Ρωσία: Εδαφικά Κέρδη Ρεκόρ το 2025 Εν μέσω Ειρηνευτικών Προσπαθειών και Ανασχηματισμού στο Κίεβο

Το 2025 έκλεισε με έναν αριθμό που συμπυκνώνει όλη τη «σκληρή» πραγματικότητα του πολέμου: οι ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν πάνω από 5.600 τετραγωνικά χιλιόμετρα μέσα σε ένα έτος, τη μεγαλύτερη ετήσια προέλαση από το 2022, ανεβάζοντας τον συνολικό έλεγχο κοντά στο 19,4% του ουκρανικού εδάφους. (https://www.theguardian.com/world/2026/jan/03/ukraine-war-briefing-russia-makes-biggest-battleground-gains-since-first-year-of-war-analysis-shows?utm_source=openai) Όποια ειρηνευτική διαδικασία κι αν τρέχει παράλληλα, αυτή η μεταβολή στο πεδίο μάχης λειτουργεί σαν «τιμοκατάλογος»: μεταφράζεται σε μεγαλύτερη πίεση προς το Κίεβο και σε αυξημένη αυτοπεποίθηση της Μόσχας ότι μπορεί να μετατρέψει στρατιωτικά κέρδη σε πολιτικά κεκτημένα.

Η συγκυρία γίνεται ακόμη πιο αιχμηρή επειδή συμπίπτει με εντατικοποίηση αμερικανικών μεσολαβητικών κινήσεων και με έναν εσωτερικό ανασχηματισμό στην ουκρανική κορυφή εξουσίας. Στην πράξη, έχουμε τρία παράλληλα «μέτωπα» που αλληλοτροφοδοτούνται: (α) ο χάρτης στο έδαφος, (β) το τραπέζι της διαπραγμάτευσης και (γ) η αντοχή των θεσμών/συμμαχιών γύρω από την Ουκρανία.

Το 2025 ως «λογιστικό βιβλίο» ισχύος: εδάφη, απώλειες, διαπραγματευτική τιμή

Η Μόσχα παρουσιάζει εδώ και καιρό το επιχείρημα ότι έχει «τη στρατηγική πρωτοβουλία» και ελέγχει περίπου το ένα πέμπτο της Ουκρανίας. (https://www.reuters.com/world/lavrov-west-must-recognise-that-russia-holds-strategic-initiative-ukraine-2025-12-29/) Τα εδαφικά κέρδη του 2025 κάνουν αυτό το αφήγημα πιο δύσκολο να αμφισβητηθεί από τρίτους που κοιτούν τον πόλεμο με όρους αποτελέσματος (τι κρατάς στον χάρτη) και όχι με όρους πρόθεσης.

Από την ουκρανική πλευρά, το Κίεβο αντιπαραθέτει το επιχείρημα του κόστους: μεγάλες ρωσικές απώλειες που, σύμφωνα με ουκρανική αποτίμηση, έφτασαν περίπου τις 418.170 εντός του 2025 (νεκροί/τραυματίες). (https://kyivindependent.com/russia-captured-over-4-300-square-kilometers-of-ukraine-in-2025-deepstate-reports/) Σε μια ρεαλιστική ανάγνωση, όμως, η κρίσιμη ερώτηση δεν είναι ποιος «πονέσει» περισσότερο· είναι ποιος έχει μεγαλύτερη ικανότητα να μετατρέπει τις απώλειες σε αναπλήρωση δυνάμεων, παραγωγή πυρομαχικών, πολιτική αντοχή και διεθνή ανοχή.

Η ιστορική γραμμή που οδήγησε εδώ είναι γνωστή, αλλά αξίζει να ειπωθεί «από το μηδέν»: το 2014 η Ρωσία προσάρτησε την Κριμαία (μια μονομερής αλλαγή συνόρων στην Ευρώπη), και το 2022 ξεκίνησε πλήρους κλίμακας εισβολή. (https://www.britannica.com/place/Crimea/History) (https://www.britannica.com/question/When-did-the-Russia-Ukraine-War-begin) Αυτό δημιούργησε ένα νέο υπόδειγμα στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, όπου η στρατιωτική ισχύς επιστρέφει ως βασικό εργαλείο αναθεώρησης του status quo.

Οπότε, όταν ακούμε ότι «η συμφωνία είναι έτοιμη κατά 90%», αυτό που κρίνεται δεν είναι η ομορφιά του κειμένου. Κρίνεται το υπόλοιπο «10%», δηλαδή τα στοιχεία που καθορίζουν αν η επόμενη μέρα θα είναι σταθερή ή προθάλαμος επόμενου γύρου.

Η Ουάσιγκτον ως μεσολαβητής και ως ρυθμιστής συμμαχιών

Οι ΗΠΑ μπαίνουν στην τελική φάση μιας διαπραγμάτευσης με δύο αντικρουόμενους στόχους, που συνήθως δεν λέγονται καθαρά μαζί:

1. Θέλουν να αποτρέψουν μια εικόνα κατάρρευσης της Ουκρανίας, γιατί αυτό χτυπά την αξιοπιστία του αμερικανικού συμμαχικού συστήματος (όχι μόνο στην Ευρώπη, αλλά και σε άλλες περιοχές όπου παρακολουθούν προσεκτικά τι σημαίνει «αμερικανική δέσμευση»).

2. Θέλουν να μειώσουν το «ανοικτό κόστος» (χρηματοδότηση, όπλα, πολιτικό κεφάλαιο, κίνδυνος κλιμάκωσης) ενός πολέμου που απορροφά πόρους και προσοχή.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ειρήνη είναι εργαλείο διαχείρισης ισχύος: επανακαθορίζει γραμμές επιρροής, αποτρέπει ανεξέλεγκτη κλιμάκωση και επιτρέπει αναδιάταξη προτεραιοτήτων.

Επειδή όμως η Ουκρανία δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ (Οργανισμός Βορειοατλαντικού Συμφώνου — η στρατιωτική συμμαχία της Δύσης), δεν υπάρχει αυτόματος μηχανισμός συλλογικής άμυνας για εκείνη. Αυτό εξηγεί γιατί το «τελευταίο 10%» αφορά κυρίως εγγυήσεις ασφάλειας: δεσμεύσεις τρίτων ότι, αν παραβιαστεί μια κατάπαυση πυρός, θα υπάρξει βοήθεια που αυξάνει το κόστος του παραβάτη.

Η μεγάλη δυσπιστία των Ουκρανών δεν είναι θεωρητική. Το 1994, με το Μνημόνιο της Βουδαπέστης, η Ουκρανία εγκατέλειψε το πυρηνικό οπλοστάσιο που κληρονόμησε από τη Σοβιετική Ένωση, παίρνοντας «διαβεβαιώσεις ασφαλείας» από μεγάλες δυνάμεις. (https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-pushes-nato-invite-30-years-after-failed-nuclear-deal-2024-12-03/) Οι «διαβεβαιώσεις» όμως δεν ισοδυναμούν με αυτόματη στρατιωτική υποχρέωση τρίτων. Το κενό αυτό στοιχειώνει σήμερα κάθε διαπραγμάτευση.

Η Μόσχα: από την προέλαση στο «κλείδωμα» τετελεσμένων

Για τη Ρωσία, το 2025 ήταν ένα έτος όπου το στρατιωτικό αποτέλεσμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως διπλωματικό όπλο. Η λογική είναι απλή: όσο μεγαλύτερο το κομμάτι που κρατάς, τόσο πιο ακριβό γίνεται για τον αντίπαλο να ζητά επιστροφή στα προ του πολέμου σύνορα.

Ταυτόχρονα, η Ρωσία έχει ισχυρό κίνητρο να εμφανίσει την όποια ειρήνη ως επιβεβαίωση «σφαίρας επιρροής» γύρω από τα σύνορά της. Αυτό το αφήγημα απευθύνεται σε τρία ακροατήρια:

• Εσωτερικό ακροατήριο (νομιμοποίηση του κόστους).
• Δυτικό ακροατήριο (κόπωση, διχασμός, «ρεαλιστική λύση»).
• Τρίτες χώρες (μήνυμα ότι η Ρωσία αντέχει και επιβάλλει κόστος).

Η Μόσχα θα πιέσει ώστε οι γραμμές ελέγχου να αναγνωριστούν έστω έμμεσα ως «de facto» σύνορα. Ο όρος de facto σημαίνει «στην πράξη» (ό,τι ισχύει στο πεδίο), ενώ de jure σημαίνει «νομικά» (ό,τι αναγνωρίζεται επίσημα). Σε πολλές συγκρούσεις, η διαπραγμάτευση γίνεται ακριβώς πάνω σε αυτή τη διαφορά: μπορεί να μην πάρεις νομική αναγνώριση, αλλά να παγιώσεις έλεγχο.

Το Κίεβο αλλάζει μηχανή: γιατί ο ανασχηματισμός μετράει στρατηγικά

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι προχώρησε σε αλλαγές που δεν είναι απλώς «εσωτερική πολιτική». Διόρισε τον επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών (GUR/HUR — στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών υπό το υπουργείο Άμυνας) Κιρίλο Μπουντάνοφ ως επικεφαλής του προεδρικού γραφείου, αντικαθιστώντας τον Αντρίι Γέρμακ. (https://www.reuters.com/world/zelenskiy-says-he-offered-position-chief-staff-military-intelligence-chief-2026-01-02/?utm_source=openai) Το υπόβαθρο είναι ότι ο Γέρμακ είχε αποχωρήσει μετά από σκάνδαλο/έρευνες διαφθοράς, κάτι που πίεσε το Κίεβο να δείξει «επανεκκίνηση» αξιοπιστίας προς την κοινωνία και τους συμμάχους. (https://www.euronews.com/2025/11/28/anti-corruption-investigators-raid-zelenskyys-chief-of-staff-yermak)

Παράλληλα, ο Ζελένσκι πρότεινε τον Μιχάιλο Φέντοροφ —γνωστό για τον ρόλο του στην ψηφιοποίηση του κράτους και στην τεχνολογική διάσταση του πολέμου— ως υποψήφιο υπουργό Άμυνας (με ανάγκη κοινοβουλευτικής έγκρισης). (https://www.reuters.com/world/zelenskiy-proposes-appointing-first-deputy-pm-fedorov-ukraines-new-defence-2026-01-02/?utm_source=openai)

Τι αλλάζει αυτό πρακτικά;

• Συντονισμός ισχύος: ο Μπουντάνοφ φέρνει στην καρδιά της προεδρίας κουλτούρα «ασφάλειας/πληροφοριών». Σε μια διαπραγμάτευση, αυτό μεταφράζεται σε καλύτερη εικόνα του πεδίου, πιο σφιχτό έλεγχο διαρροών και πιο επιθετική διαχείριση ρίσκου.

• Σήμα προς συμμάχους: η απομάκρυνση ενός προσώπου που συνδέθηκε με διαφθορά, ακόμη κι αν η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη, λειτουργεί ως μήνυμα ότι το Κίεβο αντιλαμβάνεται πως η ροή χρήματος/όπλων απαιτεί πολιτική νομιμοποίηση. (https://www.euronews.com/2025/11/28/anti-corruption-investigators-raid-zelenskyys-chief-of-staff-yermak)

• Τεχνολογική στροφή: ο Φέντοροφ συμβολίζει την Ουκρανία που προσπαθεί να ισοφαρίσει υλικό μειονέκτημα με drones, λογισμικό, ψηφιακή διοίκηση, προμήθειες. Αυτό έχει άμεση στρατιωτική αξία, αλλά έχει και διαπραγματευτική αξία: μια Ουκρανία που μπορεί να κρατήσει ισχυρή άμυνα μειώνει το κίνητρο της Ρωσίας να «δοκιμάσει» ξανά την επόμενη μέρα. (https://www.reuters.com/world/zelenskiy-proposes-appointing-first-deputy-pm-fedorov-ukraines-new-defence-2026-01-02/?utm_source=openai)

Η ουσία: το Κίεβο δείχνει ότι προετοιμάζεται για μια ειρήνη υψηλού ρίσκου, όπου η αποτροπή (δηλαδή η ικανότητα να κάνεις τον άλλον να πληρώσει μεγάλο κόστος αν παραβιάσει τη συμφωνία) θα είναι εξίσου κρίσιμη με το κείμενο.

Η Ζαπορίζια ως κόμβος: πυρηνική ασφάλεια, στρατιωτική ομπρέλα και παζάρι κυριαρχίας

Ένα από τα βασικά αγκάθια παραμένει το καθεστώς του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια (ZNPP — ο μεγαλύτερος πυρηνικός σταθμός στην Ευρώπη). Η σημασία του είναι τριπλή:

1. Κίνδυνος ατυχήματος/εκβιασμού: η παρουσία στρατιωτικών δυνάμεων γύρω από πυρηνική εγκατάσταση δημιουργεί ένα μόνιμο ρίσκο κλιμάκωσης με τεράστιο πολιτικό κόστος.

2. Ενεργειακή και οικονομική αξία: ο έλεγχος του σταθμού επηρεάζει την ικανότητα της Ουκρανίας να σταθεροποιήσει την οικονομία της.

3. Συμβολική κυριαρχία: σε μια ειρήνη που παγώνει γραμμές, το ποιος «κρατά» μια τέτοια υποδομή γίνεται έμμεση αναγνώριση ελέγχου.

Το θέμα παραμένει κεντρικό στις συνομιλίες, με διεθνή εμπλοκή τεχνικών/θεσμικών φορέων γύρω από την ασφάλεια της εγκατάστασης. (https://www.reuters.com/world/europe/repairs-start-near-ukraines-zaporizhzhia-plant-after-iaea-brokered-local-2025-12-28/?utm_source=openai) Όποια φόρμουλα κι αν προκύψει εδώ (ουδέτερη ζώνη, διεθνής επίβλεψη, ειδικό καθεστώς λειτουργίας), θα λειτουργήσει ως πρότυπο για το πώς η Δύση διαχειρίζεται «γκρίζες ζώνες» ασφαλείας υπό ρωσική πίεση.

Τα σύνορα του ΝΑΤΟ ως ζώνη τριβής: από τον Δούναβη μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα

Το ρίσκο «spillover» (δηλαδή διαρροής της σύγκρουσης προς χώρες εκτός πολέμου) ανεβαίνει όταν αυξάνονται οι αεροπορικές/μη επανδρωμένες επιχειρήσεις κοντά σε σύνορα κρατών-μελών του ΝΑΤΟ. Η απογείωση ρουμανικών F-16 για αναχαίτιση ρωσικών drones κοντά στον Δούναβη είναι ακριβώς τέτοιο επεισόδιο: δεν χρειάζεται πρόθεση κλιμάκωσης για να προκύψει ατύχημα, λάθος υπολογισμός ή πολιτική πίεση για «απάντηση». (https://www.cnbc.com/2025/09/14/drone-breaches-romanian-airspace-during-russian-attack-on-ukraine.html)

Το ΝΑΤΟ έχει ήδη καθιερώσει πρακτικές αεράμυνας/επιτήρησης στην ανατολική πτέρυγα, με ανακοινώσεις που υπογραμμίζουν ετοιμότητα και συλλογική αντιμετώπιση παραβιάσεων/περιστατικών. (https://www.nato.int/cps/en/natohq/topics_50115.htm?utm_source=openai) Σε ρεαλιστικούς όρους, αυτό είναι το «δίχτυ ασφαλείας» που κρατά τη σύγκρουση εντός ουκρανικού θεάτρου. Όσο πυκνώνουν τέτοια επεισόδια, τόσο αυξάνεται το πολιτικό βάρος των χωρών πρώτης γραμμής (Ρουμανία, Πολωνία, Βαλτικές) μέσα στη Συμμαχία — και τόσο μεγαλώνει η ανάγκη των υπολοίπων να δείξουν συνεισφορά.

Χρήμα, κυρώσεις και η οικονομία ως όπλο: ο πόλεμος συνεχίζεται και χωρίς βλήματα

Ο πόλεμος δεν μετριέται μόνο σε τετραγωνικά χιλιόμετρα. Μετριέται και σε ροές κεφαλαίου, σε τεχνολογικούς περιορισμούς, σε πρόσβαση σε ανταλλακτικά και σε ασφαλιστικό κόστος.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, με συζητήσεις για χρηματοδοτικό σχέδιο περίπου 90 δισ. ευρώ για την Ουκρανία (σε ορίζοντα 2026–27), επιχειρεί να μετατρέψει το χρήμα σε στρατηγική αντοχή: να μην εξαναγκαστεί το Κίεβο σε δυσμενή συμφωνία λόγω δημοσιονομικής ασφυξίας. (https://archive.ph/2026.01.01-092339/https%3A/www.nytimes.com/2025/12/18/world/europe/russia-eu-ukraine-frozen-assets.html%23permid%3D147388733?utm_source=openai) Αυτό είναι οικονομικός πόλεμος με τη θετική έννοια για το Κίεβο: δημιουργία «μαξιλαριού» ώστε οι στρατιωτικές απώλειες/καταστροφές να μη μεταφραστούν σε πολιτική κατάρρευση.

Για τη Ρωσία, η χαλάρωση κυρώσεων είναι συγκρίσιμο αντάλλαγμα με εδαφικά ζητήματα. Αν η Μόσχα κερδίσει έστω τμηματική αποκατάσταση πρόσβασης σε τεχνολογία/κεφάλαια, αυξάνει την ικανότητά της να συνεχίσει ανταγωνισμό ισχύος σε βάθος χρόνου.

Το κρίσιμο εδώ είναι ότι οι ευρωπαϊκές κοινωνίες έχουν «ορατό» κόστος: τιμές ενέργειας, πληθωρισμός, πολιτική πόλωση. Η διαπραγμάτευση θα κριθεί και από το πόσο αντέχει η ευρωπαϊκή συνοχή απέναντι σε αυτό το κόστος.

Η κάνουλα της ΝΑ Ευρώπης και η Ελλάδα: από την τιμή του ρεύματος μέχρι την αποτροπή

Η Ελλάδα ακουμπά αυτή την ιστορία με τέσσερις πολύ πρακτικούς μηχανισμούς μετάδοσης.

1) Ενεργειακή ασφάλεια και τιμές

Η Ευρώπη έχει ήδη κινηθεί προς απεξάρτηση από ρωσικές ροές. Όμως η τιμή του φυσικού αερίου και του ηλεκτρικού ρεύματος παραμένει ευαίσθητη στην αβεβαιότητα. Κάθε ένδειξη ότι ο πόλεμος μπορεί να τραβήξει, κάθε επιδείνωση στο μέτωπο, κάθε επεισόδιο κοντά στη Μαύρη Θάλασσα χτίζει «ασφάλιστρο κινδύνου» στις αγορές.

Σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα αποκτά πρόσθετη γεωπολιτική αξία ως πύλη LNG (υγροποιημένο φυσικό αέριο) προς τα Βαλκάνια: η πλωτή μονάδα αποθήκευσης και αεριοποίησης στην Αλεξανδρούπολη (FSRU — Floating Storage and Regasification Unit) έχει δυναμικότητα περίπου 5,5 δισ. κυβικά μέτρα τον χρόνο. (https://www.gastrade.gr/en/2024/10/01/commercial-operations-of-gastrades-alexandroupolis-lng-terminal-begins/?utm_source=openai) Η ύπαρξη υποδομής, όμως, συνεπάγεται και ευπάθεια: κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις γίνονται αντικείμενο υβριδικού ρίσκου (σαμποτάζ, κυβερνοεπιθέσεις, πίεση μέσω ναυτιλιακών ασφαλίστρων).

2) Ασφάλεια στην ανατολική πτέρυγα

Το περιστατικό με ρουμανικά F-16 και drones κοντά στον Δούναβη δείχνει ότι η «γραμμή τριβής» δεν είναι αφηρημένη. (https://www.cnbc.com/2025/09/14/drone-breaches-romanian-airspace-during-russian-attack-on-ukraine.html) Κάθε αύξηση κινδύνου σε Ρουμανία/Μαύρη Θάλασσα τραβά πόρους του ΝΑΤΟ (ραντάρ, αεροπορική επιτήρηση, αεράμυνα). Το ΝΑΤΟ ήδη τοποθετεί αυτό το θέμα στο πλαίσιο συλλογικής ετοιμότητας. (https://www.nato.int/cps/en/natohq/topics_50115.htm?utm_source=openai)

Για την Ελλάδα, που έχει μόνιμη πρόκληση αποτροπής στο Αιγαίο, η βασική εξίσωση είναι λεπτή: συμμετοχή στη συμμαχική αρχιτεκτονική χωρίς να αδειάζει η εθνική αντοχή σε μέσα (ιδίως αεράμυνα και επιτήρηση). Αυτό δεν λύνεται με ρητορική· λύνεται με κατανομή δυνατοτήτων, διαλειτουργικότητα και επένδυση σε αντι-drone άμυνα (C-UAS — Counter Unmanned Aerial Systems, συστήματα αντιμετώπισης μη επανδρωμένων).

3) Οικονομία, μεταφορές, ναυτιλία

Η ελληνική ναυτιλία λειτουργεί μέσα σε ένα παγκόσμιο σύστημα όπου η ασφάλεια, τα ασφάλιστρα και οι κυρώσεις επηρεάζουν διαδρομές και κόστη. Μια πιθανή αποκλιμάκωση στην Ουκρανία μπορεί να ρίξει ρίσκο σε ορισμένες διαδρομές, αλλά μπορεί και να το μεταφέρει αλλού, ανάλογα με το πώς θα «διαβαστεί» η κατάληξη του πολέμου από άλλους παίκτες.

4) Το προηγούμενο της αλλαγής συνόρων

Η Ελλάδα έχει λόγο να παρακολουθεί πώς κλείνει ένας πόλεμος στην Ευρώπη. Η προσάρτηση της Κριμαίας το 2014 και η εισβολή του 2022 αποτελούν ήδη επιβαρυντικό προηγούμενο. (https://www.britannica.com/place/Crimea/History) (https://www.britannica.com/question/When-did-the-Russia-Ukraine-War-begin) Αν η ειρήνη καταλήξει σε παγίωση εδαφικών κερδών χωρίς στιβαρό μηχανισμό αποτροπής, η ιδέα ότι «τα σύνορα στην Ευρώπη δεν αλλάζουν με τη βία» βγαίνει τραυματισμένη στην πράξη. Σε περιοχές με αναθεωρητικές τάσεις, αυτά τα προηγούμενα δεν μένουν θεωρία.

Ποιοι κερδίζουν μόχλευση και ποιοι πιέζονται

Η ισχύς εδώ μετριέται σε τρία νομίσματα: έδαφος, συμμαχική συνοχή, χρόνος.

• Η Ρωσία κερδίζει μόχλευση επειδή το 2025 της δίνει μετρήσιμο εδαφικό αποτέλεσμα, άρα ενισχύει την αξίωσή της ότι «ο χρόνος δουλεύει υπέρ της». (https://www.theguardian.com/world/2026/jan/03/ukraine-war-briefing-russia-makes-biggest-battleground-gains-since-first-year-of-war-analysis-shows?utm_source=openai) (https://www.reuters.com/world/lavrov-west-must-recognise-that-russia-holds-strategic-initiative-ukraine-2025-12-29/) Κάθε επιπλέον τετραγωνικό χιλιόμετρο αυξάνει το κόστος για οποιαδήποτε φόρμουλα «επιστροφής στα σύνορα» και ενισχύει το διαπραγματευτικό πάτημα της Μόσχας.

• Οι ΗΠΑ κερδίζουν ρόλο ρυθμιστή επειδή η μεσολάβηση επιβεβαιώνει ότι χωρίς Ουάσιγκτον δεν κλείνει συμφωνία ασφαλείας στην Ευρώπη. Η συνάντηση Ζελένσκι–Τραμπ (ως πολιτικό γεγονός υψηλού συμβολισμού) δείχνει πόσο κεντρική είναι η αμερικανική πολιτική στη διαμόρφωση «τελικής φάσης». (https://kyivindependent.com/zelensky-announces-series-of-high-level-meetings-as-push-for-peace-continues-into-4th-year-of-russias-war/)

• Η ΕΕ κερδίζει επιρροή όταν πληρώνει: ένα πακέτο τάξης ~90 δισ. ευρώ δεν είναι απλώς βοήθεια, είναι εργαλείο όρων και ρυθμίσεων για την «επόμενη μέρα». (https://archive.ph/2026.01.01-092339/https%3A/www.nytimes.com/2025/12/18/world/europe/russia-eu-ukraine-frozen-assets.html%23permid%3D147388733?utm_source=openai) Η ΕΕ όμως πιέζεται από εσωτερικές διαφοροποιήσεις και από την κόπωση των κοινωνιών.

• Η Ουκρανία κερδίζει σε εσωτερική συνοχή όταν δείχνει θεσμική επανεκκίνηση, με απομάκρυνση προσώπων που συνδέονται με διαφθορά και με τοποθετήσεις που δίνουν εικόνα «πολεμικής αποτελεσματικότητας» και τεχνολογικής προσαρμογής. (https://www.euronews.com/2025/11/28/anti-corruption-investigators-raid-zelenskyys-chief-of-staff-yermak) (https://www.reuters.com/world/zelenskiy-says-he-offered-position-chief-staff-military-intelligence-chief-2026-01-02/?utm_source=openai) Ταυτόχρονα, η Ουκρανία πιέζεται αντικειμενικά από το ισοζύγιο εδαφών και από το αν οι εγγυήσεις που θα πάρει θα είναι επαρκείς ώστε να μην επαναληφθεί ο κύκλος σύγκρουσης.

• Οι χώρες πρώτης γραμμής του ΝΑΤΟ κερδίζουν λόγο επειδή οι κίνδυνοι στα σύνορα αυξάνουν την ανάγκη συλλογικής ετοιμότητας. (https://www.nato.int/cps/en/natohq/topics_50115.htm?utm_source=openai) (https://www.cnbc.com/2025/09/14/drone-breaches-romanian-airspace-during-russian-attack-on-ukraine.html)

Μετά το «90%»: οι διαδρομές που ανοίγουν το 2026

Το 2026 θα κινηθεί πάνω σε λίγους, σκληρούς δείκτες, όχι σε δηλώσεις.

1. Αν υπάρξει κατάπαυση πυρός με επιτήρηση και συνέπειες, τότε το παιχνίδι μεταφέρεται στην αντοχή: χρηματοδότηση, εξοπλισμός, αεράμυνα, ανοικοδόμηση. Εκεί το ευρωπαϊκό χρήμα και οι αμερικανικές εγγυήσεις (τυπικές ή άτυπες) γίνονται καθοριστικές. (https://archive.ph/2026.01.01-092339/https%3A/www.nytimes.com/2025/12/18/world/europe/russia-eu-ukraine-frozen-assets.html%23permid%3D147388733?utm_source=openai)

2. Αν υπάρξει «πάγωμα» χωρίς ισχυρό μηχανισμό, τότε οι επιθέσεις χαμηλότερης έντασης (drones, πλήγματα σε υποδομές, κυβερνοεπιθέσεις, επιχειρήσεις πληροφοριών) θα συνεχίσουν να παράγουν πολιτικό αποτέλεσμα χωρίς να «σπάνε» επίσημα την ειρήνη. Σε αυτή την εκδοχή, το θέμα της Ζαπορίζιας παραμένει ωρολογιακή βόμβα, επειδή δεν είναι απλώς εδαφικό ζήτημα αλλά ζήτημα πυρηνικής ασφάλειας. (https://www.reuters.com/world/europe/repairs-start-near-ukraines-zaporizhzhia-plant-after-iaea-brokered-local-2025-12-28/?utm_source=openai)

3. Αν οι επιχειρήσεις συνεχιστούν με στόχο βελτίωση θέσεων πριν από υπογραφή, τότε το 2025 γίνεται πρόλογος: η Ρωσία θα επιδιώξει να αυξήσει ακόμη περισσότερο το ποσοστό ελέγχου, η Ουκρανία θα επιδιώξει να αυξήσει το κόστος και να πετύχει πλήγματα που αλλάζουν την ψυχολογία και τη δυτική πολιτική βούληση. Το ρίσκο επεισοδίων κοντά σε σύνορα ΝΑΤΟ θα παραμείνει παρόν. (https://www.theguardian.com/world/2026/jan/03/ukraine-war-briefing-russia-makes-biggest-battleground-gains-since-first-year-of-war-analysis-shows?utm_source=openai) (https://www.cnbc.com/2025/09/14/drone-breaches-romanian-airspace-during-russian-attack-on-ukraine.html)

Τι να κοιτάμε στην πράξη (και γιατί αφορά την Ελλάδα)

Μερικοί «χειροπιαστοί» δείκτες που έχουν νόημα και για την ελληνική πλευρά:

• Ρυθμός μεταβολής στο έδαφος: αν η Ρωσία συνεχίσει να μετακινεί γραμμές, το διαπραγματευτικό βάρος της μεγαλώνει. (https://www.theguardian.com/world/2026/jan/03/ukraine-war-briefing-russia-makes-biggest-battleground-gains-since-first-year-of-war-analysis-shows?utm_source=openai)

• Σταθερότητα στο ΝΑΤΟικό τόξο Μαύρης Θάλασσας–Δούναβη: περισσότερα επεισόδια τύπου Ρουμανίας σημαίνουν μεγαλύτερη ένταση επιτήρησης και αυξημένο κίνδυνο ατυχήματος. (https://www.cnbc.com/2025/09/14/drone-breaches-romanian-airspace-during-russian-attack-on-ukraine.html) (https://www.nato.int/cps/en/natohq/topics_50115.htm?utm_source=openai)

• Καθεστώς Ζαπορίζιας: οποιαδήποτε συμφωνία που αφήνει θολή την ασφάλεια μιας πυρηνικής εγκατάστασης δημιουργεί πολιτικό σεισμό σε όλη την Ευρώπη. (https://www.reuters.com/world/europe/repairs-start-near-ukraines-zaporizhzhia-plant-after-iaea-brokered-local-2025-12-28/?utm_source=openai)

• Ευρωπαϊκή χρηματοδότηση: όταν το πακέτο στήριξης προχωρά, αυξάνει η αντοχή του Κιέβου και μειώνεται το ενδεχόμενο βίαιης πολιτικής μεταβολής από οικονομική ασφυξία. (https://archive.ph/2026.01.01-092339/https%3A/www.nytimes.com/2025/12/18/world/europe/russia-eu-ukraine-frozen-assets.html%23permid%3D147388733?utm_source=openai)

• Προστασία κρίσιμων υποδομών στη ΝΑ Ευρώπη: όσο ο πόλεμος δείχνει ότι το ενεργειακό σύστημα είναι στρατηγικός στόχος, τόσο αυξάνει η σημασία εγκαταστάσεων όπως το FSRU Αλεξανδρούπολης και τόσο ανεβαίνει η ανάγκη προστασίας/ανθεκτικότητας. (https://www.gastrade.gr/en/2024/10/01/commercial-operations-of-gastrades-alexandroupolis-lng-terminal-begins/?utm_source=openai)

Η μεγάλη εικόνα παραμένει σταθερή: η ειρήνη στην Ουκρανία δεν θα είναι «επιστροφή στην κανονικότητα». Θα είναι νέα ισορροπία ισχύος με ενσωματωμένο ρίσκο. Το 2025, με τα ρωσικά εδαφικά κέρδη-ρεκόρ, μετατόπισε αυτή την ισορροπία προς όφελος της Μόσχας στο χαρτί του χάρτη. (https://www.theguardian.com/world/2026/jan/03/ukraine-war-briefing-russia-makes-biggest-battleground-gains-since-first-year-of-war-analysis-shows?utm_source=openai) Το 2026 θα δείξει αν η Δύση μπορεί να αντισταθμίσει αυτό το χαρτί με μηχανισμούς ασφάλειας, χρήμα και τεχνολογική υποστήριξη — ή αν θα παγώσει μια γραμμή που θα λειτουργήσει ως προθάλαμος του επόμενου γύρου.