Το ωμό αμερικανικό παζάρι στη Βενεζουέλα: Διπλωματική αναγνώριση με αντάλλαγμα το πετρέλαιο

Δύο μήνες μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικές ειδικές δυνάμεις, η Ουάσινγκτον αποκατέστησε διπλωματικές σχέσεις με την κυβέρνηση που η ίδια εγκατέστησε. Η Ντέλσι Ροντρίγκες — πρώην αντιπρόεδρος του Μαδούρο, υπό ευρωπαϊκές κυρώσεις ως το 2025 — υπέγραψε νόμο ιδιωτικοποίησης του πετρελαϊκού τομέα και μέσα σε μία ώρα το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών έσπασε τις κυρώσεις. Η Shell υπέγραψε συμβόλαια εξόρυξης κατά την επίσκεψη του υπουργού Εσωτερικών Ντάγκ Μπέργκαμ στο Καράκας. Η συναλλαγή είναι ωμή: πετρέλαιο με αντάλλαγμα αναγνώριση.

Σε λιγότερο από δέκα μέρες, οι ΗΠΑ βύθισαν 17 ιρανικά πολεμικά πλοία στον Περσικό Κόλπο (To Brief), συνέλαβαν αρχηγό κράτους στη Λατινική Αμερική και ανέπτυξαν Patriot στη Σούδα — ταυτόχρονη προβολή σκληρής ισχύος σε δύο ημισφαίρια. Αυτό το γεωπολιτικό πλαίσιο εξηγεί γιατί το Πεκίνο και η Μόσχα δεν αντέδρασαν ουσιαστικά. Τα κινεζικά δάνεια στη Βενεζουέλα — εκτιμώμενη έκθεση $110 δισ. σε δάνεια και επενδύσεις — είναι πλέον εκτεθειμένα σε κυβέρνηση που κοιτά προς τη Chevron, όχι προς τη Sinopec. Τα ρωσικά συστήματα S-300 αποδείχτηκαν αόρατα μπροστά στα αμερικανικά μαχητικά — μια δημόσια ταπείνωση για τις αμυντικές εξαγωγές της Μόσχας. Στο Συμβούλιο Ασφαλείας, η Ρωσία χαρακτήρισε την επιχείρηση «πρωτοφανή κυνισμό», αλλά μετά τη Συρία η Βενεζουέλα ήταν ο τελευταίος σημαντικός της σύμμαχος στο Δυτικό Ημισφαίριο. Δεν μπόρεσε να κάνει τίποτα.

Η Αθήνα ανταλλάσσει σιωπή με ομπρέλα

Η Ελλάδα, μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, αρκέστηκε σε δήλωση ότι δεν αναγνωρίζει τον Μαδούρο. Για τη στρατιωτική επέμβαση καθ' αυτή — τίποτα. Το μοτίβο δεν είναι καινούριο. Η ίδια επιλεκτική αφωνία ισχύει για τα χτυπήματα κατά του Ιράν που ξεκινούν από τη Σούδα (To Brief), για τη συμμετοχή στη δύναμη ασφαλείας της Γάζας χωρίς ψηφοφορία στη Βουλή, για την αμερικανική στρατιωτική ανάπτυξη στην Αλεξανδρούπολη. Κάθε φορά η Αθήνα πράττει στο πλευρό της Ουάσινγκτον αλλά αρνείται τον δημόσιο λόγο.

Η λογική πίσω από αυτή τη σιωπή δεν είναι αφέλεια — είναι υπολογισμός. Η Ελλάδα βασίζει κάθε νομικό επιχείρημα απέναντι στην Τουρκία στο διεθνές δίκαιο: κυριαρχία νησιών, ΑΟΖ (Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη — τα θαλάσσια δικαιώματα εκμετάλλευσης πόρων), δίκαιο της θάλασσας. Όταν η Ουάσινγκτον συλλαμβάνει αρχηγό κράτους χωρίς εξουσιοδότηση του ΟΗΕ και η Αθήνα αποφεύγει ακόμα και να σχολιάσει, δεν απορρίπτει τη νομική τάξη — απλώς αποδέχεται ότι η αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας κοστίζει διπλωματική σιωπή. Το ίδιο κάνει και η ΕΕ, που ετοιμάζεται να άρει τις κυρώσεις κατά της Ροντρίγκες: καταδικάζει τη μέθοδο αλλά αποδέχεται το αποτέλεσμα.

Αύριο στο Miami, ο Τραμπ φιλοξενεί σύνοδο Λατινοαμερικανών ηγετών για αυτό που αποκαλεί «Δόγμα Μονρόε 2.0». Η Βραζιλία, η Κολομβία και το Μεξικό δεν θα είναι εκεί. Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να πάρει θέση για τη Λατινική Αμερική. Αρκεί να σημειώσει ότι η αρχή της μη επέμβασης — στην οποία στηρίζει τα δικά της επιχειρήματα — δεν κατέρρευσε χθες. Απλώς αποδείχτηκε ότι λειτουργεί μόνο μεταξύ ίσων.