Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο
to brief.
ΕίσοδοςΕγγραφή
05 / 06 · ιστορία ημέρας— λεπτά · 4.241 λέξεις · 12 πηγές

Οικονομία 2026: Οι ΗΠΑ τρέχουν με AI, η Ευρώπη φρενάρει – Τι σημαίνει για την τσέπη μας

✦
Γράφτηκε από AIto brief AI · 5 Δεκεμβρίου 2025, 05:00
Πώς γράφτηκε

Αντίθετες τροχιές στο κενό

Σύνθεση εικόνας · tobrief
το κείμενο · 0 λεπτά ανάγνωση

Πρόβλεψη Capital Economics για το 2026: ΗΠΑ με ώθηση AI, στάσιμη Ευρώπη και αποπληθωριστική Κίνα

Το 2026, λέει η Capital Economics, η παγκόσμια οικονομία δεν θα τρέχει με έναν ρυθμό αλλά με δύο. Οι ΗΠΑ θα κρατήσουν την ταχύτητα χάρη στην τεχνητή νοημοσύνη (AI), με πραγματική ανάπτυξη γύρω στο 2,5%, ενώ η ευρωζώνη θα σέρνεται κοντά στο 1%. Η Κίνα, η τρίτη μεγάλη δύναμη, θα ακούγεται περισσότερο για τις τιμές που πέφτουν παρά για το ΑΕΠ που ανεβαίνει, με ανάπτυξη περίπου 3% αλλά με αποπληθωρισμό, δηλαδή επίμονη πτώση του γενικού επιπέδου τιμών. Στις αγορές, η ίδια ανάλυση βάζει φωτιά στην κουβέντα: S&P 500 στις 8.000 μονάδες έως το τέλος του 2026, αν ο «AI‑κύκλος» συνεχιστεί και οι κεντρικές τράπεζες δεν χαλάσουν την γιορτή. Στα επιτόκια, η απόκλιση είναι καθαρή: η Fed (η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ) προβλέπεται να κάνει μόλις μία μείωση, η ΕΚΤ (η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, που καθορίζει τα επιτόκια στην ευρωζώνη) να ρίξει πιο επιθετικά το βασικό της επιτόκιο προς 1,5%, και η Τράπεζα της Ιαπωνίας να αυξήσει. Για την Ελλάδα, αυτό είναι ένα μίγμα κινδύνου και ευκαιρίας: λιγότερη ευρωπαϊκή ζήτηση, αλλά φθηνότερος δανεισμός εάν πράγματι η ΕΚΤ χαλαρώσει όσο προβλέπεται (https://www.capitaleconomics.com/blog/five-macro-themes-will-shape-world-2026).

Πριν όμως μπούμε στο «ποιος κερδίζει» και «ποιος πληρώνει», ας φτιάξουμε το πλαίσιο.

Πώς φτάσαμε εδώ

  • Στις ΗΠΑ, τρεις δυνάμεις ευθυγραμμίζονται: οι κολοσσιαίες επενδύσεις σε υποδομές AI (data centers, ημιαγωγοί, cloud), μια πρώτη ώθηση στην παραγωγικότητα της εργασίας, και μια νομισματική πολιτική που χαλαρώνει πολύ αργά, άρα δεν πυροδοτεί νέο κύμα πληθωρισμού. Η παραγωγικότητα στις ΗΠΑ έχει όντως δείξει σημάδια επιτάχυνσης το 2024-2025, κάτι που συνδέεται συχνά με ψηφιοποίηση και αυτοματοποίηση (https://www.bls.gov/opub/ted/2025/productivity-up-2-4-percent-in-second-quarter-2025.htm?utm_source=openai).
  • Στην Ευρώπη, το ενεργειακό κόστος, οι αργές επενδύσεις, οι δημογραφικές πιέσεις και ένα πιο βαρύ ρυθμιστικό πλαίσιο για την τεχνολογία σημαίνουν μικρότερη απορρόφηση του «AI‑κύματος». Η ίδια η Bundesbank μιλά για διαρθρωτικές αδυναμίες στη γερμανική οικονομία και αναιμική ανάκαμψη το 2025-2026 (https://www.bundesbank.de/en/press/press-releases/the-bundesbank-s-forecast-for-germany-economy-struggling-with-persistent-headwinds-947562).
  • Στην Κίνα, η αγορά ακινήτων και το χρέος των τοπικών κυβερνήσεων επιβαρύνουν την εσωτερική ζήτηση, ενώ η υπερπαραγωγή σε αρκετούς κλάδους πιέζει τις τιμές προς τα κάτω. Το 2025 είδαμε ξανά αρνητικό CPI και υποτονικό PPI, επιβεβαιώνοντας αποπληθωριστικές τάσεις ενόψει 2026 (https://www.reuters.com/world/china/chinas-consumer-prices-fall-august-2025-09-10/).

Αυτό είναι το «μακρινό» πλαίσιο. Πάμε τώρα στις μηχανές που κινούν την οικονομία: νομισματική πολιτική, δημοσιονομικά, εμπόριο, τράπεζες, ισοτιμίες. Και φυσικά, τι σημαίνουν όλα αυτά για την Ελλάδα.

Η μεγάλη εικόνα των προβλέψεων και οι αποκλίσεις

Η Capital Economics δίνει για το 2026: ΗΠΑ 2,5% πραγματική ανάπτυξη, ευρωζώνη 1,0%, Κίνα 3% με αποπληθωρισμό. Η Fed, λένε, θα κόψει μία φορά, η ΕΚΤ θα πάει περίπου στο 1,5% στο επιτόκιο καταθέσεων, η BoJ θα αυξήσει. Πρόκειται για σενάριο «δύο ταχυτήτων» με τεχνολογική ώθηση στις ΗΠΑ και τεχνολογική υστέρηση στην Ευρώπη (https://www.capitaleconomics.com/events/drop-world-2026-global-macro-and-market-outlook).

Πώς στέκεται αυτό απέναντι στους διεθνείς οργανισμούς; Το ΔΝΤ (World Economic Outlook) βλέπει μικρότερη απόκλιση, δηλαδή πιο συγκρατημένες διαφορές μεταξύ ΗΠΑ και ευρωζώνης. Η εικόνα του είναι λιγότερο ακραία, αν και αναγνωρίζει ρίσκα από τον κατακερματισμό του εμπορίου και την Κίνα (https://www.imf.org/en/Publications/WEO/Issues/2025/10/14/world-economic-outlook-october-2025?utm_source=openai). Η ΟΟΣΑ, τον Δεκέμβριο 2025, τόνισε ότι οι επενδύσεις σε AI όντως στηρίζουν την αμερικανική οικονομία, αλλά γενικά περιμένει επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης το 2026 και περιορισμένα περιθώρια για περαιτέρω μειώσεις επιτοκίων (https://www.reuters.com/world/china/tariffs-ai-boom-could-test-global-growths-resilience-oecd-says-2025-12-02/). Στην ευρωζώνη, ο αποπληθωρισμός δεν είναι η ιστορία, αλλά η ήπια αποπληθωριστική πίεση από την Κίνα παίζει ρόλο στα εισαγόμενα. Ο HICP της ευρωζώνης κινούνταν κοντά στο 2% στο τέλος του 2025 και οι αγορές δεν είχαν προεξοφλήσει πλήρως τόσο βαθιά μείωση επιτοκίων όσο περιγράφει η Capital Economics (https://www.reuters.com/business/euro-zone-inflation-ticks-up-pointing-steady-ecb-rates-2025-12-02/?utm_source=openai).

Άρα, το βασικό αφήγημα της Capital Economics είναι πιο «αποκλίνον» από το consensus. Αυτό δεν το κάνει λάθος, αλλά σημαίνει ότι στηρίζεται σε ισχυρές υποθέσεις για την ώθηση από την AI στις ΗΠΑ και για τη «συντηρητική» Ευρώπη.

Πλαίσιο 1: Νομισματική πολιτική, ο τροχονόμος

  • Η Fed αναμένεται να κάνει μία μείωση το 2026. Με πληθωρισμό που επανήλθε προς τον στόχο, αλλά με ισχυρές αγορές εργασίας, η Fed δεν βιάζεται να «ρίξει» το κόστος χρήματος. Μια μόνο μείωση σημαίνει ότι οι οικονομικές συνθήκες θα μείνουν σχετικά σφιχτές, κρατώντας τις πραγματικές αποδόσεις (real yields) σε επίπεδα που περιορίζουν υπερβολές, αλλά δεν πνίγουν την επενδυτική όρεξη σε τεχνολογία.
  • Η ΕΚΤ, στο σενάριο Capital Economics, μειώνει προς 1,5% το επιτόκιο καταθέσεων. Τι σημαίνει αυτό; Το επιτόκιο καταθέσεων είναι η «άγκυρα» για όλα τα επιτόκια τραπεζών. Αν πέσει, φθηναίνει ο δανεισμός για κράτη, επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Πρακτικά, θα δούμε πτωτική πίεση στις αποδόσεις των ομολόγων πυρήνα (π.χ. Γερμανίας) και, ανάλογα με το κλίμα, συρρίκνωση ή διεύρυνση των spreads των περιφερειακών χωρών. Το spread είναι η διαφορά απόδοσης μεταξύ ενός ομολόγου μιας χώρας και του γερμανικού, που θεωρείται το «πιο ασφαλές» στην ευρωζώνη (https://www.ecb.europa.eu/stats/policy_and_exchange_rates/key_ecb_interest_rates/html/index.en.html?utm_source=openai).
  • Η BoJ αυξάνει. Αυτό οδηγεί συνήθως σε ισχυρότερο γιεν, εφόσον η Ιαπωνία παύει σταδιακά να είναι το «φθηνό νόμισμα» για επενδυτικά carry trades.

Τι σημαίνει για τις ισοτιμίες; Λιγότερες μειώσεις στις ΗΠΑ, περισσότερες στην ευρωζώνη: αυτό τείνει να ενισχύει το δολάριο έναντι του ευρώ. Με ταυτόχρονες αυξήσεις στην Ιαπωνία, το γιεν μπορεί να ενισχυθεί, ειδικά έναντι του ευρώ. Οι κεφαλαιακές ροές θα προτιμήσουν μετοχές και ομόλογα ΗΠΑ, αν η ιστορία της παραγωγικότητας μείνει ζωντανή (https://www.capitaleconomics.com/blog/five-macro-themes-will-shape-world-2026).

Πλαίσιο 2: Δημοσιονομικά, το πορτοφόλι των κρατών

Η Capital Economics προειδοποιεί για δημοσιονομικούς κινδύνους, ιδίως στις ΗΠΑ και τη Γαλλία. Οι ΗΠΑ τρέχουν επίμονα μεγάλα ελλείμματα και οι προβολές του CBO δείχνουν αυξανόμενο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Ότι σε μια κρίση εμπιστοσύνης, οι αποδόσεις των ομολόγων μπορούν να γίνουν ευμετάβλητες. Δεν είναι το βασικό σενάριο, αλλά είναι ένα κόκκινο σημείο στην άκρη του ματιού μας (https://www.americanactionforum.org/insight/highlights-of-cbos-january-2025-budget-and-economic-outlook/?utm_source=openai). Στη Γαλλία, οι αξιολογήσεις και οι εκθέσεις του ΔΝΤ έχουν τονίσει την ανάγκη για προσαρμογή, κάτι που σε περιόδους χαμηλής ανάπτυξης είναι πολιτικά δύσκολο (https://www.imf.org/en/Publications/WEO/Issues/2025/10/14/world-economic-outlook-october-2025?utm_source=openai).

Πλαίσιο 3: Εμπόριο και εφοδιαστικές αλυσίδες

Η Capital Economics προβλέπει λιγότερο «θέαμα» και περισσότερη σταθερή αποσύνδεση μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. Αυτό μεταφράζεται σε friend‑shoring, δηλαδή μεταφορά παραγωγής σε «φιλικές» χώρες. Ποιος πληρώνει; Συνήθως οι καταναλωτές, με υψηλότερες τιμές, και οι οικονομίες που χάνουν όγκους εμπορίου. Ποιος κερδίζει; Οι χώρες που παγιδεύουν νέες επενδύσεις ως ασφαλείς προορισμοί. Η Κίνα, με υπερπροσφορά σε βιομηχανικούς κλάδους και αποδυναμωμένη εσωτερική ζήτηση, γίνεται καθαρός εξαγωγέας αποπληθωρισμού: φθηνότερα εισαγόμενα για εμάς, αλλά μεγαλύτερη πίεση για τους ανταγωνιστές της (https://www.reuters.com/world/china/chinas-consumer-prices-fall-august-2025-09-10/).

Πλαίσιο 4: Τράπεζες και πίστωση

Οι τράπεζες είναι το «αίμα» της οικονομίας. Στις ΗΠΑ, χρηματοδοτούν το AI‑κύμα μέσω επενδυτικής τραπεζικής και ομολόγων, αλλά η μεγάλη παρακαταθήκη κεφαλαίου βρίσκεται στους ισολογισμούς των Big Tech και στα private markets. Στην ευρωζώνη, η μείωση επιτοκίων της ΕΚΤ θα περάσει σταδιακά σε φθηνότερα νέα δάνεια και λίγο χαμηλότερες δόσεις στα κυμαινόμενα. Το pass‑through δεν είναι 1:1 αμέσως, αλλά είναι ουσιαστικό σε ορίζοντα 12-18 μηνών. Για την Ελλάδα ειδικά, η ομαλοποίηση του κόστους χρήματος θα βοηθήσει ΜμΕ με δάνεια κίνησης, αλλά οι εξαγωγικές επιχειρήσεις θα αντιμετωπίσουν πιο ρηχή ζήτηση από την ΕΕ.

Πλαίσιο 5: Ανισότητα, ποιος κερδίζει

Η AI είναι κατεξοχήν κεφαλαιοεντατική επανάσταση. Το μεγάλο μέρος της αξίας, βραχυπρόθεσμα, μένει σε όσους κατέχουν κεφάλαιο (μετοχές) σε υποδομές, πλατφόρμες και ημιαγωγούς. Οι υψηλής εξειδίκευσης εργαζόμενοι κερδίζουν μισθολογικά, αλλά η ευρύτερη διάχυση στα μεσαία εισοδήματα αργεί. Αυτό εξηγεί γιατί βλέπουμε ράλι στις μετοχές με συγκέντρωση σε λίγες εταιρείες, ενώ οι μισθοί δεν τρέχουν παντού με τον ίδιο ρυθμό (https://www.bls.gov/opub/ted/2025/productivity-up-2-4-percent-in-second-quarter-2025.htm?utm_source=openai).

Πλαίσιο 6: Αγορές έναντι πραγματικής οικονομίας

Είναι «φούσκα» το σενάριο S&P 500 στις 8.000; Τα δεδομένα λένε: οι αποτιμήσεις είναι υψηλές. Ο Shiller CAPE, ένας δείκτης αποτίμησης που κοιτάζει κέρδη δεκαετίας, βρισκόταν κοντά σε ιστορικά υψηλά στα τέλη του 2025. Οι προθεσμιακοί δείκτες P/E είναι πάνω από τους ιστορικούς μέσους όρους, ενώ η αγορά είναι συγκεντρωμένη σε λίγες μεγάλες τεχνολογικές μετοχές. Οι επαναγορές μετοχών, που ενισχύουν μηχανικά τα κέρδη ανά μετοχή, παραμένουν μεγάλες. Άρα, μπορεί να μη ζούμε μια «φούσκα» τύπου 1999, αλλά σίγουρα ζούμε ένα καθεστώς αυξημένου ρίσκου διόρθωσης αν τα κέρδη δεν επαληθεύσουν τις μεγάλες προσδοκίες (https://www.gurufocus.com/shiller-PE.php?utm_source=openai) (https://au.marketscreener.com/quote/stock/NOVO-NORDISK-A-S-1412980/news/MarketScreener-roundup-abysmal-trade-deficit-and-massive-share-buybacks-in-the-US-Novo-Nordisk-s-v-49856632/?utm_source=openai). Από την άλλη, οι πραγματικές επενδύσεις είναι αληθινές: οι hyperscalers δαπανούν διαδοχικά ρεκόρ σε data centers και AI εξοπλισμό. Αυτό δημιουργεί πραγματική ζήτηση, θέσεις εργασίας στις κατασκευές, ενέργεια, logistics, και μια προοπτική παραγωγικότητας πέρα από το «χρηματιστηριακό χαρτί» (https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/1/race-to-build-ai-accelerates-as-companies-countries-commit-billions-in-funding-87233486?utm_source=openai).

Πλαίσιο 7: Νομίσματα και ισοτιμίες

Το σενάριο της Capital Economics, με λιγότερες μειώσεις στις ΗΠΑ και περισσότερες στην ευρωζώνη, υπονοεί ισχυρό USD και ασθενέστερο EUR. Αυτό σημαίνει φθηνότερες εισαγωγές από τις ΗΠΑ για τους Αμερικανούς, αλλά ακριβότερες για τους Ευρωπαίους. Στον τουρισμό, ένα αδύναμο ευρώ διευκολύνει τις αφίξεις από τις ΗΠΑ, αλλά κάνει ακριβότερη την ενέργεια που αγοράζεται σε δολάρια. Αν η BoJ ανεβάσει, το γιεν μπορεί να ανακτήσει μέρος του χαμένου εδάφους, ιδιαίτερα απέναντι σε νόμισμα που χαλαρώνει όπως το ευρώ (https://www.capitaleconomics.com/blog/five-macro-themes-will-shape-world-2026).

Πλαίσιο 8: Μοντέλα ανάπτυξης

Πλαίσιο 9: Διαβάζοντας σωστά τα δεδομένα

Πραγματικό έναντι ονομαστικού, μέσος όρος έναντι διάμεσου. Όταν μιλάμε για ανάπτυξη 2,5% στις ΗΠΑ, μιλάμε για πραγματικούς όρους (αφαιρείται ο πληθωρισμός). Όταν μιλάμε για AI και παραγωγικότητα, οι πρώτες μετρήσεις είναι ετερόκλητες και με «θόρυβο». Δεν πρέπει να πέφτουμε στην παγίδα του «μια μελέτη λέει». Κοιτάμε διαχρονικά στοιχεία, προτιμάμε επίσημες σειρές, και συγκρίνουμε με ιστορικούς μέσους όρους (https://www.bls.gov/opub/ted/2025/productivity-up-2-4-percent-in-second-quarter-2025.htm?utm_source=openai) (https://www.imf.org/en/Publications/WEO/Issues/2025/10/14/world-economic-outlook-october-2025?utm_source=openai).

Η ελληνική διάσταση: επιτόκια, spreads, τουρισμός, ναυτιλία

Η Ελλάδα είναι μέρος της ευρωζώνης. Αυτό σημαίνει ότι ακολουθεί τη νομισματική πολιτική της ΕΚΤ. Αν η ΕΚΤ μειώσει πράγματι το επιτόκιο καταθέσεων προς το 1,5% το 2026, οι αποδόσεις των ομολόγων θα πιεστούν χαμηλότερα και τα spreads μπορεί να συμπιεστούν αν η διάθεση για ρίσκο βελτιωθεί.

Σημαντικό

Μια μείωση 50 μονάδων βάσης (0,50%) στο επιτόκιο ενός τυπικού στεγαστικού δανείου 100.000 ευρώ, διάρκειας 20 ετών, μειώνει τη μηνιαία δόση κατά περίπου 25-26 ευρώ. Με μείωση 100 μονάδων βάσης (1%), η δόση πέφτει κατά περίπου 49-50 ευρώ. Αυτό είναι ο «άμεσος» λογαριασμός για το νοικοκυριό. Ο «έμμεσος» είναι ότι φθηνότερος δανεισμός επιτρέπει επενδύσεις των επιχειρήσεων με καλύτερους όρους (https://www.bankofgreece.gr/en/news-and-media/press-office/news-list/news?announcement=2542e1b4-4fb7-455e-8854-ebad14cdeee3&utm_source=openai).

  • Για το Δημόσιο, το όφελος από τα χαμηλότερα επιτόκια έρχεται σταδιακά. Γιατί; Επειδή μεγάλο μέρος του χρέους είναι σταθερού επιτοκίου και με μακρά διάρκεια. Άρα, μόνο το «κυμαινόμενο» και ό,τι αναχρηματοδοτείται κάθε χρόνο αλλάζει άμεσα τιμή. Με ένα απόθεμα χρέους της τάξης των 365 δισ. ευρώ στα τέλη του 2024, μια μείωση 50 μονάδων βάσης μπορεί να μειώσει το ετήσιο κόστος τόκων κατά μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια, ανάλογα με το μερίδιο κυμαινόμενου και τον ρυθμό αναχρηματοδότησης. Δεν είναι «ένα και έξω», είναι σταδιακό όφελος που αυξάνει με τον χρόνο (https://www.ecb.europa.eu/stats/policy_and_exchange_rates/key_ecb_interest_rates/html/index.en.html?utm_source=openai) (https://www.imf.org/en/Publications/WEO/Issues/2025/10/14/world-economic-outlook-october-2025?utm_source=openai).

  • Οι καταθέτες θα δουν χαμηλότερες αποδόσεις στις προθεσμιακές. Το pass‑through στα καταθετικά επιτόκια είναι ανομοιόμορφο, αλλά η κατεύθυνση είναι ξεκάθαρη: οι τράπεζες μειώνουν τα προσφερόμενα επιτόκια όταν πέφτουν τα επιτόκια της ΕΚΤ. Άρα, μικρότερη απόδοση για τους αποταμιευτές, μεγαλύτερη ανακούφιση για δανειολήπτες (https://www.bankofgreece.gr/en/news-and-media/press-office/news-list/news?announcement=2542e1b4-4fb7-455e-8854-ebad14cdeee3&utm_source=openai).

Τώρα, η άλλη πλευρά: ζήτηση από την Ευρώπη, τουρισμός, ναυτιλία.

  • Με ανάπτυξη κοντά στο 1% στην ευρωζώνη, η ζήτηση για ελληνικές εξαγωγές και για ταξίδια ακριβαίνει λιγότερο. Ιστορικά, πάνω από το μισό των ελληνικών εξαγωγών πηγαίνουν στην ΕΕ, άρα ακόμα και μια «μικρή» υποαπόδοση στην ευρωπαϊκή ζήτηση αφαιρεί δεκάδες εκατομμύρια έως μερικά δισ. από τον ετήσιο τζίρο, ανάλογα με την ελαστικότητα. Το ίδιο ισχύει για τον τουρισμό, όπου η ΕΕ είναι βασική αγορά. Η συνολική επίπτωση δεν είναι καταδικαστική, αλλά είναι μετρήσιμη και άρα πρέπει να προϋπολογιστεί σε σενάρια 2026 (https://tradingeconomics.com/greece/share-of-trade-with-the-eu-share-of-exports-to-eu-eurostat-data.html?utm_source=openai).

  • Ναυτιλία: αν το παγκόσμιο εμπόριο συνεχίσει να φρενάρει από τον κατακερματισμό και την κινεζική επιβράδυνση, οι ναύλοι θα παραμείνουν ευμετάβλητοι. Οι ελληνικές ναυτιλιακές είναι παγκόσμιοι παίκτες, αλλά εξαρτώνται από το επίπεδο δραστηριότητας στο εμπόριο χύδην και container.

  • Τιμές εισαγόμενων: ο αποπληθωρισμός στην Κίνα σημαίνει φθηνότερα εισαγόμενα αγαθά, ειδικά τεχνολογία και καταναλωτικά. Αυτό δίνει μικρή ανάσα στο κόστος ζωής και μειώνει το κόστος επενδυτικού εξοπλισμού που αγοράζεται από Ασία, άρα είναι θετικό για τις επιχειρήσεις. Από την άλλη, αυξάνει τον ανταγωνισμό για εγχώρια προϊόντα που ανταγωνίζονται απευθείας κινεζικά (https://www.reuters.com/world/china/chinas-consumer-prices-fall-august-2025-09-10/).

Συνολικά, η Ελλάδα μπορεί να τρέξει λίγο πάνω από την ευρωζώνη (η Capital Economics αναφέρει περίπου 1,6% για το 2026), αλλά αν η Ευρώπη μείνει στάσιμη, η σύγκλιση σε εισοδήματα και αγοραστική δύναμη θα επιβραδυνθεί. Το κλειδί είναι η αύξηση παραγωγικότητας, οι ιδιωτικές επενδύσεις και η αξιοποίηση των πόρων σε ψηφιακά και πράσινα έργα.

Η ώθηση της AI: πραγματική ή «χρηματιστηριακή»;

Ας το πούμε καθαρά: υπάρχει πραγματική επένδυση. Το 2024-2025 είδαμε άλμα στις δαπάνες για data centers, ειδικούς servers, δίκτυα, ενέργεια. Οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες έχουν ανακοινώσει δεκάδες δισ. δολάρια σε capex και αυτό φαίνεται στους ισολογισμούς και στα εργοτάξια. Αυτές οι δαπάνες έχουν άμεσους πολλαπλασιαστές: κατασκευές, επαγγέλματα, προμήθειες. Σταδιακά, εφόσον μεταφραστούν σε παραγωγικότητα, μειώνουν το κόστος παροχής υπηρεσιών και βελτιώνουν τα περιθώρια κέρδους σε πολλούς κλάδους (https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/articles/2025/1/race-to-build-ai-accelerates-as-companies-countries-commit-billions-in-funding-87233486?utm_source=openai) (https://www.bls.gov/opub/ted/2025/productivity-up-2-4-percent-in-second-quarter-2025.htm?utm_source=openai).

Η μεγάλη ερώτηση είναι το «μέχρι πού». Οι αγορές συχνά προεξοφλούν πολύ γρήγορα. Ο Shiller CAPE στα τέλη του 2025 βρισκόταν ψηλά και η αγορά ήταν στενή, με λίγες μετοχές να σηκώνουν δυσανάλογο βάρος της ανόδου. Τα buybacks στηρίζουν τα κέρδη ανά μετοχή, αλλά δεν αντικαθιστούν την ανάγκη για οργανική κερδοφορία. Αν τα κέρδη που θα δημοσιεύσουν οι εταιρείες δεν δικαιώσουν τις αποτιμήσεις, η διόρθωση θα είναι απότομη (https://www.gurufocus.com/shiller-PE.php?utm_source=openai) (https://au.marketscreener.com/quote/stock/NOVO-NORDISK-A-S-1412980/news/MarketScreener-roundup-abysmal-trade-deficit-and-massive-share-buybacks-in-the-US-Novo-Nordisk-s-v-49856632/?utm_source=openai).

Ένα επιπλέον τεχνικό στοιχείο: μια και μόνο μείωση της Fed, όπως προβλέπει η Capital Economics, χαλαρώνει τις χρηματοοικονομικές συνθήκες αλλά δεν τις «ρίχνει». Οι πραγματικές αποδόσεις σε ορίζοντα δεκαετίας εξαρτώνται από τις προσδοκίες πληθωρισμού και το term premium. Άρα, η χρηματιστηριακή όρεξη μπορεί να μείνει ζωντανή, αλλά δεν είναι δεδομένο ότι το χρήμα θα γίνει τόσο φθηνό ώστε να εκτινάξει τις αποτιμήσεις, αν δεν υπάρχει και κερδοφορία να το στηρίξει (https://www.capitaleconomics.com/events/drop-world-2026-global-macro-and-market-outlook).

Ευρώπη και AI: ρυθμιστικό πλαίσιο, ενέργεια, επενδύσεις

Η Ευρώπη δεν υστερεί σε ιδέες ή σε ερευνητική βάση. Υστερεί σε κλίμακα επενδύσεων και ταχύτητα αδειοδότησης. Το ενεργειακό κόστος, οι χρόνοι για άδειες μεγάλων data centers και η περιορισμένη ροή venture capital σε late stage γύρους κρατούν πίσω το «scale». Το AI Act, το οποίο εισάγει κανόνες διαφάνειας και ασφάλειας για συστήματα AI, είναι σημαντικό για εμπιστοσύνη, αλλά επίσης αυξάνει τον χρόνο συμμόρφωσης σε ορισμένες εφαρμογές. Επομένως, η ΕΕ πρέπει να τρέξει επιτάχυνση αδειοδοτήσεων, φοροκίνητρα για AI‑capex και δημόσιες προμήθειες που «τραβούν» την αγορά (https://www.reuters.com/world/china/tariffs-ai-boom-could-test-global-growths-resilience-oecd-says-2025-12-02/) (https://www.reuters.com/business/euro-zone-inflation-ticks-up-pointing-steady-ecb-rates-2025-12-02/?utm_source=openai).

Η Bundesbank το έθεσε καθαρά για τη Γερμανία: η βιομηχανία χρειάζεται επενδύσεις και ανταγωνιστικότητα για να επιστρέψει σε βιώσιμη τροχιά. Αν αυτό δεν συμβεί, η ευρωζώνη θα παραμείνει κοντά στο 1% το 2026 και το «χάσμα» με τις ΗΠΑ θα διευρυνθεί (https://www.bundesbank.de/en/press/press-releases/the-bundesbank-s-forecast-for-germany-economy-struggling-with-persistent-headwinds-947562).

Κίνα: αποπληθωρισμός και υπερπαραγωγή

Ο αποπληθωρισμός δεν είναι ένας τεχνικός δείκτης. Είναι σημάδι ότι η ζήτηση υστερεί της προσφοράς. Η Κίνα «παράγει περισσότερα από όσα μπορεί να καταναλώσει», όπως συνοψίζει η Capital Economics. Οι εξαγωγές φθηνών προϊόντων πιέζουν τους ανταγωνιστές και μειώνουν τις τιμές εισαγωγών παγκοσμίως. Αυτό βραχυπρόθεσμα ευνοεί καταναλωτές σε Ευρώπη και Ελλάδα, αλλά επιβαρύνει τη βιομηχανική δυναμική άλλων χωρών. Στο εσωτερικό της, η Κίνα χρειάζεται αναδιάρθρωση ακινήτων, ενίσχυση της κατανάλωσης και εξισορρόπηση. Μέχρι να γίνει αυτό, οι αποπληθωριστικές πιέσεις δύσκολα θα φύγουν (https://www.reuters.com/world/china/chinas-consumer-prices-fall-august-2025-09-10/).

Ποιος κερδίζει και ποιος πληρώνει

Ας ακολουθήσουμε το χρήμα.

  • Κερδισμένοι διεθνώς:

  • Χαμένοι διεθνώς:

    • Χαμηλής ειδίκευσης εργαζόμενοι σε θέσεις που μπορούν να αυτοματοποιηθούν. Χωρίς επανεκπαίδευση, βλέπουν πιέσεις αμοιβών.
    • Μικρές ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν κόστη συμμόρφωσης και περιορισμένη πρόσβαση σε κεφάλαια για AI.
    • Οικονομίες με δημοσιονομικές τρύπες, όταν οι αγορές γίνονται νευρικές για χρέος και ελλείμματα. Εδώ ανήκουν οι ΗΠΑ σε όρους ρίσκου ομολόγων, παρά την ισχύ του δολαρίου (https://www.americanactionforum.org/insight/highlights-of-cbos-january-2025-budget-and-economic-outlook/?utm_source=openai).

  • Κερδισμένοι στην Ελλάδα:

    • Δανειολήπτες με κυμαινόμενα στεγαστικά και επιχειρήσεις με δάνεια κίνησης. Κάθε 50 μ.β. μείωση στην τιμολόγηση μειώνει τη δόση αισθητά για ένα τυπικό σπίτι και το κόστος χρηματοδότησης για μια ΜμΕ (https://www.bankofgreece.gr/en/news-and-media/press-office/news-list/news?announcement=2542e1b4-4fb7-455e-8854-ebad14cdeee3&utm_source=openai).
    • Επιχειρήσεις που εισάγουν εξοπλισμό, τεχνολογία και καταναλωτικά αγαθά από Ασία. Το φθηνότερο εισαγόμενο μειώνει άμεσα τα κόστη.
    • Το Δημόσιο, σταδιακά, μέσω χαμηλότερων αποδόσεων εκδόσεων, εφόσον το spread δεν διευρυνθεί.

  • Χαμένοι στην Ελλάδα:

    • Αποταμιευτές σε προθεσμιακές, που θα δουν μικρότερες αποδόσεις.
    • Εξαγωγικές επιχειρήσεις σε κλάδους με κυρίαρχη ευρωπαϊκή ζήτηση, αν η ευρωζώνη μείνει κοντά στο 1%.
    • Βιομηχανίες που ανταγωνίζονται άμεσα κινεζικά προϊόντα σε τιμή.

Η αγορά ομολόγων: τι να περιμένουμε για τα ελληνικά spreads

Το spread Ελλάδας-Γερμανίας ήταν περίπου 62 μ.β. στις αρχές Δεκεμβρίου 2025. Αν η ΕΚΤ ρίξει στο 1,5%, το γερμανικό 10ετές μπορεί να κινηθεί χαμηλότερα και, σε καθεστώς «risk on», τα spreads περιφέρειας να συμπιεστούν. Έτσι, η απόδοση του ελληνικού 10ετούς μπορεί να κινηθεί στην περιοχή 2,5-3,0%, ανάλογα με τη συγκυρία. Αν όμως οι αγορές ανησυχήσουν για τη δημοσιονομική πορεία της ευρωζώνης ή για παγκόσμιες αναταράξεις, το spread μπορεί να ανοίξει, «τρώγοντας» μέρος του οφέλους (https://tradingeconomics.com/greece/government-bond-yield?utm_source=openai) (https://tradingeconomics.com/germany/government-bond-yield?utm_source=openai) (https://www.ecb.europa.eu/stats/policy_and_exchange_rates/key_ecb_interest_rates/html/index.en.html?utm_source=openai).

Γιατί μας νοιάζει; Διότι κάθε 100 μ.β. μόνιμη διαφορά επιτοκίου στο 10ετές, σε ορίζοντα μερικών ετών, γράφει σε κόστος τόκων δισεκατομμύρια. Δεν γράφεται όλο μαζί, αλλά όταν εκδίδεις και αναχρηματοδοτείς.

Ρίσκα που δεν πρέπει να αγνοήσουμε

Τι να παρακολουθούμε το 2026

Σημαντικό

Check‑list σε 5 γραμμές:

Κλείνοντας

Μπορεί να μη μας αρέσει, αλλά η πραγματικότητα είναι ότι το 2026 δεν θα είναι μια χρονιά «συγχρονισμένης» ανάπτυξης. Η τεχνητή νοημοσύνη τραβά τις ΗΠΑ μπροστά, όχι μόνο στις μετοχές αλλά και στην πραγματική οικονομία μέσω επενδύσεων. Η Ευρώπη χρειάζεται μια μίξη πολιτικών που επιταχύνει αδειοδοτήσεις, μειώνει ενεργειακό κόστος, διευκολύνει την πρόσβαση σε κεφάλαια και στηρίζει την υιοθέτηση AI στις επιχειρήσεις. Η Κίνα πρέπει να λύσει δομικά θέματα ζήτησης για να φύγει από την αποπληθωριστική παγίδα.

Για την Ελλάδα, το μήνυμα είναι διπλό: ναι, ένα χαμηλότερο επιτόκιο της ΕΚΤ βοηθά δανειολήπτες, ΜμΕ και το Δημόσιο. Αλλά η αργή Ευρώπη σημαίνει επίπεδη εξωτερική ζήτηση, άρα οι επιδόσεις μας θα κριθούν από το πόσο γρήγορα αυξάνουμε την παραγωγικότητα και το πόσο έξυπνα αξιοποιούμε κεφάλαια και τεχνολογία. Οι αριθμοί είναι χρήσιμοι. Το ουσιαστικό όμως είναι ποιος κερδίζει. Αν το 2026 αφήσει πίσω επενδύσεις, δεξιότητες και καλύτερη οργάνωση σε κλάδους με εξωστρέφεια, θα κερδίσουμε μερίδιο. Αν μείνουμε μόνο στη μείωση των δόσεων, θα χάσουμε το τρένο.

Η Capital Economics μάς δίνει ένα καθαρό σενάριο. Το αν θα επαληθευτεί, θα εξαρτηθεί από τρία πράγματα: την ανθεκτικότητα της αμερικανικής παραγωγικότητας, την ικανότητα της Ευρώπης να επιταχύνει χωρίς να χάσει την ισορροπία της, και το κατά πόσο η Κίνα θα βρει τρόπο να στηρίξει τη ζήτηση χωρίς να «πνίξει» τον κόσμο με φθηνές τιμές. Στο μεταξύ, ας κρατήσουμε το βλέμμα στα spreads, στα επιτόκια και στην πραγματική επένδυση. Εκεί φαίνεται πρώτα η αλήθεια.

Πηγές και ενδεικτικές αναφορές για επαλήθευση:

Πώς σου φάνηκε το άρθρο;

Βοήθησέ μας να γίνουμε καλύτεροι

Πώς γράφτηκε
Μοντέλο:
μη διαθέσιμο
Δημιουργήθηκε:
μη διαθέσιμο
Εκτέλεση pipeline:
μη διαθέσιμο
Υδατόσημο:
SynthID (αόρατο υδατόσημο της Google)
Ανθρώπινη επιμέλεια:
Καμία πριν τη δημοσίευση
Μάθετε περισσότερα για τη μεθοδολογία μας →