Νέοι δασμοί 10% από τον πρόεδρο Τραμπ παρά το εμπορικό έλλειμμα ρεκόρ

Εμπορικό έλλειμμα ρεκόρ $1,24 τρισ. σε αγαθά κατέγραψαν οι ΗΠΑ το 2025, τη χρονιά που οι δασμοί υποτίθεται ότι θα το συρρίκνωναν. Σήμερα, Τρίτη 24 Φεβρουαρίου, τέθηκαν σε ισχύ νέοι δασμοί 10% μέσω της Section 122, μιας νομικής διάταξης (εξουσιοδοτεί τον πρόεδρο να επιβάλλει δασμούς σε περίπτωση κρίσης ισοζυγίου πληρωμών) που κανένας πρόεδρος δεν είχε χρησιμοποιήσει ποτέ. Η κυβέρνηση Τραμπ κατέφυγε σε αυτήν αφού το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε παράνομους τους δασμούς IEEPA (Axios). Κρίσιμη λεπτομέρεια: το αρχικό σχέδιο προέβλεπε δασμούς 15%. Ο Τραμπ υποχώρησε στο 10% την τελευταία στιγμή, σήμα ότι ακόμα και μέσα στον Λευκό Οίκο αναγνωρίζουν ότι η πολιτική τους χτυπάει τα όρια αντοχής αγορών και Κογκρέσου.

Την ίδια ώρα, η FedEx κατέθεσε αγωγή ζητώντας επιστροφή δασμών IEEPA «με τόκους» (Fox Business). Ακολουθούν πάνω από 1.900 εταιρείες, από την Costco ώς την Patagonia. Το Penn Wharton Budget Model εκτιμά τα πιθανά refunds σε $175 δισ. (DTN). Τα χρήματα αυτά πηγαίνουν στους εισαγωγείς, όχι στους καταναλωτές που τα πλήρωσαν: η Goldman Sachs προειδοποιεί ότι οι εταιρείες «δεν θα μειώσουν τιμές τόσο γρήγορα όσο τις αύξησαν» (Market Realist). Ο Υπουργός Οικονομικών Bessent το είπε χωρίς περιστροφές: «Έχω την αίσθηση ότι δεν θα τα δουν».

Η Αθήνα, παρά τον νέο δασμό 10% σε ελληνικά αγαθά, σιωπά. Το στοίχημα είναι γεωστρατηγικό: σήμερα στην Ουάσιγκτον, ο Υπουργός Ενέργειας Chris Wright φιλοξενεί σύνοδο για τον Κάθετο Διάδρομο (Vertical Corridor), τον αγωγό που θα μεταφέρει αμερικανικό LNG μέσω Ελλάδας στα Βαλκάνια. Η ελληνική κυβέρνηση υπολογίζει ότι η ενεργειακή αξία της ως κόμβος εξασφαλίζει εξαίρεση, ή τουλάχιστον ανοχή. Αν κρίνουμε από την τύχη των Αμερικανών αγροτών, η εμπιστοσύνη αυτή μπορεί να αποδειχθεί εύθραυστη: οι πτωχεύσεις αγροτικών εκμεταλλεύσεων αυξήθηκαν 46% το 2025 (AFBF) και η Βραζιλία κατέλαβε ήδη 70% της κινεζικής αγοράς σόγιας, αντικαθιστώντας μόνιμα αμερικανούς παραγωγούς (Investigate Midwest).

Ο νέος δασμός λήγει σε 150 ημέρες, τον Ιούλιο 2026, εκτός αν το Κογκρέσο ψηφίσει παράταση. Η νομική βάση του είναι ήδη ρωγμασμένη: ο ίδιος ο υφυπουργός Δικαιοσύνης είχε γράψει ότι τα εμπορικά ελλείμματα «διαφέρουν εννοιολογικά» από τα ελλείμματα ισοζυγίου πληρωμών που απαιτεί η Section 122 (Axios). Η κυβέρνηση, δηλαδή, έχει ήδη δώσει στους αντιπάλους της τα νομικά πυρομαχικά για να τη σταματήσουν.