Μυστικές υπηρεσίες: Ανοίγουν 2.000 φακέλους του '50, αλλά κρύβουν τη Χούντα

Η ΕΥΠ δημοσιοποίησε 123 έγγραφα, περίπου 2.000 σελίδες, από τα πρώτα χρόνια της ΚΥΠ (1953-1959): δελτία πληροφοριών, αρχεία παρακολούθησης «κομμουνιστών», προτάσεις για διάλυση της ΕΔΑ, πιστοποιητικά «λογαριασμοφροσύνης» που επιβλήθηκαν σε φοιτητές του εξωτερικού. Ιστορικό υλικό, προφανώς. Το ενδιαφέρον όμως δεν κρύβεται σε αυτό που άνοιξε, αλλά σε αυτό που παραμένει κλειδωμένο.

Τα έγγραφα της Χούντας (1967-1974), όπου η ΚΥΠ συμμετείχε ενεργά στο πραξικόπημα και τη συστηματική καταστολή, έχουν περάσει τον κανόνα των 50 ετών που η ίδια η ΕΥΠ επικαλείται. Δεν δημοσιοποιήθηκαν. Τα αρχεία του Κυπριακού παραμένουν εξίσου κλειστά: το Υπουργείο Εξωτερικών αρνείται τον αποχαρακτηρισμό με το σκεπτικό ότι «τα γεγονότα του 1974 δημιούργησαν κατάσταση που συνεχίζεται». Ανοίγεις δηλαδή το ακίνδυνο συρτάρι, κρατάς κλειστό αυτό που καίει.

Η δημοσιοποίηση έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία για την υπηρεσία. Στις 26 Φεβρουαρίου, το Πλημμελειοδικείο καταδίκασε τέσσερα άτομα για το Predator και τεκμηρίωσε κοινό κέντρο δράσης ΕΥΠ-Predator σε τουλάχιστον 30 στόχους. Η δικαστική απόφαση μετρά 1.930 σελίδες (To Brief). Στις 11 Μαρτίου, το Ευρωκοινοβούλιο συζήτησε το κράτος δικαίου στην Ελλάδα. Σε αυτό το κλίμα, η ΕΥΠ επιλέγει να στρέψει τη συζήτηση σε 2.000 σελίδες ψυχροπολεμικής νοσταλγίας.

Ο Διοικητής Θεμιστοκλής Δεμίρης δήλωσε ότι η δημοσίευση «επιβεβαιώνει ότι αυτό το κεφάλαιο της ιστορίας μας έχει κλείσει οριστικά». Κλείνεις κεφάλαιο αφού δεν υπάρχει ανεξάρτητος φορέας που να ελέγχει τι αποχαρακτηρίζεται και τι όχι: η ΕΥΠ αποφασίζει μόνη της τι θα δείξει.

Το 1989, πάνω από 17 εκατομμύρια έγγραφα πολιτικών φρονημάτων κάηκαν σκοπίμως για να σβήσει η ανάμιξη όσων τους είχαν συντάξει. Σώθηκαν μόλις 2.000 φάκελοι. Η ΕΥΠ δεν αποχαρακτηρίζει σήμερα 2.000 σελίδες διαφάνειας. Αποχαρακτηρίζει ό,τι απέμεινε αφού το κράτος πρώτα έκαψε ό,τι δεν ήθελε να θυμόμαστε.