2026, και μόνο τον Μάρτιο 85% (Τράπεζα της Ελλάδος). Το οδικό κανάλι είναι το ταχύτερα αυξανόμενο κομμάτι του ελληνικού τουρισμού. Είναι ακριβώς αυτό που μπλοκάρει το EES. Η Κεντρική Μακεδονία απορρόφησε το 7% των τουριστικών εισπράξεων της χώρας το 2025, ενώ η Χαλκιδική μετράει περίπου 2,34 εκατ. τουρίστες ετησίως και έως 150.000 κλίνες (Protothema, Newsbeast). Ο πρόεδρος της Ένωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Κιλκίς προειδοποίησε για περίπου 100 λεωφορεία ημερησίως από την 1η Ιουνίου (Τα Νέα).

Το θέμα δεν είναι αν το EES θα δουλέψει. Είναι ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό της μετάβασης. Σε σύσκεψη στις 28 Μαΐου για Κήπους και Ευζώνους, το ΥΜΑΘ δεν παρουσίασε αναλυτικό πίνακα νέων βαρδιών ή λωρίδων (ΥΜΑΘ). Δεν υπάρχει επίσης δημόσιο στοιχείο για τον αριθμό συνοριοφυλάκων ανά βάρδια, για τον ρυθμό διελεύσεων πριν και μετά το EES, ή για το ποσοστό ταξιδιωτών που κάνει πρώτη εγγραφή.

Η ΕΕ θεσπίζει τον κανόνα, αλλά το επιχειρησιακό βάρος πέφτει στην τοπική υποδομή. Και αυτή τη στιγμή, η υποδομή στα ελληνικά χερσαία σύνορα απλώς δεν χωράει τη νέα διαδικασία.