Οι νέοι δασμοί Τραμπ προκαλούν πτώση 35% στα νέα φάρμακα της Ευρώπης

Ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε στις 2 Απριλίου διάταγμα που επιβάλλει δασμούς 100% σε εισαγόμενα πατενταρισμένα φάρμακα στις ΗΠΑ (White House). Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαπραγματεύτηκε μειωμένο δασμό 15% αντί 100%. Η συμφωνία όμως ήρθε πακέτο με μια ρήτρα που αλλάζει τα πάντα: το Most Favored Nation pricing. Οι φαρμακοβιομηχανίες υποχρεούνται πλέον να πουλάνε στους Αμερικανούς στη χαμηλότερη τιμή που προσφέρουν οπουδήποτε στον κόσμο.

Αυτό σημαίνει ότι αν μια εταιρεία λανσάρει ένα φάρμακο στη Γερμανία με €100, η τιμή αυτή γίνεται αυτόματα η βάση για τις ΗΠΑ, μια αγορά που μέχρι χθες πλήρωνε €500 για το ίδιο σκεύασμα. Η λύση που βρήκαν οι εταιρείες είναι απλή: δεν λανσάρουν καθόλου στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με ανάλυση της GlobalData, οι νέες κυκλοφορίες φαρμάκων στην ΕΕ έπεσαν κατά 35% τους πρώτους δέκα μήνες μετά την ανακοίνωση της πολιτικής MFN (GlobalData/Reuters). Στη Γαλλία, οι αιτήσεις πρώιμης πρόσβασης σε νέα φάρμακα μειώθηκαν από 25 σε 10 μέσα σε ένα χρόνο. Ο πρόεδρος της EFPIA (Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Φαρμακοβιομηχανιών) και στέλεχος της Bayer προειδοποίησε ρητά: «Βλέπουμε τα πρώτα σημάδια καθυστερημένων εκκινήσεων στην Ευρώπη» (Pharmaphorum).

Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα

Στην Ελλάδα, ο ΕΟΦ καταγράφει ήδη 246 σκευάσματα σε περιορισμένη διαθεσιμότητα, ενώ 80 φάρμακα τελούν υπό απαγόρευση παράλληλων εξαγωγών λόγω ελλείψεων (Pharmamanage). Ανάμεσά τους αντιβιοτικά, καρδιαγγειακά και αντιδιαβητικά.

Η Ελλάδα συνδυάζει τις χαμηλότερες τιμές πρωτοτύπων φαρμάκων στην Ευρώπη με τις υψηλότερες υποχρεωτικές επιστροφές (clawback) προς τον ΕΟΠΥΥ. Γι' αυτό και είναι από τις πρώτες αγορές που μια φαρμακοβιομηχανία θα παρακάμψει αν χρειαστεί να προστατέψει τις αμερικανικές τιμές της. Πρακτικά: φάρμακα που εγκρίνονται στην Ευρώπη μπορεί να μην φτάσουν ποτέ στο ελληνικό ράφι, ή να φτάσουν με καθυστέρηση μηνών.

Αποκαλυπτικό παράδειγμα: το Ηνωμένο Βασίλειο, για να εξασφαλίσει πρόσβαση σε νέα φάρμακα και μηδενικούς δασμούς, δεσμεύτηκε να αυξήσει τη φαρμακευτική δαπάνη του NHS κατά 25%, κόστος που εκτιμάται σε £3 δισ. ετησίως σύμφωνα με το Lancet (Pharmaphorum). Η Ελλάδα, προφανώς, δεν έχει αυτή τη διαπραγματευτική πολυτέλεια.