Μπήκαν σε παραγωγή 20 τουρκικά Eurofighter – παραδόσεις 2030

Την ώρα που η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών F-35 παραμένει μπλοκαρισμένη (To Brief), η Άγκυρα βρήκε ευρωπαϊκή διέξοδο: 20 νέα μαχητικά Eurofighter Typhoon, των οποίων η κατασκευή έχει ήδη αρχίσει σε Βρετανία και στις χώρες-εταίρους του προγράμματος. Η πρώτη παράδοση, ωστόσο, τοποθετείται στο 2030. Το πραγματικό ερώτημα για την Ελλάδα δεν είναι αν αλλάζει σήμερα η ισορροπία στο Αιγαίο, αλλά πόσο γρήγορα η Τουρκία ξανακερδίζει αεροπορικό βάθος όσο περιμένει τα F-35 και το ανώριμο ακόμη εγχώριο μαχητικό KAAN.

Το γεγονός που άλλαξε τώρα είναι πιο συγκεκριμένο απ' ό,τι δείχνει ο τίτλος. Δεν υπογράφηκε νέα αγορά. Στα αποτελέσματα του πρώτου εξαμήνου, στις 31 Ιουλίου 2026, η βρετανική BAE Systems κατέγραψε ότι «η παραγωγή βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη στο Ηνωμένο Βασίλειο και στα κράτη-εταίρους του Eurofighter, με πρώτη παράδοση το 2030» (BAE Systems). Το νέο, δηλαδή, είναι η βιομηχανική εκτέλεση μιας απόφασης που είχε ήδη ληφθεί.

Και η απόφαση αυτή έχει διαδρομή. Στις 23 Ιουλίου 2025 υπογράφηκε στην Κωνσταντινούπολη μνημόνιο για «πιθανή αγορά» από τους υπουργούς Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ και Τζον Χίλι (Türkiye Today). Στις 27 Οκτωβρίου 2025 η βρετανική κυβέρνηση ανακοίνωσε συμφωνία έως 8 δισ. λίρες για τα 20 αεροσκάφη, με 37% κάθε αεροσκάφους να κατασκευάζεται στη Βρετανία και 20.000 θέσεις εργασίας να στηρίζονται (GOV.UK). Τον Μάρτιο 2026 ακολούθησε χωριστή σύμβαση υποστήριξης και εκπαίδευσης, όχι νέα παρτίδα αεροσκαφών.

Τι παίρνει πρακτικά η Άγκυρα

Επίσημα, η Τουρκία αγοράζει 20 νέα Typhoon της τελευταίας γενιάς παραγωγής (Tranche 4), μαζί με πακέτο όπλων όπου κατονομάζεται ρητά ο πύραυλος αέρος-αέρος μεγάλης εμβέλειας Meteor (BAE Systems). Το πακέτο υποστήριξης καλύπτει ανταλλακτικά, εξομοιωτές, ηλεκτρονικό πόλεμο και εκπαίδευση 10 Τούρκων πιλότων και σχεδόν 100 τεχνικών στη Βρετανία (GOV.UK). Το πιο συγκεκριμένο τεχνικό ρεπορτάζ δείχνει προς ραντάρ ενεργού ηλεκτρονικής σάρωσης, γνωστό ως AESA, τύπου ECRS Mk 0. Αυτό όμως προκύπτει από δημοσιογραφικές πηγές, όχι από δημόσιο συμβατικό κείμενο (Janes). Αδημοσίευτα μένουν η τελική διαμόρφωση, το πλήρες οπλικό φορτίο πέρα από τον Meteor και το χρονοδιάγραμμα πληρωμών.

Το κρίσιμο είναι πού χωράνε αυτά τα αεροσκάφη στον τουρκικό σχεδιασμό. Είναι γέφυρα, όχι λύση. Ο τουρκικός στόλος βασίζεται ακόμη κυρίως σε γερνώντα F-16. Το F-35 παραμένει κλειδωμένο λόγω των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 που αγόρασε η Άγκυρα. Και το KAAN δεν αναμένεται πλήρως επιχειρησιακό πριν τα μέσα της δεκαετίας του 2030 (OSW). Τα Typhoon καλύπτουν αυτό το κενό.

Γιατί το 2030 δεν σημαίνει άμεση ανατροπή

Η τουρκική κάλυψη μιλά για 6 αεροσκάφη το 2030, 8 το 2031 και 6 το 2032, με αποστολή προσωπικού στη Βρετανία από τον Αύγουστο 2026 (Türkiye Today). Έξι αεροσκάφη τον πρώτο χρόνο σημαίνουν αρχική απορρόφηση και εκπαίδευση, όχι πραγματική δύναμη μάχης. Η ουσιαστική αξία φαίνεται πιθανότερη προς το 2031-2032.

Στο ίδιο διάστημα, η Αθήνα δεν στέκεται. Διαθέτει ήδη Rafale με Meteor, προχωρά τη μετατροπή των F-16 σε έκδοση Viper πάνω από τα 100 αεροσκάφη, και το πρόγραμμα F-35 μπαίνει σε ημερολόγιο: εκπαίδευση πιλότων από το 2027, πρώτες αφίξεις προς το τέλος της δεκαετίας (TheTOC, Dimokratiki).

Η ελληνική ένσταση δεν στρέφεται στο διμερές deal Λονδίνου-Άγκυρας, όπου δεν υπάρχει βέτο. Είναι αρχής. Ο Νίκος Δένδιας υποστηρίζει ότι προηγμένα δυτικά όπλα εντός ΝΑΤΟ πρέπει να συνοδεύονται από όρους μη χρήσης κατά συμμάχου (The Jerusalem Post). Το σκληρό, τεκμηριωμένο ρίσκο παραμένει το προηγούμενο των S-400: η συμμαχική ιδιότητα δεν εμπόδισε την Άγκυρα να αποκλίνει όταν έκρινε ότι η αυτονομία άξιζε το κόστος (Chatham House).

Το ελληνικό ερώτημα, λοιπόν, δεν κρίνεται σε αριθμούς αεροσκαφών αλλά σε ημερομηνίες. Αν το F-35 και το πρόγραμμα Viper τρέξουν χωρίς καθυστέρηση, το ποιοτικό πλεονέκτημα κρατά ως το 2030. Από εκεί και πέρα, κάθε μήνας ελληνικής καθυστέρησης είναι ένας μήνας που τα τουρκικά Typhoon μετρούν περισσότερο.