Νέος νόμος: Οφειλέτες πωλούν κατασχεμένα ακίνητα και κρατούν το 75%

Στη χώρα με τη χειρότερη στεγαστική κρίση στην ΕΕ, η κυβέρνηση νομοθετεί νέους κανόνες για τα ακίνητα. Η ενεργειακή κρίση πιέζει ήδη τα νοικοκυριά, και τώρα το Άρθρο 18 του νομοσχεδίου Χατζηδάκη αλλάζει τους όρους του παιχνιδιού στην αγορά ακινήτων.

Το νομοσχέδιο «πουλιέται» ως λύση για τα 794.000 κενά σπίτια της χώρας (Τράπεζα της Ελλάδος). Στην πράξη, το Άρθρο 18 κάνει κάτι ριζικά διαφορετικό: επιτρέπει σε οφειλέτες να πουλήσουν ακίνητα με κατασχέσεις, κρατώντας το 75% του τιμήματος και αποδίδοντας μόλις το 25% στους πιστωτές (ΑΑΔΕ, e-ΕΦΚΑ, τράπεζες). Η κατάσχεση αίρεται αυτόματα. Χωρίς διαπραγμάτευση, χωρίς δικαστήριο. Σε αντίθεση με τον εξωδικαστικό μηχανισμό του ν.4738/2020, που εισπράττει 30-60% των οφειλών σε δόσεις και προστατεύει την πρώτη κατοικία, εδώ δεν υπάρχει καμία τέτοια διάκριση. Πρώτο σπίτι, δεύτερο, επαγγελματική στέγη: όλα μπορούν να πωληθούν μονομερώς.

Ποιος βγαίνει από τον εγκλωβισμό

Τράπεζες και servicers (εταιρείες διαχείρισης κόκκινων δανείων) κατέχουν περίπου 18.000 ακίνητα από πλειστηριασμούς και εξυγιάνσεις (Capital.gr). Από το 2025 πληρώνουν διπλό ΕΝΦΙΑ για εταιρικά χαρτοφυλάκια άνω των 5 ακινήτων. Κάθε μήνα που κρατούν αυτά τα ακίνητα, το κόστος αυξάνεται, ενώ μόλις 1 στους 7 πλειστηριασμούς καταλήγει σε αγοραστή (Ypodomes.com). Είναι εγκλωβισμένοι. Το Άρθρο 18 τούς δίνει έξοδο: δέχονται 25% αντί να περιμένουν χρόνια για 0%.

Η ίδια λογική ισχύει για το Δημόσιο. Οι €162,5 δισ. σε ληξιπρόθεσμες οφειλές (ΑΑΔΕ, e-ΕΦΚΑ) ξεπερνούν πλέον το ΑΕΠ. Η ΑΑΔΕ εισπράττει λιγότερο από 5% του αποθέματος ετησίως, ενώ κάθε χρόνο προστίθενται €8-10 δισ. νέες οφειλές. Το 25% είναι ρεαλιστική παραδοχή: αυτά τα χρήματα δεν πρόκειται να εισπραχθούν ολόκληρα ποτέ.

Μόνο που την ίδια στιγμή, τα ελληνικά νοικοκυριά δίνουν 35,5% του εισοδήματός τους για στέγαση, ποσοστό ρεκόρ στην ΕΕ, και σχεδόν 1 στους 3 ενοικιαστές αντιμετωπίζει κίνδυνο απώλειας στέγης (Eurostat). Αν χιλιάδες οφειλέτες σπεύσουν να πουλήσουν σε τιμές πίεσης, η ακίνητη περιουσία αλλάζει χέρια χωρίς κανέναν μηχανισμό που να εγγυάται ότι δεν πωλείται κάτω της αγοραίας αξίας (To Brief). Το νομοσχέδιο δεν περιέχει τέτοια δικλείδα.

Κράτος που χρωστάνε €162,5 δισ., funds που πληρώνουν διπλό ΕΝΦΙΑ σε ακίνητα που δεν μπορούν να πουλήσουν, νοικοκυριά που δίνουν πάνω από το ένα τρίτο του μισθού τους για να μη χάσουν τη στέγη τους. Το Άρθρο 18 λύνει τα δύο πρώτα προβλήματα. Για το τρίτο, σιωπά.