Ουάσιγκτον ζητά να μπει στη δίκη του X

Στις 24 Σεπτεμβρίου η αμερικανική κυβέρνηση ζήτησε να παρέμβει στο Γενικό Δικαστήριο της ΕΕ υπέρ του X και του Έλον Μασκ, που προσβάλλουν πρόστιμο 120 εκατ. ευρώ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DOJ). Το πρόστιμο αφορά ένα μπλε σήμα, ένα αρχείο διαφημίσεων και την πρόσβαση ερευνητών. Η δίκη όμως θα κρίνει κάτι μεγαλύτερο: ποιος πληρώνει όταν μια πλατφόρμα παραβιάζει τους ευρωπαϊκούς κανόνες. Η θυγατρική, ο όμιλος ή ο ιδιοκτήτης;

Τρεις παραβάσεις που βλέπει κάθε χρήστης

Η απόφαση της 5ης Δεκεμβρίου 2025 ήταν, κατά την Επιτροπή, η πρώτη απόφαση μη συμμόρφωσης βάσει του DSA, του ευρωπαϊκού κανονισμού που επιβάλλει υποχρεώσεις στις μεγάλες πλατφόρμες (Επιτροπή). Το πρώτο εύρημα αφορά το επί πληρωμή μπλε σήμα, που εμφανιζόταν ως «επαληθευμένο» χωρίς ουσιαστικό έλεγχο ταυτότητας. Είναι σαν να πουλάει ένας σύλλογος καρτελάκι «επαληθευμένο μέλος» σε όποιον πληρώσει, χωρίς να ζητήσει ποτέ ταυτότητα. Το δεύτερο αφορά το μητρώο διαφημίσεων, που δεν έδειχνε επαρκώς τι έλεγε μια διαφήμιση και ποιος την πλήρωσε. Το τρίτο αφορά τους ερευνητές που πληρούν τα κριτήρια του νόμου: οι όροι του X τούς εμπόδιζαν να μελετήσουν ακόμη και δημόσια δεδομένα της πλατφόρμας και να τα συλλέξουν με λογισμικό αντί για το χέρι. Κάθε εύρημα παραπέμπει σε διαφορετικό άρθρο του κανονισμού (DSA).

Το κοινό νήμα είναι απλό. Και οι τρεις παραβάσεις δυσκολεύουν τον χρήστη και τον ερευνητή να καταλάβουν ποιος κρύβεται πίσω από αυτό που βλέπουν.

Στις 16 Φεβρουαρίου 2026 κατατέθηκαν τρεις προσφυγές: μία από τις X Internet και X Holdings, μία από την X.AI Holdings και μία από τον ίδιο τον Μασκ (EU Law Live). Μια εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης σε δίκη για μπλε σήματα ακούγεται παράξενη, όμως εκεί ακριβώς βρίσκεται η διαφωνία: η ευθύνη αποδόθηκε σε μια «ενιαία οικονομική μονάδα», δηλαδή στον όμιλο γύρω από τον Μασκ, και όχι μόνο στην εταιρεία που τρέχει την εφαρμογή. Το X υποστηρίζει επίσης δημόσια ότι η έρευνα ήταν ελλιπής, ο κανονισμός παρερμηνεύτηκε και τα δικαιώματα υπεράσπισης παραβιάστηκαν (δήλωση X).

Τι ζητά πραγματικά η Ουάσιγκτον

Το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης ζήτησε να μπει σε δύο από τις τρεις υποθέσεις, του X και του Μασκ, όχι της xAI. Φανταστείτε μια κλήση για ένα κατάστημα που φτάνει στο σπίτι του ιδιοκτήτη της αλυσίδας, με ποσό που λογαριάζεται πάνω στον τζίρο όλης της αλυσίδας. Έτσι περιγράφει το υπουργείο το πρόστιμο: ως κοινή και εις ολόκληρον ευθύνη, που σημαίνει ότι καθεμία από τις εταιρείες και ο Μασκ μπορούν να κληθούν να πληρώσουν ολόκληρο το ποσό, με μέτρο τον παγκόσμιο τζίρο του ομίλου (DOJ).

Το δεύτερο επιχείρημα αφορά την εδαφική δικαιοδοσία, δηλαδή το πόσο μακριά φτάνουν οι κανόνες ενός κράτους πάνω σε εταιρείες με έδρα αλλού. Ο ισχυρισμός ότι οι εταιρείες βρίσκονται εκτός ευρωπαϊκής εμβέλειας σκοντάφτει όμως σε δύο γεγονότα: η υπηρεσία απευθύνεται σε Ευρωπαίους χρήστες και η X Internet είναι ιρλανδική, άρα ευρωπαϊκή, εταιρεία (Irish Examiner).

Οι ΗΠΑ δεν έχουν αυτόματη θέση στη δίκη. Ως τρίτο κράτος, πρέπει να πείσουν ότι έχουν συμφέρον στην έκβαση της συγκεκριμένης υπόθεσης (Καταστατικό ΔΕΕ). Αν γίνουν δεκτές, αποκτούν κάτι σαν άδεια να καταθέσουν υποστηρικτικό υπόμνημα στο πλευρό του X· για το πρόστιμο αποφασίζει μόνο το δικαστήριο. Το Reuters μετέδωσε την κίνηση, στηριγμένο κυρίως στην αμερικανική ανακοίνωση, και δημόσια απόφαση για το αίτημα δεν υπάρχει ακόμη (Reuters).

Διορθώνει και δικάζεται ταυτόχρονα

Στις 15 Ιουλίου 2026 η Επιτροπή δέχθηκε σχέδιο του X για δύο από τις τρεις παραβάσεις (Επιτροπή). Το μητρώο διαφημίσεων θα πρέπει να δείχνει ποια διαφήμιση προβλήθηκε και ποιος την πλήρωσε, με τα στοιχεία να αντλούνται και μέσω API, δηλαδή με λογισμικό αντί για αντιγραφή με το χέρι, ενώ οι ερευνητές θα έχουν δωρεάν και έγκαιρη πρόσβαση σε δημόσια δεδομένα. Το μπλε σήμα δεν περιλαμβάνεται. Το X έχει έξι μήνες, περίπου ως τις 15 Ιανουαρίου 2027, και ακολουθεί ανεξάρτητος έλεγχος (Επιτροπή, Ιούλιος 2026). Μια δοκιμή του μητρώου λίγο πριν από την αποδοχή βρήκε ακόμη ελλείψεις (Social Media Transparency).

Πώς γίνεται να διορθώνει και ταυτόχρονα να προσβάλλει; Η προσφυγή δεν παγώνει αυτομάτως την απόφαση, και η αποδοχή του σχεδίου δεν την ακυρώνει (άρθρο 278 ΣΛΕΕ, Επιτροπή). Είναι ο οδηγός που φτιάχνει το καμένο φανάρι για να μην ξαναγράψει κλήση, αλλά πηγαίνει στο δικαστήριο για την αρχική. Η συμμόρφωση κοιτάζει μπροστά, η προσφυγή πίσω, στο αν η Επιτροπή είχε δικαίωμα να επιβάλει αυτό το πρόστιμο σε αυτούς τους αποδέκτες.

Γι' αυτό η υπόθεση ξεπερνά το X. Κατά την κατάθεσή της, η προσφυγή περιγράφηκε ως η πρώτη δικαστική αμφισβήτηση προστίμου βάσει DSA (France 24), και η απόφαση μπορεί να αποσαφηνίσει πώς αποδίδεται ευθύνη μέσα σε όμιλο για κάθε μεγάλη πλατφόρμα.

Το X μπορεί να φτιάξει το αρχείο διαφημίσεών του ως τον Ιανουάριο και να συνεχίσει να δικάζεται. Γιατί το ερώτημα στο Λουξεμβούργο δεν είναι πια ένα δύσχρηστο αρχείο: είναι αν η Ευρώπη μπορεί να στείλει τον λογαριασμό στον ιδιοκτήτη, και η Ουάσιγκτον ζητά να της πει ότι δεν μπορεί.