ΝΣΚ: Δεν είχαμε πρόσβαση στη δικογραφία για τα Τέμπη

Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους παραδέχεται γραπτώς ότι δεν είχε πρόσβαση στη δικογραφία όταν το Δημόσιο αποφάσισε να στραφεί μόνο σε 4 από τους 36 κατηγορουμένους της δίκης για τα Τέμπη, και μάλιστα στους χαμηλότερους της ιεραρχίας. Η ομολογία αυτή, κρυμμένη σε μια υπηρεσιακή απάντηση προς τον τότε αναπληρωτή υπουργό Μεταφορών Κωνσταντίνο Κυρανάκη, κάνει πολιτικά δύσκολη την εκδοχή ότι η επιλογή των τεσσάρων ήταν ανεξάρτητη, πλήρως ενημερωμένη νομική κρίση.

Η 16η δικάσιμος, τυπικά, δεν έλυσε το μεγάλο ερώτημα. Διακόπηκε ξανά για τις 6 Ιουλίου, αφότου κατηγορούμενος ζήτησε διορισμό συνηγόρου επικαλούμενος οικονομική αδυναμία να συνεχίσει με τον δικηγόρο του, ενώ προηγήθηκε ένταση ανάμεσα στους συνηγόρους υποστήριξης της κατηγορίας (Enikos, Newsbomb). Η εισαγγελέας παραμένει επιφυλακτική για την αναβάθμιση των κατηγοριών, από την ανθρωποκτονία με αμέλεια στον ενδεχόμενο δόλο, μεταφέροντας την κρίση της μετά το πέρας της αποδεικτικής διαδικασίας (News247). Το βάρος, όμως, έπεσε αλλού, σε ένα χαρτί.

Τι ζήτησε το κράτος και τι ήξερε

Το ελληνικό Δημόσιο μπήκε στη δίκη ως ζημιωθέν. Η δήλωση παράστασής του, όμως, στρέφεται αποκλειστικά κατά των τριών σταθμαρχών της βάρδιας της 28ης Φεβρουαρίου 2023 και του τότε προϊσταμένου του Τμήματος Επιθεώρησης Λάρισας (Protothema, Law and Order). Στο εδώλιο κάθονται στελέχη από ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ, ΡΑΣ, το υπουργείο και τη Hellenic Train. Το κράτος επέλεξε να ακουμπήσει το επιχειρησιακό, χαμηλότερο άκρο της αλυσίδας (To Brief).

Το πώς έγινε αυτή η επιλογή είναι που φωτίζει το έγγραφο. Όπως προκύπτει από τα αποσπάσματα που κατέθεσε στα κοινοβουλευτικά πρακτικά ο βουλευτής Γιώργος Κώτσηρας στις 29 Ιουνίου, το ΝΣΚ φέρεται να δηλώνει ότι «δεν είχε πρόσβαση εν γένει στην σχηματισθείσα δικογραφία και επί των κατηγορητηρίων» και ότι, αν του ανατεθεί παράσταση, θα έπρεπε να του διαβιβαστεί έγκαιρα ο πλήρης φάκελος (Zougla). Το νομικό όργανο που υποτίθεται ότι ζύγισε ποιοι ευθύνονται, παραδέχεται ότι δεν είχε δει τον φάκελο. Αυτό δεν αποδεικνύει εντολή συγκάλυψης, αδυνατίζει όμως την εικόνα μιας καθαρά νομικής, ανεξάρτητης απόφασης.

Το ίδιο έγγραφο η Ζωή Κωνσταντοπούλου είχε ζητήσει να προσκομιστεί στη δίκη στις 9 Ιουνίου. Το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Λάρισας το απέρριψε, δεχόμενο την εισαγγελική θέση ότι δεν ήταν αναγκαίο για να κριθεί το παραδεκτό της παράστασης (TheTOC, Pelop). Έτσι το χαρτί έφτασε στο φως όχι από το δικαστήριο, αλλά από τη Βουλή.

Πώς μια στενή παράσταση φωτίζει μόνο τη βάση

Νομικά, το Δημόσιο δεν ορίζει ποιοι δικάζονται. Το κατηγορητήριο το κρατούν η εισαγγελία, η ανάκριση και η έδρα. Η παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας απαιτεί άμεση ζημία και σαφή αιτιώδη σύνδεσμο κατά το άρθρο 63 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ΚΠΔ), αλλιώς είναι δικονομικά ευάλωτη (Kokkinos Law Firm). Το ισχυρότερο επιχείρημα υπέρ της κυβέρνησης είναι ακριβώς αυτό: μια ευρύτερη παράσταση, χωρίς αποδείξιμη περιουσιακή ζημία για κάθε ανώτερο στέλεχος, θα κινδύνευε με αποβολή και ακυρότητες (Formedia).

Πρακτικά, όμως, η επίσημη φωνή του κράτους μέσα στο ακροατήριο αποκτά ενισχυμένο λόγο μόνο απέναντι στους τέσσερις χαμηλότερους κρίκους. Το κράτος μπορεί έτσι να λέει ότι «συμβάλλει στη διαλεύκανση», χωρίς να ανοίγει με δική του πρωτοβουλία την αλυσίδα προς ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ, υπουργείο και πολιτική εποπτεία (Dnews).

Και ενώ το ερώτημα «τι έκανε το Δημόσιο» ζητά απάντηση, η δημόσια συζήτηση μετατοπίστηκε στο «τι έκανε η Κωνσταντοπούλου». Η Βουλή ήρε την ασυλία της για τρεις δικογραφίες με 173 υπέρ, 36 κατά και 27 παρών, με ΝΔ και ΠΑΣΟΚ υπέρ και ΣΥΡΙΖΑ, Ελληνική Λύση σε αποχή θέσης (LiFO, Newsit). Βολικός αντιπερισπασμός: όσο η κάμερα δείχνει την επιθετική δικηγόρο, το έγγραφο που ομολογεί άγνοια μένει στη σκιά. Το πλήρες κείμενό του, άλλωστε, παραμένει εκτός δικαστικού ελέγχου, και μαζί του η απάντηση στο ποιος πραγματικά τράβηξε τη γραμμή στους τέσσερις.