NHS: Πέθανε 20χρονη λόγω εμμονής στη λάθος διάγνωση

Η ιατροδικαστική έρευνα για τη Libby Instone, 20χρονη φοιτήτρια νομικής στο Newcastle, κατέληξε σε μια κλινική παραδοχή που σπάνια ακούγεται δημόσια από νοσοκομείο του NHS. Η ίδια η ομάδα του University Hospital of North Tees αναγνώρισε «γνωστική προκατάληψη επιβεβαίωσης», δηλαδή την εμμονή στην αρχική, λανθασμένη διάγνωση. Η coroner χαρακτήρισε τον θάνατο αποτέλεσμα «σοβαρών αποτυχιών στη φροντίδα της», ενώ συγγενείς υποστήριξαν ότι αντιμετωπίστηκε ως «time-waster», ασθενής δηλαδή που σπαταλά τον χρόνο του προσωπικού (PerthNow).

Το χρονικό

Στις 16 Αυγούστου 2023, η Instone επέστρεψε από ταξίδι στο Λονδίνο. Δύο ημέρες αργότερα μεταφέρθηκε στο urgent care του νοσοκομείου με έντονο εμετό και πόνο.

Πρώτη επίσκεψη. Της χορηγήθηκε αντιεμετική αγωγή. Φυσική εξέταση δεν έγινε.

Δεύτερη επίσκεψη, την ίδια νύχτα. Η διάγνωση παρέμεινε γαστρεντερίτιδα. Της χορηγήθηκε ορός και πήρε εξιτήριο γύρω στις 1:30 π.μ. Λίγο αργότερα, στο πάρκινγκ του νοσοκομείου, έκανε εμετό μαύρο υγρό, κλινικό σημάδι που σε ασθενή με ημέρες χωρίς κένωση δεν επιτρέπεται να αγνοηθεί (PerthNow).

Τρίτη επίσκεψη. Οι γονείς της την περιέγραψαν εξαντλημένη, εξαιρετικά αδύναμη. Η αρχική διάγνωση δεν αναθεωρήθηκε.

Ο ανεξάρτητος ιατρικός ειδικός που κατέθεσε ήταν κατηγορηματικός. Η απουσία κένωσης για ημέρες θα έπρεπε από μόνη της να είχε αποκλείσει τη γαστρεντερίτιδα, η οποία τυπικά συνοδεύεται από διάρροια. Υπήρξαν, είπε, πολλαπλές χαμένες ευκαιρίες για απεικονιστικό έλεγχο, δηλαδή για αξονική ή ακτινογραφία κοιλίας που θα είχε δείξει την πραγματική αιτία.

Γιατί η επανεξέταση είναι το πρωτόκολλο

Το ιατρικό standard στο NHS επιβάλλει κάθε νέα προσέλευση με επιδείνωση να αντιμετωπίζεται ως νέα κλινική αξιολόγηση. Νέο ιστορικό, φυσική εξέταση, μέτρηση ζωτικών σημείων, παρακολούθηση τους στον χρόνο. Ο μηχανισμός είναι απλός: τα εθνικά πρωτόκολλα ζητούν από το προσωπικό να κλιμακώνει τη φροντίδα όταν οι επαναλαμβανόμενες μετρήσεις δείχνουν επιδείνωση, αντί να μένει στην αρχική εντύπωση (NICE, NHS England). Η οδηγία επαγγελματικής δεοντολογίας για τους Βρετανούς γιατρούς απαιτεί ρητά την επανεξέταση της κρίσης όταν η κλινική εικόνα αλλάζει (GMC).

Η εμμονή στην πρώτη διάγνωση χωρίς νέα εξέταση είναι ακριβώς το γνωστικό λάθος που τα πρωτόκολλα προσπαθούν να εξουδετερώσουν. Διεθνής ανάλυση σε ασθενείς που πέθαναν ή μεταφέρθηκαν σε ΜΕΘ έδειξε ότι το 23% είχε εκπεσμένη ή καθυστερημένη διάγνωση, με μόνιμη βλάβη στο 17% αυτών (Science Daily).

Η παραδοχή του Trust

Ο Dr Michael Stewart, κεντρικός ιατρικός διευθυντής για τα νοσοκομειακά Trusts North Tees and Hartlepool και South Tees, ζήτησε «ανεπιφύλακτη και ειλικρινή συγγνώμη» για τις χαμένες ευκαιρίες, αναγνωρίζοντας ρητά «έναν βαθμό γνωστικής προκατάληψης επιβεβαίωσης». Η διατύπωση είναι ασυνήθιστη. Τα Trusts σπάνια αυτο-διαγιγνώσκουν δημόσια το γνωστικό λάθος των κλινικών τους.

Η τραγωδία συνέβη σε ένα σύστημα όπου η μαζική υπερφόρτωση των επειγόντων κάνει την ασφαλή επανεκτίμηση όλο και δυσκολότερη στην πράξη. Σε πρόσφατο μήνα, περίπου 1 στους 12 ασθενείς στα μεγάλα τμήματα επειγόντων της Αγγλίας περίμενε πάνω από 12 ώρες από την άφιξη (RCEM, NHS England).

Τι ακολουθεί

Η ιατροδικαστική έρευνα διαπιστώνει γεγονότα: ποιος πέθανε, πώς, πότε και πού. Μπορεί επίσης να εκδώσει επίσημη αναφορά πρόληψης μελλοντικών θανάτων, η οποία υποχρεώνει τους αρμόδιους φορείς σε γραπτή απάντηση (Judiciary). Οι επόμενες πραγματικές διαδρομές για την οικογένεια είναι δύο. Αστική αξίωση κλινικής αμέλειας μέσω του αρμόδιου φορέα διαχείρισης (NHS Resolution), και ενδεχόμενες παραπομπές στις ρυθμιστικές αρχές υγείας που εξετάζουν την επαγγελματική καταλληλότητα των γιατρών και την ποιότητα των υπηρεσιών (GMC). Η ποινική ευθύνη για ανθρωποκτονία από βαριά αμέλεια απαιτεί σημαντικά υψηλότερο αποδεικτικό πήχη (CPS).

Η καταγεγραμμένη αλυσίδα θανάτου είναι κλινικά ξεκάθαρη: απόφραξη εντέρου, έμφρακτο λεπτού εντέρου, καρδιακή ανακοπή. Τίποτα από αυτά δεν θα ταυτοποιούνταν χωρίς απεικόνιση. Καμία απεικόνιση δεν διατάχθηκε.