Μπαράζ 1.000 ουκρανικών drones στη Ρωσία και ο ναυτικός γρίφος της Λευκάδας

Η Ρωσία ανακοίνωσε πάνω από 1.000 drones και άλλα μέσα που «καταστράφηκαν ή παρεμποδίστηκαν» μέσα σε ένα 24ωρο, με 556 καταρρίψεις μόνο τη νύχτα 16-17 Μαΐου και τον δήμαρχο Μόσχας να μετράει έως και 130 drones που κατευθύνονταν στην πρωτεύουσα (Reuters, Xinhua). Είναι το μεγαλύτερο κύμα ουκρανικών πληγμάτων εδώ και πάνω από έναν χρόνο, με τουλάχιστον τέσσερις νεκρούς αμάχους, ζημιές σε πολυκατοικίες και συμβάντα κοντά στο αεροδρόμιο Σερεμέτιεβο και στο διυλιστήριο της πρωτεύουσας (ABC News, The Moscow Times).

Το ενδιαφέρον δεν είναι μόνο ο αριθμός. Είναι η ασυμμετρία στο τι βλέπει ο κόσμος. Η Ουκρανία διαφημίζει: η SBU δίνει στόχους, ο Ζελένσκι μιλά για «κυρώσεις μεγάλης εμβέλειας» κατά της ρωσικής πετρελαϊκής βιομηχανίας και στρατιωτικής παραγωγής (President of Ukraine, Militarnyi). Η Ρωσία, αντίθετα, έχει κλείσει την κάμερα. Στις 13 Μαΐου η Μόσχα απαγόρευσε με διάταγμα τη δημοσίευση φωτογραφιών και βίντεο από τις συνέπειες πληγμάτων χωρίς επίσημη έγκριση (Meduza). Η δημόσια εικόνα ενός χτυπήματος σε διυλιστήριο της πρωτεύουσας περνά πλέον από φίλτρο κρατικής έγκρισης.

Η αφήγηση που χτίζεται από τα δύο φιλτραρισμένα κανάλια

Το αποτέλεσμα είναι δύο εκδοχές της ίδιας νύχτας. Η Μαρία Ζαχάροβα μίλησε για «μαζική τρομοκρατική επίθεση» σε «αποκλειστικά ειρηνικούς» στόχους, ενώ το ΥΠΑΜ προέβαλε τις καταρρίψεις και αποσιώπησε το γεγονός ότι εκατοντάδες drones ανάγκασαν τη Μόσχα σε κατάσταση συναγερμού (Izvestia, TASS). Οι περιφερειακοί κυβερνήτες παραδέχθηκαν νεκρούς, αλλά υπογράμμισαν ότι το διυλιστήριο της Μόσχας δεν διέκοψε την «τεχνολογική διαδικασία» — διατύπωση που λέει περισσότερα από όσα θέλει να αποκαλύψει.

Η ουκρανική λογική είναι σαφής και έχει τεκμηριωθεί σε σειρά πληγμάτων εδώ και εβδομάδες: από το διυλιστήριο Τουάπσε στα τέλη Απριλίου, μέχρι την εγκατάσταση κοντά στο Περμ σε απόσταση 1.500 χλμ από τα ουκρανικά σύνορα (Reuters). Αν οι δυτικές κυρώσεις δεν φέρνουν τη Μόσχα στο τραπέζι, το Κίεβο επιλέγει τη φυσική φθορά της πετρελαϊκής, στρατιωτικής και logistics βάσης που τροφοδοτεί τον πόλεμο. Μια παράπλευρη συνέπεια: η Ρωσία αναγκάζεται να σκορπίσει αεράμυνες στο εσωτερικό της (RBC-Ukraine).

Η Δύση κινείται σε λεπτή ισορροπία. Η δημόσια γραμμή ΝΑΤΟ είναι ότι η Ουκρανία έχει δικαίωμα να πλήττει νόμιμους στρατιωτικούς στόχους, με τη Γαλλία να έχει διατυπώσει πιο καθαρά ότι βάσεις από όπου εκτοξεύονται επιθέσεις είναι θεμιτοί στόχοι (NATO). Όταν όμως μετρούν νεκρούς σε πολυκατοικίες, η ίδια επιχείρηση γίνεται δυσκολότερη να υποστηριχθεί διπλωματικά, ακόμη και χωρίς να ξεχνά κανείς ότι ρωσικά πλήγματα σε αστικούς στόχους της Ουκρανίας παραμένουν συστηματικά μεγαλύτερα σε κλίμακα (UN Geneva). Σε δύο μόνο ημέρες πριν την ουκρανική ανταπάντηση, η Ρωσία είχε εκτοξεύσει 1.567 drones εναντίον ουκρανικών στόχων, σκοτώνοντας 24 ανθρώπους σε πολυκατοικία στο Κίεβο (Reuters).

Από τη Μόσχα στη Λευκάδα

Αυτή η κλιμάκωση δεν είναι μακρινή ιστορία. Το ουκρανικό θαλάσσιο drone που εντοπίστηκε στις ακτές της Λευκάδας έφερε την Αθήνα μπροστά σε ένα πρακτικό ερώτημα που δεν είχε διπλωματική απάντηση έτοιμη. Ο υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας χαρακτήρισε το θέμα «εξαιρετικά σοβαρό» και ζήτησε εξηγήσεις από τον Ουκρανό ομόλογό του, ενώ η έρευνα αποδόθηκε σε αλυσίδα ΓΕΕΘΑ, Λιμενικού και εισαγγελικών αρχών (Capital, OnAlert). Ο κατασκευαστής του Magura διέψευσε ότι πρόκειται για δικό του προϊόν (Newsbomb).

Δεν είναι θεωρητικό ζήτημα. Όταν η Ουκρανία αποδεικνύει ότι μπορεί να φτάσει drone σε διυλιστήριο της Μόσχας από 1.800 χλμ, η Μεσόγειος δεν είναι πια εκτός θεάτρου. Το ερώτημα για την Αθήνα δεν είναι αν θα εκφράσει «γεωπολιτική ανησυχία», αλλά αν έχει κανόνες αντίδρασης για μικρά μη επανδρωμένα σκάφη στο Ιόνιο — και αν η συζητούμενη ελληνοουκρανική συμπαραγωγή τεχνολογίας ναυτικών drones προβλέπει ποιος ελέγχει end-use και πολιτική ευθύνη. Η σιωπή σε αυτά τα ερωτήματα είναι η πιο εύκολη επιλογή. Δεν είναι, όμως, και η ασφαλέστερη.