Μπλόκο ανηλίκων στα social media: Η ταυτοποίηση που καταργεί την ανωνυμία όλων

Η Αυστρία ανακοίνωσε απαγόρευση social media για κάτω των 14, η Ινδονησία ξεκίνησε χθες να μπλοκάρει κάτω των 16, η Ελλάδα ετοιμάζει δικό της νόμο για κάτω των 15. Πάνω από δεκαπέντε χώρες νομοθετούν ταυτόχρονα. Στην πράξη όμως, σκοντάφτουν πάνω σε ένα απλό VPN.

Η Αυστραλία, που εφαρμόζει απαγόρευση κάτω των 16 από τον Δεκέμβριο, απενεργοποίησε 4,7 εκατομμύρια λογαριασμούς ανηλίκων. Εντυπωσιακός αριθμός, μέχρι να δεις ότι πολλοί ήταν ανενεργοί ή διπλοί. Η πραγματική χρήση social media στα παιδιά μειώθηκε μόνο οριακά. Ένα VPN αρκεί για να παρακάμψεις τον έλεγχο. Όταν η Φλόριντα επέβαλε παρόμοιους περιορισμούς, η χρήση VPN αυξήθηκε κατά 1.150%.

Για να αποκλείσεις ένα παιδί, πρέπει να ταυτοποιήσεις κάθε πολίτη

Εδώ βρίσκεται η πραγματική παγίδα. Για να αποδείξεις ότι ένα παιδί δεν πρέπει να μπει, πρέπει να ελέγξεις όλους όσους μπαίνουν. Σάρωση προσώπου, κρατική ταυτότητα, βιομετρικά δεδομένα. Η προστασία των ανηλίκων γίνεται ο Δούρειος Ίππος για μαζική συλλογή δεδομένων από ολόκληρο τον πληθυσμό.

Η Ελλάδα ανέπτυξε ήδη το KidsWallet, μια κρατική εφαρμογή ταυτοποίησης ηλικίας που υπόσχεται «σεβασμό στην ιδιωτικότητα». Η Αυστρία μιλά για «τεχνολογικά σύγχρονες μεθόδους» χωρίς να διευκρινίζει ποιες. Στο μεταξύ, 371 ερευνητές υπέγραψαν ανοιχτή επιστολή προειδοποιώντας ότι τα συστήματα επαλήθευσης ηλικίας δημιουργούν τεράστιες αποθήκες ευαίσθητων δεδομένων, ευάλωτες σε παραβιάσεις.

Η Ινδονησία, πρώτη μη δυτική χώρα που εφαρμόζει τέτοιο νόμο, τουλάχιστον διαχωρίζει πλατφόρμες «υψηλού» και «χαμηλού κινδύνου» αντί για γενική απαγόρευση. Κι εκεί όμως, η ίδια η υπουργός παραδέχεται ότι η εφαρμογή θα είναι δύσκολη. Υπάρχει και μια εναλλακτική προσέγγιση: αντί να απαγορεύεις πρόσβαση, αλλάζεις τον σχεδιασμό. Απαγόρευση αλγοριθμικών feeds και infinite scroll για ανηλίκους. Η Meta κρίθηκε ένοχη πριν τρεις μέρες για εκμετάλλευση ανηλίκων, κάτι που δείχνει ότι το πρόβλημα βρίσκεται στον τρόπο λειτουργίας των πλατφορμών, όχι στην ύπαρξή τους.

Οι κυβερνήσεις κάνουν κάτι που φαίνεται αποφασιστικό. Αν όμως η απαγόρευση δεν συνοδεύεται από αλλαγή στον σχεδιασμό των πλατφορμών, το μόνο βέβαιο αποτέλεσμα είναι ένα: στο όνομα της προστασίας των παιδιών, ετοιμαζόμαστε να παραδώσουμε την ανωνυμία μας στο ίντερνετ.