Μητσοτάκης: Πετρέλαιο θέρμανσης κάτω από 1,75 ευρώ

Ένα νοικοκυριό που ζεσταίνεται με πετρέλαιο θα κληθεί να παραγγείλει το ρεζερβουάρ του μέσα στον Οκτώβριο, πριν μάθει την τελική τιμή και το ύψος του επιδόματος που θα του επιστραφεί. Σε αυτή την αγωνία απάντησε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, δεσμευόμενος στις 17 Σεπτεμβρίου ότι η φετινή περίοδος θα ξεκινήσει «πολύ χαμηλότερα» από 1,75 ευρώ το λίτρο (Πρωθυπουργός, eKathimerini). Μαζί με αυτό υποσχέθηκε «οριζόντια σημαντική αύξηση» του επιδόματος θέρμανσης και παράταση της στήριξης στο ντίζελ. Τα ποσά όμως, τη διάρκεια και το ποιος επωμίζεται τι, τα άφησε για τις ανακοινώσεις της Δευτέρας.

Είναι το επόμενο βήμα σε μια ιστορία που τρέχει εδώ και εβδομάδες: η κυβέρνηση «εξέταζε στήριξη» καθώς το διεθνές πετρέλαιο ανέβαινε και οι λογαριασμοί ενέργειας φούσκωναν (To Brief). Τώρα πέρασε από την εξέταση στη δέσμευση, αλλά η δέσμευση αφορά αποτέλεσμα, όχι μηχανισμό.

Κι όμως, ακόμη κι αν η κυβέρνηση πετύχει τον στόχο της, το φθηνότερο πετρέλαιο θα είναι πάλι πολύ ακριβότερο από πέρσι. Η πραγματική μέση τιμή εκκίνησης στις 15 Οκτωβρίου 2025 ήταν περίπου 1,128 ευρώ το λίτρο, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Τιμών που παραθέτει ο Ο.Τ. (Ο.Τ.). Ένα νοικοκυριό που θα παραγγείλει 1.000 λίτρα με τιμή κοντά στο 1,75 θα πληρώσει περίπου 620 ευρώ περισσότερα από όσα πλήρωσε στην περσινή εκκίνηση, και αυτό πριν μπει στην εξίσωση το επίδομα. Το «κάτω από 1,75» ουσιαστικά επαναφέρει την τιμή στο περσινό κλείσιμο του Απριλίου, γύρω στα 1,74 ευρώ (Liberal), όχι στο περσινό ξεκίνημα.

Πώς φτάνεις στο «κάτω από 1,75»; Ο πρωθυπουργός είπε ότι χωρίς παρέμβαση η τιμή θα άγγιζε τα δύο ευρώ τον Οκτώβριο, άρα χρειάζεται συνδυασμένη μείωση πάνω από 25 λεπτά ανά λίτρο. Αυτή μπορεί να έρθει από τρεις δρόμους με διαφορετικό «ποιος πληρώνει»: μια επιδότηση από τον προϋπολογισμό (πληρώνει το Δημόσιο), μια έκπτωση των διυλιστηρίων (πληρώνει αρχικά η εταιρεία) και ένα πλαφόν στα περιθώρια κέρδους, που ο Μητσοτάκης είπε ότι «εξετάζεται». Το επίδομα θέρμανσης είναι τέταρτος, ξεχωριστός δρόμος: δεν πειράζει την αναγραφόμενη τιμή, επιστρέφει χρήματα μόνο στους δικαιούχους και αργότερα.

Εδώ είναι το πρόβλημα με την «οριζόντια αύξηση». Το περσινό επίδομα (απόφαση Α.1151/2025 της ΑΑΔΕ) υπολόγιζε κάθε λίτρο στα 1,14 ευρώ, ό,τι κι αν πλήρωνες στην αντλία, και δεν επέτρεπε πάνω από 57 λεπτά στήριξης ανά λίτρο (ΑΑΔΕ). Με πραγματική τιμή κοντά στο 1,75, μια απλή αύξηση του ποσού δεν φτάνει: αν δεν ανέβουν η διοικητική τιμή αναφοράς και το όριο των 57 λεπτών, το επίδομα καλύπτει ολοένα μικρότερο κομμάτι του λογαριασμού.

Η ανάγκη δεν είναι θεωρητική. Το 2024, το 19% του πληθυσμού στην Ελλάδα δεν μπορούσε να κρατήσει το σπίτι του επαρκώς ζεστό, έναντι 9,2% στην ΕΕ (Eurostat). Ιταλική μικροπροσομοίωση των μέτρων του 2022 βρήκε ότι, ανά ευρώ δαπάνης, τα στοχευμένα επιδόματα προστατεύουν τα χαμηλά εισοδήματα καλύτερα από τις οριζόντιες μειώσεις φόρων (Microsimulation), και ο ΟΟΣΑ συστήνει τη μετατόπιση της στήριξης προς τους πιο ευάλωτους (ΟΟΣΑ).

Το ντίζελ δείχνει τα όρια της επιδότησης. Η σημερινή στήριξη είναι 8 λεπτά ανά λίτρο προ ΦΠΑ και έχει κοστίσει 211 εκατ. ευρώ από τον Απρίλιο (Υπ. Οικονομικών). Και όμως, μέσα στον Σεπτέμβριο η μέση τιμή ανέβηκε κι άλλο: η επιδότηση μείωσε το κόστος στην αντλία, αλλά η τιμή αυξήθηκε ούτως ή άλλως. Ό,τι πλαφόν κι αν επιστρέψει θα χρειαστεί μετρήσιμο σημείο αναφοράς και κυρώσεις, όπως το προηγούμενο που περιόριζε τα περιθώρια εμπορίας σε 5 λεπτά και των πρατηρίων σε 12 (ΥΠΕΝ).

Ένα εργαλείο ο πρωθυπουργός το απέκλεισε σχεδόν: τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Ο προϋπολογισμός δεν την αντέχει τώρα, είπε. Θα χωρούσε μόνο ως προσωρινή εξαίρεση, αν η ΕΕ επέτρεπε να μη μετρήσει στα όρια δαπανών (EUR-Lex). Για τη βενζίνη, που παραμένει πάνω από 2 ευρώ, δεν ανακοίνωσε κανένα νέο μέτρο.

Έτσι, η Δευτέρα οφείλει να μετατρέψει τη δέσμευση σε αριθμούς. Ο κατάλογος είναι συγκεκριμένος:

• πόσα λεπτά ανά λίτρο και από ποιον, Δημόσιο ή διυλιστήρια·
• ποιοι είναι οι δικαιούχοι του αυξημένου επιδόματος και με ποια εισοδηματικά κριτήρια·
• πότε πληρώνεται, πριν ή μετά την παραγγελία του πετρελαίου·
• πόσο κοστίζει συνολικά στον προϋπολογισμό·
• και τι ακριβώς βάζουν στο τραπέζι η HELLENiQ Energy και η Motor Oil, που πέρυσι είχαν δεσμευτεί 20 εκατ. ευρώ η καθεμία για τα καύσιμα κίνησης (CNN Greece).

Μέχρι να πέσουν αυτά τα νούμερα στο τραπέζι, το «πολύ χαμηλότερα από 1,75» παραμένει στόχος, όχι τιμή· και το νοικοκυριό που θα παραγγείλει πρώτο, μέσα στον Οκτώβριο, θα το κάνει χωρίς να ξέρει ούτε τι θα πληρώσει ούτε πόσο θα πάρει πίσω.