Η NASA ανακοίνωσε το πλήρωμα της Artemis III — που δεν θα πατήσει στη Σελήνη

Στις 9 Ιουνίου 2026, στο Johnson Space Center του Χιούστον, η NASA παρουσίασε τους τέσσερις αστροναύτες που, σύμφωνα με κάθε προηγούμενη ανακοίνωση, θα μας γύριζαν στη Σελήνη μισό αιώνα μετά το Apollo. Μόνο που δεν θα πάνε στη Σελήνη. Η Artemis III, με στόχο το 2027, έχει μετατραπεί σε επανδρωμένη δοκιμαστική πτήση σε χαμηλή γήινη τροχιά (NASA, National Geographic).

Το πλήρωμα: ο Randy Bresnik ως διοικητής, ο Ιταλός Luca Parmitano της ESA ως πιλότος, και οι Frank Rubio και Andre Douglas ως ειδικοί αποστολής. Εφεδρικός ορίστηκε ο Bob Hines (ESA, Space.com). Η σύνθεση μιλάει από μόνη της: δύο πιλότοι δοκιμών, ένας πρώην διοικητής του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού, ένας μηχανικός συστημάτων. Δεν είναι συμβολικό πλήρωμα προσελήνωσης. Είναι ομάδα που πάει να στήσει και να ελέγξει μηχανήματα.

Τι θα κάνει πραγματικά η αποστολή

Αυτή η σύνθεση βγάζει νόημα μόνο αν καταλάβουμε τι ακριβώς θα κάνει το σκάφος. Σκεφτείτε την Artemis III ως γενική πρόβα κοντά στο σπίτι. Το σκάφος Orion θα μεταφέρει το πλήρωμα σε τροχιά γύρω από τη Γη, θα συναντήσει δοκιμαστικές εκδόσεις των εμπορικών σεληνιακών οχημάτων και θα «κουμπώσει» μαζί τους. Έπειτα αρχίζει η σχολαστική δουλειά. Ελέγχονται η στεγανότητα των θυρίδων, το λογισμικό, οι επικοινωνίες, η πρόωση και η μετακίνηση πληρώματος από όχημα σε όχημα (NASA, BBC). Το σχέδιο προβλέπει ένα δοκιμαστικό σκάφος της Blue Origin να περιμένει σε τροχιά, να γίνει η σύνδεση για περίπου δύο ημέρες, και έπειτα να επαναληφθεί η διαδικασία με όχημα της SpaceX (Smithsonian).

Η ιστορική παράλληλη είναι το Apollo 9. Το 1969 το πλήρωμα έμεινε σε γήινη τροχιά για να δοκιμάσει το σεληνιακό σκάφος πριν το Apollo 11. Η διαφορά είναι ότι η NASA σήμερα δοκιμάζει ένα πολύ πιο κατανεμημένο σύστημα, με οχήματα από διαφορετικές εταιρείες που πρέπει να «μιλήσουν» μεταξύ τους (The New York Times).

Γιατί άλλαξε το σχέδιο

Η αλλαγή είναι, ωμά, απόφαση μείωσης ρίσκου επειδή τα εμπορικά οχήματα προσεδάφισης δεν είναι έτοιμα. Για τη SpaceX, το Starship που θα κατέβαζε αστροναύτες εξαρτάται από κάτι που δεν έχει αποδειχθεί ποτέ: τον ανεφοδιασμό καυσίμου σε τροχιά. Ουσιαστικά πρόκειται για «βενζινάδικο στο διάστημα», όπου πολλά οχήματα-βυτία θα γεμίζουν ένα Starship πριν αυτό φύγει για τη Σελήνη (BBC). Ήδη από τον Μάρτιο του 2026, αναφορά του γενικού επιθεωρητή της NASA διαπίστωνε ότι το σύστημα δεν θα ήταν έτοιμο για τον αρχικό στόχο του Ιουνίου 2027 (Talk of Titusville).

Για τη Blue Origin, το πρόβλημα είναι και ο ίδιος ο πύραυλος. Μετά την έκρηξη του New Glenn στη μοναδική ενεργή εξέδρα, η NASA ζήτησε δημόσια να μεταφερθούν τα σεληνιακά οχήματα της εταιρείας σε άλλον πύραυλο για να μη χαθεί το παράθυρο 2027-2028 (Spaceflight Now, SpacePolicyOnline). Η πρώτη πραγματική προσελήνωση μετατίθεται έτσι στην Artemis IV, με στόχο (όχι εγγύηση) το 2028.

Για την Ευρώπη, η επιλογή του Parmitano μετράει. Είναι ο πρώτος αστροναύτης της ESA σε αποστολή Artemis, και μάλιστα ως πιλότος, στον πυρήνα της πτητικής λειτουργίας. Η ESA δεν προμηθεύει απλώς το ευρωπαϊκό service module που δίνει ισχύ, αέρα και νερό στο Orion· βάζει πλέον και άνθρωπο στο πιλοτήριο (ESA, DW). Αξίζει να σημειωθεί ότι, σε αντίθεση με την Artemis II και την Christina Koch, η τετράδα είναι αποκλειστικά ανδρική, κάτι που η NASA απέδωσε σε επιλογή βάσει καθηκόντων (CNN).

Πρόοδος ή οπισθοχώρηση; Εξαρτάται από το κριτήριο. Αν μετράμε «πότε πατάμε στη Σελήνη», είναι καθυστέρηση. Αν μετράμε «πόσο αξιόπιστα θα πατήσουμε», είναι ώριμη απόφαση (The Planetary Society). Στο φόντο, η Κίνα στοχεύει επανδρωμένη προσελήνωση πριν από το 2030. Ο πραγματικός πήχης για τις ΗΠΑ δεν είναι πια να φτάσουν πρώτες, αλλά να αποδείξουν ένα σύστημα που δουλεύει δεύτερη και τρίτη φορά. Το επόμενο σημάδι ότι το 2027 παραμένει ρεαλιστικό θα είναι απτό: η στοίβαξη του πυραύλου SLS και η πρώτη πτήση του νέου συστήματος πρόσδεσης του Orion.