Νέα έρευνα EPPO για ευρωπαϊκά κονδύλια στη Μαδρίτη–Σεβίλλη

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) ξεκίνησε σήμερα, αυτεπαγγέλτως, έρευνα για πιθανή απάτη σε βάρος ευρωπαϊκών κονδυλίων που προορίζονταν για την αναβάθμιση των συστημάτων ασφάλειας, σηματοδότησης και επικοινωνιών στη γραμμή υψηλής ταχύτητας Μαδρίτης–Σεβίλλης (EPPO). Πρόκειται για τη γραμμή όπου, στις 28 Οκτωβρίου, η σύγκρουση δύο τρένων στην Ούρδα άφησε 69 νεκρούς (RTVE). Ο νέος φάκελος άνοιξε δύο ημέρες μετά την παραίτηση του υπουργού Μεταφορών Όσκαρ Πουέντε (To Brief).

Σήμερα το πρωί, με τη συνδρομή της μονάδας UCO της Guardia Civil, οι ερευνητές εμφανίστηκαν στις έδρες τριών φορέων: της Adif, διαχειρίστριας της σιδηροδρομικής υποδομής, της κρατικής υπηρεσίας σιδηροδρομικής ασφάλειας AESF και του ισπανικού Ελεγκτικού Συνεδρίου (EPPO). Στελέχη της UCO βρέθηκαν εκεί από τις 09:30 για να ζητήσουν φακέλους, σύμφωνα με ρεπορτάζ του El Comercio (El Comercio). Νομικές πηγές που μίλησαν στο EFE ανέφεραν ότι ζητήθηκαν συμβάσεις χρηματοδοτημένες από ευρωπαϊκά κονδύλια (Expansión).

Η EPPO μιλά για «μέτρα έρευνας» και δεν περιγράφει εφόδους. Πηγές της Adif ανέφεραν ότι της ζητήθηκαν πληροφορίες για τα έργα ανανέωσης και βελτίωσης της ασφάλειας, της σηματοδότησης και των επικοινωνιών, και ότι η εταιρεία παρέδωσε ό,τι ζητήθηκε, χωρίς να γίνει επιτόπια έρευνα στα γραφεία της (Expansión, La Nación/Reuters). Το Ελεγκτικό Συνέδριο επιβεβαίωσε ότι πράκτορες της UCO βρέθηκαν στις εγκαταστάσεις του ύστερα από αίτημα της EPPO για παροχή πληροφοριών (LegalToday). Για την AESF δεν υπήρχε δημόσια τοποθέτηση (La Nación/Reuters).

Η ανακοίνωση δεν κατονομάζει συμβάσεις, ποσά ή πρόσωπα. Περιγράφει μόνο το αντικείμενο: ανανέωση και αναβάθμιση ασφάλειας, σηματοδότησης και επικοινωνιών (EPPO). Οι δημοσιευμένες συμβάσεις που ταιριάζουν με αυτό το αντικείμενο περιλαμβάνουν την κύρια σύμβαση του 2021 με τη Thales, αξίας 93,83 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ, για ERTMS, σηματοδότηση και τηλεπικοινωνίες (Demócrata), καθώς και συνολικά τρεις συμβάσεις αναβάθμισης ύψους 136,42 εκατ. ευρώ (Adif, PDF). Για την ευρύτερη ανανέωση της γραμμής, δημοσιεύματα αναφέρουν επιχορήγηση FEDER περίπου 111,6 εκατ. ευρώ, με την Adif να λέει ότι έχει εισπράξει 99,3 εκατ. μετά από πιστοποίηση έργων (Newtral).

Ο έλεγχος φωτίζει ένα έργο που καθυστέρησε. Το ERTMS, το ευρωπαϊκό σύστημα προστασίας τρένων που επρόκειτο να αντικαταστήσει το παλαιό LZB, ήταν ακόμη σε δοκιμές τον Οκτώβριο, με τη θέση του σε λειτουργία να μεταφέρεται για το 2027, ενώ το LZB παρέμενε το σύστημα της γραμμής (Maldita). Ο Πουέντε, πριν παραιτηθεί, είχε πει ότι η φυσική εγκατάσταση ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο, αλλά εκκρεμούσαν εργαστηριακοί έλεγχοι και η άδεια της AESF (elDiario.es). Αυτό δεν αποδεικνύει απάτη· δείχνει γιατί ό,τι ζητήθηκε σήμερα αφορά, κατά τις πηγές, συμβάσεις και πιστοποιήσεις.

Είναι η δεύτερη έρευνα της EPPO για τη γραμμή. Η πρώτη, που ανακοινώθηκε στις 20 Μαρτίου μετά το δυστύχημα στην Αδαμούθ, εξετάζει κονδύλια για τη συντήρηση του τμήματος κοντά στο χιλιόμετρο 318,7 (EPPO, 20/3). Η νέα καλύπτει τα συστήματα ασφάλειας ολόκληρης της γραμμής. Η EPPO δεν έχει πει αν οι δύο φάκελοι συνδέονται (EPPO).

Η έρευνα για τα χρήματα είναι διαφορετική από εκείνη για τα αίτια της σύγκρουσης: τα αίτια εξετάζονται χωριστά από τις ισπανικές δικαστικές και τεχνικές αρχές, και η έναρξη του νέου φακέλου δεν συνιστά κατηγορία ή πόρισμα (Heraldo). Η υπουργός Ντιάνα Μοράντ χαρακτήρισε τον έλεγχο συνήθη και επανέλαβε ότι τα έργα έχουν πιστοποιηθεί (Infobae/Europa Press), ενώ το PP ζήτησε την παραίτηση του Πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ (PP).

Η EPPO δήλωσε ότι δεν θα δώσει άλλες λεπτομέρειες σε αυτό το στάδιο (EPPO). Το επόμενο βήμα είναι ο έλεγχος των φακέλων που παραδόθηκαν σήμερα · εκεί και μόνο εκεί θα φανεί αν τα ευρωπαϊκά χρήματα για την ασφάλεια έπιασαν τόπο στη γραμμή όπου χάθηκαν 69 άνθρωποι.