Νέο μητρώο ακινήτων φέρνει πρόστιμα έως 1.000 ευρώ

Το κράτος κάνει μια σιωπηρή συμφωνία με περίπου 7 εκατομμύρια ιδιοκτήτες: δεν θα ανοίξει λογαριασμό για το παρελθόν. Από εδώ και πέρα, όμως, η ακίνητη περιουσία μπαίνει σε ψηφιακό κλοιό. Το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) ενεργοποιείται και αλλάζει δύο πράγματα που αγγίζουν άμεσα το πορτοφόλι: φέρνει πρόστιμα 100, 500 και 1.000 ευρώ για εκπρόθεσμες ή ανακριβείς δηλώσεις χρήσης, και προετοιμάζει τη σύνδεση του ΕΝΦΙΑ με τα πραγματικά τετραγωνικά από το 2027 (ERT).

Τι είναι, στα απλά

Το ΜΙΔΑ είναι μια ψηφιακή βάση που δεν κρατά μόνο «ποιος έχει τι», αλλά και πώς χρησιμοποιείται κάθε ακίνητο: αν είναι μισθωμένο, δωρεάν παραχωρημένο ή δηλωμένο με άλλη χρήση (Fortune Greece). Σε μια χώρα με περίπου 2,2 εκατομμύρια κλειστές κατοικίες, δηλαδή το 34,5% του αποθέματος (To Brief), η εικόνα του «πώς χρησιμοποιείται» αποκτά βαρύτητα.

Το μητρώο πατά πάνω στο Ε9, τη γνωστή δήλωση ακινήτων στην ΑΑΔΕ από την οποία υπολογίζεται ο ΕΝΦΙΑ. Η λογική είναι αυστηρά σειριακή: πρώτα ενημερωμένο Ε9, μετά δήλωση χρήσης στο ΜΙΔΑ (News247). Πρακτικά, το κράτος προσπαθεί να φτιάξει μία ενιαία «φορολογική αλήθεια», ενώνοντας στοιχεία Ε9 και Κτηματολογίου που σήμερα συχνά δεν συμφωνούν μεταξύ τους (Dnews).

Ποιος πληρώνει ποιο πρόστιμο

Εδώ είναι ο νέος κίνδυνος. 500 ευρώ επιβάλλονται αν ο ιδιοκτήτης δεν δηλώσει εμπρόθεσμα στο ΜΙΔΑ, μέσα σε τρεις μήνες, ότι το ακίνητο μισθώθηκε ή παραχωρήθηκε δωρεάν. Το ίδιο ποσό ισχύει και για την ειδική αγροτική περίπτωση της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης, αν χαθεί η δίμηνη προθεσμία (enikonomia).

Για τους ενοικιαστές και όσους τους παραχωρείται δωρεάν ακίνητο, το πρόστιμο εξαρτάται από το αν τα ανακριβή στοιχεία χρησιμοποιήθηκαν για παροχές. 100 ευρώ για ανακριβή στοιχεία που δεν αξιοποιήθηκαν για κάποια παροχή, και 1.000 ευρώ όταν ψευδή στοιχεία χρησιμοποιήθηκαν για επίδομα, επιδότηση, ενίσχυση ή επιστροφή ενοικίου (Powergame, Enikos). Τα δημοσιεύματα συνδέουν την έναρξη των υποχρεώσεων με το άνοιγμα της πλατφόρμας στις αρχές Ιουλίου 2026, αν και το πλήρες κείμενο της τροπολογίας δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί σε ΦΕΚ (iefimerida).

Πού αλλάζει ο ΕΝΦΙΑ

Το πιο καθησυχαστικό σημείο αφορά το παρελθόν. Αν αργότερα η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου (ο ψηφιακός τεχνικός φάκελος που αποτυπώνει την πραγματική εικόνα ενός κτίσματος) δείξει ότι τα πραγματικά τετραγωνικά είναι μεγαλύτερα από τα δηλωμένα, ο υψηλότερος ΕΝΦΙΑ θα υπολογιστεί από το 2027 και μετά, όχι αναδρομικά για τα έτη έως το 2026 (Newsbomb). Αντίστροφα, όποιος φορολογούνταν για παραπάνω επιφάνεια από την πραγματική μπορεί να δει τον φόρο του να μειώνεται στο εξής (Proto Thema).

Με απλά λόγια, το κράτος μετακινεί το κέντρο βάρους από το «τι έγραφαν τα χαρτιά» στο «τι δείχνει ο ψηφιακός φάκελος», χωρίς να ανοίγει μαζικό κύμα αναδρομικών καταλογισμών.

Τι να τακτοποιήσετε τώρα

Η σωστή σειρά είναι συγκεκριμένη: πρώτα το Ε9 (τετραγωνικά, όροφος, ποσοστό συνιδιοκτησίας, χρήση, αριθμός παροχής ρεύματος), που διορθώνεται στο myAADE· μετά το Κτηματολόγιο, όπου τα λάθη διορθώνονται στο ίδιο το μητρώο και όχι στο ΜΙΔΑ· έπειτα τα ηλεκτρονικά μισθωτήρια και οι δωρεάν παραχωρήσεις (Zougla).

Μένει όμως ένα κενό που αξίζει προσοχής. Δεν έχει ανακοινωθεί καθαρά ειδική περίοδος χάριτος ούτε αυτόνομη διαδικασία ένστασης για τις πρώτες αναντιστοιχίες Ε9-Κτηματολογίου-Ταυτότητας Κτιρίου. Το ευρωπαϊκό πλαίσιο είναι σαφές: ο GDPR επιτρέπει τις διασταυρώσεις, αλλά απαιτεί ακριβή και διορθώσιμα δεδομένα, δικαίωμα διόρθωσης και ανθρώπινη παρέμβαση όταν μια αυτόματη επεξεργασία παράγει σοβαρές συνέπειες (EUR-Lex, European Parliament).

Η σιωπηρή συμφωνία ισχύει μόνο αν τα λάθη του παρελθόντος δεν τα πληρώσεις εσύ. Και αυτό κρίνεται όχι στο αν το ΜΙΔΑ θα βρίσκει αποκλίσεις, αλλά στο ποιος θα επωμιστεί τη διόρθωση όταν το λάθος προέρχεται από παλιά, ασύμβατα κρατικά μητρώα.