Ουκρανικά χτυπήματα σε ρωσικά διυλιστήρια στέλνουν την ελληνική βενζίνη στα 2,02 ευρώ

Χθες περιγράψαμε τον πανικό: πετρέλαιο στα 110 δολάρια, μπλόκο στα Στενά του Ορμούζ, ελλείψεις καυσίμων από τις Φιλιππίνες ως τη Νοτιοανατολική Ασία (To Brief). Η πραγματική εξήγηση για το ράλι στα ελληνικά πρατήρια όμως βρίσκεται πιο βόρεια.

Περίπου 10% της ρωσικής διυλιστικής ικανότητας βρίσκεται εκτός λειτουργίας μετά τα ουκρανικά χτυπήματα σε δύο μεγάλα διυλιστήρια τον Μάρτιο (Saratov της Rosneft, Kirishi της Surgutneftegas), σύμφωνα με εκτιμήσεις Bloomberg (CNBC TV18). Ταυτόχρονα, ο ρωσικός κρατικός προϋπολογισμός κατέγραψε 91% του ετήσιου ελλείμματος σε μόλις δύο μήνες (Meduza). Αυτά τα δύο νούμερα εξηγούν γιατί η Μόσχα ανακοίνωσε χθες νέα απαγόρευση εξαγωγών βενζίνης από 1η Απριλίου έως τέλη Ιουλίου (TASS), πολύ πιο πειστικά από την «κρίση στον Ορμούζ» που επικαλέστηκε ο αντιπρόεδρος Novak.

Η Ρωσία δεν έκλεισε τις κάνουλες χθες. Βρίσκεται σε ουσιαστικά μόνιμη κατάσταση απαγόρευσης εξαγωγών βενζίνης από τον Σεπτέμβριο 2023, με μικρά παράθυρα χαλάρωσης που κλείνουν κάθε φορά ταχύτερα (S&P Global). Τα ουκρανικά drones έχουν πλήξει πάνω από 16 διυλιστήρια μόνο το 2025 (The Moscow Times), οι δυτικές κυρώσεις εμποδίζουν την εισαγωγή ανταλλακτικών, και η εσωτερική ζήτηση (αγροτική σεζόν, στρατιωτικές ανάγκες) πιέζει τα αποθέματα. Ο Ορμούζ προστέθηκε στη λίστα, δεν τη δημιούργησε.

Πώς φτάνει στην αντλία

Η Ελλάδα δεν αγοράζει ρωσική βενζίνη (η ΕΕ το απαγορεύει από τον Φεβρουάριο 2023). Η επίδραση είναι έμμεση αλλά πραγματική: κάθε βαρέλι που εξαφανίζεται από τη διεθνή αγορά σφίγγει τον ανταγωνισμό για εναλλακτικές πηγές. Η βενζίνη στα ελληνικά πρατήρια πέρασε τα 2,023 ευρώ το λίτρο στις 24 Μαρτίου, αυξημένη κατά 16,3% σε ένα μήνα (megatv.com). Σχεδόν το 60% αυτής της τιμής είναι φόροι (ΕΦΚ 0,70 ευρώ ανά λίτρο συν ΦΠΑ 24% που υπολογίζεται και πάνω στον ίδιο τον ΕΦΚ, φόρος επί φόρου), αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια απορρόφησης νέων αυξήσεων (newsit.gr).

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε Fuel Pass (μέση στήριξη 0,36 ευρώ ανά λίτρο) και επιδότηση diesel 0,20 ευρώ ανά λίτρο, κόστους 300 εκατομμυρίων ευρώ για δύο μήνες (news247.gr). Τα 300 εκατομμύρια αγοράζουν μια ομπρέλα δύο μηνών, σχεδιασμένη για μια προσωρινή κρίση στον Ορμούζ. Η ρωσική διυλιστική ζημιά όμως είναι διαρθρωτική: χωρίς ανταλλακτικά και με drones να χτυπούν κάθε δεύτερη εβδομάδα, τα διυλιστήρια δεν επισκευάζονται. Ο λογαριασμός του Σεπτεμβρίου δεν χωράει σε προϋπολογισμό δύο μηνών.