Η Ουγγαρία διώχνει δέκα Ρώσους διπλωμάτες μετά τον Όρμπαν

Όταν η υπόλοιπη Ευρώπη έδιωχνε εκατοντάδες Ρώσους διπλωμάτες μετά την εισβολή στην Ουκρανία, η Ουγγαρία του Βίκτορ Όρμπαν έκανε το αντίθετο: αύξησε τους διαπιστευμένους Ρώσους από 46 σε 62 μέσα σε έναν χρόνο (The Insider, Euronews). Στις 8 Σεπτεμβρίου, η νέα κυβέρνηση του Πέτερ Μαγιάρ έδιωξε δέκα μονομιάς, στην πρώτη δημόσια μαζική απέλαση Ρώσων διπλωματών από τη Βουδαπέστη μετά το 2022. Για μια χώρα που επί δεκαέξι χρόνια λειτουργούσε ως το κύριο κανάλι της Μόσχας μέσα στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ, η κίνηση είναι το πιο απτό σημάδι ότι η ειδική σχέση Βουδαπέστης-Μόσχας αλλάζει.

Την απόφαση ανακοίνωσε η υπουργός Εξωτερικών και αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ανίτα Όρμπαν, αναλαμβάνοντας προσωπικά την ευθύνη με μια φράση που ξεχωρίζει: «κατ' εντολή μου». Στέλεχος του υπουργείου, είπε, ενημέρωσε τον Ρώσο πρέσβη Γιεβγκένι Στανισλάβοφ ότι δέκα μέλη της αποστολής ανέπτυξαν δραστηριότητα «μη αποδεκτή για διπλωμάτες» βάσει της Σύμβασης της Βιέννης, της διεθνούς σύμβασης που ρυθμίζει δικαιώματα και υποχρεώσεις των διπλωματών (Telex). Ο πρωθυπουργός Μαγιάρ διάβασε τη δήλωση στη Βουλή (Infostart), όμως το πολιτικό βάρος το κράτησε ρητά πάνω της η ίδια, ασυνήθιστο τη στιγμή που οι κυβερνήσεις συνήθως κρύβονται πίσω από ανώνυμες «αρμόδιες αρχές».

Το άρθρο 9 της Σύμβασης της Βιέννης προβλέπει ρητά αυτή την περίπτωση: ένα κράτος μπορεί να κηρύξει διπλωμάτη «ανεπιθύμητο» ανά πάσα στιγμή, «χωρίς να εξηγεί την απόφασή του» (UN Treaty Series). Δεν δημοσιοποιήθηκαν ονόματα, βαθμοί, συγκεκριμένες πράξεις ή αποδείξεις, ούτε προθεσμία αναχώρησης, και η επίσημη διατύπωση απέφυγε ακόμη και τη λέξη «κατάσκοποι». Νόμιμο, δηλαδή, χωρίς δημόσιο φάκελο, που σημαίνει και το εξής: η ενοχή των συγκεκριμένων δέκα παραμένει κυβερνητική εκτίμηση, όχι αποδεδειγμένο γεγονός.

Πώς φτάσαμε εδώ. Ο Μαγιάρ κέρδισε τις εκλογές του Απριλίου 2026 τερματίζοντας δεκαέξι χρόνια εξουσίας του Βίκτορ Όρμπαν, και έκτοτε η κυβέρνησή του ξηλώνει κομμάτι-κομμάτι το παλιό σύστημα, από δικαστικές διώξεις για τις δημόσιες δαπάνες του προκατόχου του (To Brief) έως την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.

Η ρωσική παρουσία ήταν το πιο ευαίσθητο κομμάτι αυτής της κληρονομιάς. Το ρωσικό ανεξάρτητο ερευνητικό μέσο Agentstvo είχε χαρτογραφήσει 15 από τα 47 στελέχη της πρεσβείας με τεκμηριωμένους δεσμούς προς ρωσικές υπηρεσίες, και άλλα έξι ως πιθανά (Meduza, Kontroll). Ηχογραφήσεις που ερευνητικό κονσόρτσιουμ πιστοποίησε ως γνήσιες είχαν καταγράψει τον τότε υπουργό Εξωτερικών Πέτερ Σιγιάρτο να ενημερώνει τη Μόσχα για εσωτερικές ευρωπαϊκές διεργασίες (24.hu).

Εδώ, όμως, βρίσκεται το όριο: η Ουγγαρία έδιωξε δέκα ανθρώπους, αλλά δεν άγγιξε ούτε ένα συμβόλαιο. Πάνω από το 90% του πετρελαίου της το 2025 ήρθε από τη Ρωσία μέσω του αγωγού Druzhba («Φιλία» στα ρωσικά), περίπου το 74% του αερίου παραμένει ρωσικό μέσω δεκαπενταετούς σύμβασης της κρατικής ενεργειακής εταιρείας MVM με τη ρωσική Gazprom, και το πυρηνικό εργοστάσιο Paks II χτίζεται από τη ρωσική κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας Rosatom με δάνειο έως 10 δισ. ευρώ (Világgazdaság, BBC). Η κυβέρνηση Μαγιάρ ανακοίνωσε έλεγχο του Paks II και στόχο απεξάρτησης έως το 2035, όχι ακύρωση. Η Βουδαπέστη διώχνει τους διπλωμάτες της Μόσχας αλλά αφήνει την κάνουλα ανοιχτή.

Απέναντι, η Μόσχα προανήγγειλε αντίποινα. Η εκπρόσωπος του ρωσικού ΥΠΕΞ Μαρία Ζαχάροβα μίλησε για απάντηση «σκληρή και επώδυνη» και ο πρέσβης Στανισλάβοφ για «πρωτοφανή κλιμάκωση» (Interfax, RIA), αλλά έως τις 9 Σεπτεμβρίου δεν είχε δημοσιοποιηθεί υπογεγραμμένη απόφαση. Το πιθανότερο εργαλείο, με βάση το μοτίβο, είναι η συμμετρική απέλαση ισάριθμων Ούγγρων διπλωματών.

Η Ελλάδα ξέρει καλά αυτόν τον μηχανισμό. Όταν τον Απρίλιο του 2022 η Αθήνα κήρυξε ανεπιθύμητους 12 Ρώσους, η Μόσχα απάντησε τον Μάιο διώχνοντας οκτώ Έλληνες και απαγορεύοντας την είσοδο σε άλλους έξι αξιωματούχους (Το Ποντίκι, αναδημοσίευση Reuters). Οι πρεσβείες δεν έκλεισαν· απλώς η στελέχωση και οι πολιτικοί δίαυλοι στένεψαν, και μαζί τους η δυνατότητα διαχείρισης κρίσεων.

Το ευρωπαϊκό όφελος είναι πραγματικό. Αφαιρούνται δέκα θέσεις πρόσβασης και στρατολόγησης που απολάμβαναν τις ασυλίες της διπλωματικής κάλυψης, τη στιγμή που ο MI5, η βρετανική υπηρεσία αντικατασκοπείας, υπολόγιζε πως πάνω από 750 Ρώσοι είχαν ήδη απομακρυνθεί από την Ευρώπη έως το 2024 (MI5). Η Ουγγαρία παύει να είναι η εθνική εξαίρεση που η Μόσχα εκμεταλλευόταν για να κινείται μέσα στην ΕΕ. Αλλά μια απέλαση δεν είναι αποσύνδεση. Το πραγματικό μέγεθος της μεταστροφής θα κριθεί σε δύο σημεία: αν η ρωσική απάντηση μείνει στη συμμετρική απέλαση ή αγγίξει την ενέργεια, και αν η Βουδαπέστη τολμήσει ποτέ να κλείσει την κάνουλα που ακόμη τη δένει με τη Μόσχα. Μέχρι τότε, η στροφή είναι αληθινή, αλλά έχει ταβάνι, και το ταβάνι λέγεται Druzhba.