Ναυάγιο στον Κάθετο Διάδρομο αερίου: Χρυσά συμβόλαια ιδιωτών, 19% Ελλήνων στο κρύο

Στις δημοπρασίες του Φεβρουαρίου για τον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου, το μεγάλο «εθνικό έργο» που θα μετέτρεπε την Ελλάδα σε ενεργειακό κόμβο της Ευρώπης, κατατέθηκε μία προσφορά. Για 48 MWh. Οι άλλες δύο διαδρομές (Αλεξανδρούπολη και TAP) κατέγραψαν μηδενικό ενδιαφέρον (en.rua.gr). Ο Δεκέμβριος του 2025 ήταν παρόμοιος (greekreporter.com). Η υποδομή υπάρχει. Η αγορά δεν την χρησιμοποιεί.

Το πρόβλημα είναι αριθμητικό. Το αέριο που κινείται μέσω του Διαδρόμου πληρώνει ξεχωριστά τέλη σε κάθε σύνορο (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Ουγγαρία), τα λεγόμενα pancaking tariffs, που συσσωρεύουν χρεώσεις και καθιστούν τη διαδρομή μη ανταγωνιστική (turkiyetoday.com). Κανένας έμπορος δεν θα πληρώσει premium για να στείλει αέριο μέσω πέντε χωρών, όταν υπάρχουν εναλλακτικές με ενιαίο τιμολόγιο.

Ποιος πληρώνει, ποιος εισπράττει

Η Ρεβυθούσα, ωστόσο, γεμίζει: 409 από 413 χρονοθυρίδες εκφόρτωσης LNG δεσμεύτηκαν για την περίοδο 2026-2040 (4green.gr). Η ζήτηση αυτή αφορά αποκλειστικά εγχώρια κατανάλωση και επανεξαγωγή, με κύριο προμηθευτή τις ΗΠΑ, που κάλυψαν πάνω από 80% των ελληνικών εισαγωγών LNG το 2025 (en.parapolitika.gr). Αμερικανικό LNG που κοστίζει 60-90% περισσότερο από το ρωσικό αέριο αγωγών (energynews.pro).

Αυτό το ακριβό αέριο, όμως, κάποιος το παραγγέλνει. Η AKTOR/Atlantic SEE υπέγραψε για 15 bcm (δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα) αμερικανικού LNG ετησίως για 20 χρόνια (reuters.com). Η Gastrade του ομίλου Κοπελούζου ετοιμάζει δεύτερο πλωτό τερματικό σταθμό €550-600 εκατ. και ζητά ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Ο ΔΕΣΦΑ, που διαχειρίζεται το δίκτυο, ανήκει κατά 66% σε ξένα ιδιωτικά συμφέροντα (energypress.gr). Ο υπουργός Ενέργειας χαρακτηρίζει τις άδειες δημοπρασίες «παιδικές ασθένειες» (ot.gr).

Στο μεταξύ, 19% των Ελλήνων αδυνατεί να θερμάνει επαρκώς το σπίτι του, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ μαζί με τη Βουλγαρία (euronews.com). Οι λογαριασμοί ρεύματος παραμένουν από τους ακριβότερους στην Ευρώπη, και η εξάρτηση από ακριβό εισαγόμενο αέριο είναι βασικός λόγος. Ο «ενεργειακός κόμβος» έχει πελάτες: ιδιωτικούς ομίλους και αμερικανικούς εξαγωγείς. Οι Έλληνες καταναλωτές δεν είναι ανάμεσά τους.