Η Ουγγαρία ακυρώνει την έξοδο από το ΔΠΔ

Πέντε μέρες πριν η έξοδος γίνει οριστική, το ουγγρικό κοινοβούλιο έκανε στροφή. Στις 27 Μαΐου 2026, με 133 ψήφους υπέρ, 37 κατά και 5 αποχές, η Βουλή κατήργησε τον νόμο που είχε δρομολογήσει την αποχώρηση της Ουγγαρίας από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (Telex, Euronews). Η ψήφος στερεί από την Αθήνα και άλλες αμφίθυμες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες το διπλωματικό άλλοθι απέναντι στην επιλεκτική εφαρμογή του διεθνούς δικαίου.

Η διπλωματική ασπίδα του 2025

Στις 3 Απριλίου 2025, ο τότε πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν φιλοξένησε τον Μπενιαμίν Νετανιάχου στη Βουδαπέστη. Την ίδια μέρα ανακοίνωσε την αποχώρηση της Ουγγαρίας από το Καταστατικό της Ρώμης. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός τελούσε ήδη υπό ένταλμα του ΔΠΔ και χαιρέτισε την κίνηση ως «τολμηρή και αρχών» (Chronicle, JPost). Ο συγχρονισμός μεταξύ της επίσκεψης και της εξαγγελίας μετέτρεπε τη Βουδαπέστη σε ασφαλές ευρωπαϊκό παράθυρο για ηγέτη υπό διεθνή δίωξη.

Η ίδια ασπίδα κάλυπτε εμμέσως και τη Μόσχα. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν φέρει ένταλμα ΔΠΔ από το 2023 για την παράνομη μεταφορά παιδιών από κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη (ICC). Μια Ουγγαρία εκτός Δικαστηρίου ήταν, στρατηγικά, διπλωματικό καταφύγιο για δύο συμμάχους του Όρμπαν ταυτόχρονα.

Το νομικό ρολόι, όμως, έτρεχε αργά. Το Άρθρο 127 του Καταστατικού της Ρώμης προβλέπει ότι η αποχώρηση τίθεται σε ισχύ ένα έτος μετά τη γραπτή ειδοποίηση και δεν διαγράφει παλιές υποχρεώσεις συνεργασίας (ICC Rome Statute). Η Ουγγαρία είχε κοινοποιήσει την έξοδο τον Ιούνιο του 2025. Οριστική θα γινόταν στις 2 Ιουνίου 2026. Στο μεσοδιάστημα ήρθαν οι εκλογές του Απριλίου, η ανατροπή της πλειοψηφίας του Fidesz και μια κυβέρνηση Πέτερ Μαγιάρ με άλλη ατζέντα στις Βρυξέλλες.

Το εισιτήριο επιστροφής στις Βρυξέλλες

Η ψήφος της 27ης Μαΐου είναι ταυτόχρονα θεσμική πράξη και διαπιστευτήριο. Η νέα κυβέρνηση την παρουσιάζει ως δέσμευση στη δίωξη των βαρύτερων διεθνών εγκλημάτων και στους πολυμερείς θεσμούς (24.hu). Η ταχύτητα της απόφασης εξηγείται από το ημερολόγιο των Βρυξελλών: την ίδια εβδομάδα, ο Μαγιάρ διαπραγματεύεται την αποδέσμευση παγωμένων ευρωπαϊκών κονδυλίων ανάκαμψης, με προθεσμία την 31η Αυγούστου 2026 (EUobserver).

Η αντίδραση του Fidesz μεταφέρει τη σύγκρουση στη γλώσσα της κυριαρχίας. Για τους 37 βουλευτές που ψήφισαν κατά, η συμμετοχή στο ΔΠΔ είναι παραχώρηση εξουσίας σε ένα «πολιτικοποιημένο» δικαστήριο, με κεντρικό παράδειγμα το ένταλμα Νετανιάχου (444.hu, Internazionale/Reuters). Το επιχείρημα δεν είναι κενό. Το ΔΠΔ εξαρτάται από τη συνεργασία κρατών και χτυπά πιο εύκολα απομονωμένους δρώντες παρά μεγάλες δυνάμεις. Τον Φεβρουάριο του 2025, οι ΗΠΑ του Τραμπ επέβαλαν κυρώσεις σε αξιωματούχους του Δικαστηρίου, σε μια κίνηση που το ίδιο το ΔΠΔ χαρακτήρισε επίθεση στην ανεξαρτησία του (White House, ICC statement).

Ακριβώς γι' αυτό βαραίνει η ουγγρική στροφή. Όταν Ουάσιγκτον, Μόσχα και Τελ Αβίβ αμφισβητούν τον θεσμό, η στάση μιας χώρας της ΕΕ μετράει πέρα από το μέγεθός της. Η Βουδαπέστη του Όρμπαν είχε γίνει το πιο ορατό ευρωπαϊκό παράδειγμα μη συμμόρφωσης. Η Βουδαπέστη του Μαγιάρ ξαναμπαίνει στο πεδίο των κρατών που, τυπικά, οφείλουν να συλλάβουν καταζητούμενο μόλις πατήσει στο έδαφός τους.

Το τέλος της ευρωπαϊκής ασάφειας

Η Ελλάδα είναι κράτος-μέλος του ΔΠΔ με υποχρέωση συνεργασίας και σύλληψης βάσει των Άρθρων 86 και 89 του Καταστατικού. Το Άρθρο 27 ξεκαθαρίζει ότι η ιδιότητα πρωθυπουργού ή προέδρου δεν δίνει ασυλία (ICC Rome Statute). Στην πράξη, η Αθήνα έχει αποφύγει να δηλώσει δημόσια αν θα εκτελέσει ένταλμα κατά Νετανιάχου ή Πούτιν.

Αυτή η σιωπή είχε μέχρι χθες ένα ευρωπαϊκό κάλυμμα. Όσο η Ουγγαρία οδεύει προς την έξοδο, η ελληνική ασάφεια μπορούσε να παρουσιαστεί ως μετριοπαθής εκδοχή μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής πολυφωνίας. Η αναστροφή κλείνει αυτό το παράθυρο. Η Βουδαπέστη μετακινείται στη γραμμή των κρατών που εφαρμόζουν τους κανόνες· οι πρωτεύουσες που ζητούν αυστηρή συμμόρφωση για τη Μόσχα, αλλά προτιμούν την ασάφεια για το Τελ Αβίβ, εκτίθενται μόνες τους.

Η ευρωπαϊκή διγλωσσία αποκτά κόστος. Είναι το πραγματικό βάρος της ψήφου των 133.