Η ΝΔ αποσύρει το ασυμβίβαστο υπουργού-βουλευτή μετά από αντάρτικο στην ΚΟ

Ο εισηγητής της ΝΔ Ευριπίδης Στυλιανίδης ανακοίνωσε στην Ολομέλεια ότι η κυβέρνηση αποσύρει την πρόταση για το ασυμβίβαστο υπουργού-βουλευτή, μια διάταξη που η ίδια είχε παρουσιάσει ως αναβάθμιση του ρόλου του βουλευτή (Ethnos). Έκανε πίσω επειδή η γαλάζια Κοινοβουλευτική Ομάδα δεν συμφώνησε, και η πρόταση μπήκε στο συρτάρι πριν καν φτάσει σε ψηφοφορία (in.gr).

Το άρθρο 81 δεν απαιτεί σήμερα ο υπουργός να είναι εν ενεργεία βουλευτής, αρκεί να έχει τα προσόντα εκλογιμότητας του άρθρου 55 (SyntagmaWatch). Έτσι, βουλευτές γίνονται υπουργοί χωρίς να χάνουν την έδρα τους, και εξωκοινοβουλευτικοί διορίζονται υπουργοί χωρίς να έχουν εκλεγεί ποτέ. Η πρόταση της ΝΔ, στη «σκληρή» της εκδοχή, άλλαζε το πρώτο σκέλος: ο βουλευτής που υπουργοποιείται θα έπαυε να ασκεί ενεργά τα βουλευτικά του καθήκοντα, με την έδρα να περνά προσωρινά στον πρώτο επιλαχόντα της περιφέρειας (ProtoThema).

Ο υπουργός δεν θα ψήφιζε πλέον ο ίδιος τα νομοσχέδια που εισηγείται, ούτε θα κάθεται στις επιτροπές που ελέγχουν το έργο του. Στην τελική, πιο θολή διατύπωση, το κείμενο δεν θέσπιζε αυτόματη απώλεια έδρας, αλλά άφηνε σε μελλοντικό νόμο αυξημένης πλειοψηφίας να ορίσει τα ασυμβίβαστα (Enikos).

Γιατί έκανε πίσω το Μαξίμου

Η δικαιολογία που δόθηκε δημόσια: ο Στυλιανίδης μίλησε για «σεβασμό» στην εσωτερική διαβούλευση και στις απόψεις που εκφράστηκαν στην παράταξη (Pentapostagma). Η φράση περί «σεβασμού» δεν κρύβει ότι στην ΚΟ της 20ής Ιουλίου ο Γιώργος Βλάχος δήλωσε πως δεν θα ψήφιζε τη ρύθμιση, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να παραδέχεται ότι «η Κοινοβουλευτική Ομάδα δεν συμφωνεί» και να αφήνει ανοιχτή την πλήρη απαλοιφή της διάταξης (TheTOC).

Ο ωμός πολιτικός λογισμός είναι απλός. Κανένας βουλευτής δεν θέλει να ρισκάρει ότι, μετά τον επόμενο ανασχηματισμό, θα βρεθεί εκτός Βουλής με την έδρα του «κατοικημένη» από τον επιλαχόντα. Η υπουργοποίηση εν ενεργεία βουλευτή είναι εσωκομματική ανταμοιβή και ασφάλεια μαζί, και κανείς δεν βιάστηκε να παραιτηθεί από αυτή για χάρη μιας θεσμικής καθαρότητας. Το ΠΑΣΟΚ, διά του Παναγιώτη Δουδωνή, το είπε πιο κοφτά: «Θα διασυρόταν εάν είχε τεθεί προς ψήφιση, γι' αυτό το αποσύρει» (DNews).

Τι μένει όρθιο, και γιατί μετράει

Με την απόσυρση, το ισχύον καθεστώς δεν αλλάζει (iefimerida). Εδώ χρειάζεται μέτρο: η Ελλάδα είναι κοινοβουλευτική δημοκρατία, όχι προεδρικό σύστημα. Η κυβέρνηση γεννιέται από την πλειοψηφία και στηρίζεται σε αυτήν, οπότε η διπλή ιδιότητα υπουργού-βουλευτή δεν είναι ανωμαλία, είναι μέρος της λογικής του συστήματος. Το ασυμβίβαστο δεν θα εγκαθίδρυε αμερικανικού τύπου διάκριση εξουσιών.

Θα μετακινούσε όμως, έστω οριακά, τη γραμμή. Σήμερα ο ίδιος άνθρωπος εισηγείται πολιτική ως μέλος της κυβέρνησης και την ψηφίζει ως μέλος της Βουλής που υποτίθεται ότι ελέγχει την κυβέρνηση. Το ζήτημα της ποινικής ευθύνης, το περιβόητο άρθρο 86, είναι ξεχωριστό πεδίο της αναθεώρησης (To Brief). Αυτό που κρίθηκε τώρα είναι η καθημερινή, πολιτική λογοδοσία: αν οι υπουργοί έπαυαν προσωρινά να είναι ενεργοί βουλευτές, η Βουλή θα είχε περισσότερα μέλη χωρίς εκτελεστικό ρόλο και, θεωρητικά, μεγαλύτερο περιθώριο ελέγχου.

Το πραγματικό ερώτημα που άφησε ανοιχτό η υπαναχώρηση δεν είναι αν το μέτρο ήταν καλό. Είναι ότι μια κεντρική κυβερνητική πρόταση δεν πέρασε ούτε πρώτα από το ίδιο της το κόμμα. Και έτσι, οι υπουργοί θα συνεχίσουν να νομοθετούν, να ψηφίζουν και να ελέγχουν τον εαυτό τους, με τη Βουλή να παραμένει προέκταση της κυβέρνησης αντί για αντίβαρό της.