Μυστικό ντιλ ΗΠΑ-Κούβας πίσω από 2.010 αποφυλακίσεις χωρίς κανέναν πολιτικό κρατούμενο

Η κυβέρνηση της Κούβας ανακοίνωσε την αποφυλάκιση 2.010 κρατουμένων ως «ανθρωπιστική και κυρίαρχη χειρονομία» για το Πάσχα (El País). Η βιτρίνα λάμπει: νέοι, γυναίκες, ηλικιωμένοι άνω των 60, ξένοι υπήκοοι. Αλλά η Αβάνα δεν δημοσίευσε κανένα όνομα. Οι 1.214 τεκμηριωμένοι πολιτικοί κρατούμενοι (CBS News) παραμένουν αόρατοι στην ανακοίνωση. Ρητά αποκλείστηκαν τα «εγκλήματα κατά της εξουσίας» (CNN), κατηγορία που καλύπτει σχεδόν κάθε πολιτική δίωξη στον κουβανικό ποινικό κώδικα. Ο Luis Manuel Otero Alcántara, ο καλλιτέχνης που καταδικάστηκε σε πέντε χρόνια μετά τις διαδηλώσεις του Ιουλίου 2021, δεν αναφέρεται πουθενά. Αν ελευθερωνόταν, η Αβάνα θα το είχε διαφημίσει.

Τρεις μέρες πριν τις αποφυλακίσεις, ρωσικό δεξαμενόπλοιο έφτασε στην Κούβα με την ανοχή της Ουάσιγκτον. Ένα νησί που βιώνει διακοπές ρεύματος 20 ωρών την ημέρα χρειάζεται πετρέλαιο περισσότερο από οτιδήποτε άλλο. Η ενεργειακή κατάρρευση μετά την αποκοπή της βενεζουελάνικης προμήθειας και το Executive Order 14380, που επιβάλλει δευτερογενείς κυρώσεις σε κάθε χώρα που στέλνει καύσιμα στην Κούβα, έφεραν το καθεστώς στα όριά του (CFR).

Στο παρασκήνιο αυτής της ασφυξίας, ο Μάρκο Ρούμπιο δεν μιλά με τον πρόεδρο Ντίαζ-Κανέλ. Μιλά με τον Ραούλ Γκιγιέρμο Ροδρίγκεζ Κάστρο, 41 ετών, εγγονό του Ραούλ Κάστρο, πρώην σωματοφύλακα και πιθανό στέλεχος της GAESA, του στρατιωτικού κολοσσού που ελέγχει ξενοδοχεία, τράπεζες και logistics στο νησί (Modern Diplomacy). Τουλάχιστον έξι συναντήσεις, παράλληλα με τα επίσημα κανάλια (Miami Herald).

Η Ισπανία σιωπά, εγκλωβισμένη ανάμεσα στην πενιχρή ανθρωπιστική βοήθεια 160.000 ευρώ που στέλνει (Euronews) και τα περίπου 300 εκατομμύρια ευρώ σε απλήρωτα χρέη που πάνω από 150 ισπανικές επιχειρήσεις περιμένουν από την Αβάνα (AFP). Πολλές έχουν ήδη χρεοκοπήσει. Η Μαδρίτη δεν μπορεί να πιέσει χωρίς να χάσει ό,τι απομένει. Αν ο Τραμπ πετύχει αλλαγή καθεστώτος μέσω ενεργειακού στραγγαλισμού, τα ισπανικά χρέη εξαφανίζονται μαζί με τους οφειλέτες.

Οι 2.010 αποφυλακίσεις δεν είναι αμνηστία. Είναι υπό-όρους απελευθέρωση, ανακλητή ανά πάσα στιγμή. Από το 1998 ως σήμερα, κάθε κύκλος αποφυλακίσεων στην Κούβα ακολουθήθηκε από νέο κύμα κρατήσεων (El País). Τον Απρίλιο 2025, ο ακτιβιστής Χοσέ Ντάνιελ Φερέρ που είχε αποφυλακιστεί τον Ιανουάριο ξανασυνελήφθη χωρίς κατηγορία. Σήμερα ζει εξόριστος στο Μαϊάμι. Ο εγγονός του Κάστρο διαπραγματεύεται την επιβίωση του καθεστώτος με τον γιο Κουβανών εξόριστων. Αυτό είναι το deal. Οι 2.010 είναι η απόδειξη παραλαβής.