Νεκρός ο Χαμενεΐ: Το χάος της διαδοχής και η απειλή για τη Σούδα

Ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ δεν ήταν απλώς πολιτικός ηγέτης. Ήταν ο μοναδικός άνθρωπος που μπορούσε να δώσει εντολή στους Φρουρούς της Επανάστασης, να κατευθύνει τα ένοπλα δίκτυα σε Λίβανο, Υεμένη και Ιράκ, και να αποφασίσει αν το Ιράν θα κατασκευάσει πυρηνική βόμβα. Τώρα που αμερικανο-ισραηλινά πλήγματα ισοπέδωσαν το συγκρότημά του στην Τεχεράνη, αυτή η εξουσία δεν πέρασε σε κανέναν.

Σύμφωνα με το ιρανικό Σύνταγμα, ένα τριμελές προσωρινό Συμβούλιο αναλαμβάνει μέχρι να εκλεγεί νέος ηγέτης: ο μεταρρυθμιστής πρόεδρος Πεζεσκιάν, ο σκληροπυρηνικός αρχιδικαστής Μοχσενί-Εζέι, και ο κληρικός Αραφί (France24). Τρεις άνθρωποι με εντελώς αντίθετες ιδεολογίες, που πρέπει να συμφωνήσουν ενώ η χώρα τους βομβαρδίζεται. Στην πράξη, ο de facto ισχυρός άνδρας είναι ο Αλί Λαριτζανί, γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, που διαχειριζόταν ήδη τα ηνία επί μήνες λόγω της ασθένειας του Χαμενεΐ (The Soufan Center).

Το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι ποιος θα πάρει τον τίτλο. Είναι ότι μαζί με τον Χαμενεΐ σκοτώθηκαν πάνω από 40 ανώτεροι αξιωματούχοι του IRGC, συμπεριλαμβανομένου του διοικητή, του υπουργού Άμυνας και του αρχηγού στρατού (Straits Times). Την ίδια στιγμή, τα proxy δρουν ήδη μόνα τους: οι Χούθι ανακοίνωσαν επανέναρξη επιθέσεων στην Ερυθρά Θάλασσα εντός 48 ωρών, χωρίς εντολή από την Τεχεράνη. Η Χεζμπολάχ εκτόξευσε ρουκέτες κατά του Ισραήλ παρά τις αντιρρήσεις της λιβανέζικης κυβέρνησης. Ο υπουργός Εξωτερικών Αραγκτσί παραδέχτηκε ότι «οι στρατιωτικές μονάδες δρουν πλέον ανεξάρτητα, βάσει γενικών οδηγιών που δόθηκαν εκ των προτέρων». Αυτό δεν είναι αυτονομία. Είναι απώλεια ελέγχου.

Ταυτόχρονα, το Ιράν εκτόξευσε αντίποινα για πρώτη φορά κατά αραβικών κρατών που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις: Μπαχρέιν, Κατάρ, ΗΑΕ, Σαουδική Αραβία (Al Jazeera). Η σαουδαραβικο-ιρανική détente που μεσολάβησε η Κίνα το 2023 είναι πλέον νεκρή. Και η Σούδα στην Κρήτη, που λειτουργεί ήδη ως ορμητήριο με πάνω από 50 αμερικανικά μαχητικά, βρίσκεται σε ιρανικό infographic ως «νόμιμος στόχος» (Agonas Kritis). Δεν χτυπήθηκε, γιατί βρίσκεται στα όρια της ιρανικής εμβέλειας και γιατί πλήγμα σε έδαφος ΝΑΤΟ αλλάζει εξίσωση. Αλλά η απόσταση δεν είναι εγγύηση.

Αυτό που βλέπουμε δεν είναι κατάρρευση. Το IRGC διόρισε ήδη νέο διοικητή (Telegraph). Αλλά ένα σύστημα χτισμένο γύρω από έναν άνθρωπο που κυβέρνησε 36 χρόνια, τώρα πρέπει να επιλέξει γρήγορα, υπό βομβαρδισμούς, χωρίς υποψήφιο συναίνεσης. Η ερώτηση δεν είναι αν το Ιράν θα επιβιώσει. Είναι ποιο Ιράν θα βγει από αυτή τη φωτιά, και τι θα σημαίνει για όσους ζουν σε ακτίνα βολής.