Μητσοτάκης: Κλείνει την πόρτα για παροχές στους αγρότες, προαναγγέλλει Συνταγματική Αναθεώρηση και ορίζει εκλογές το 2027

Η συνέντευξη του Κυριάκου Μητσοτάκη στον Alpha ήρθε σε ένα χρονικό σημείο που το Μαξίμου μετράει ταυτόχρονα τρία πράγματα: αντοχές προϋπολογισμού, κοινωνική ανοχή στις κινητοποιήσεις, πολιτικό ορίζοντα μέχρι την κάλπη. Ο πρωθυπουργός έβαλε μια καθαρή «μπάρα» στα αγροτικά αιτήματα (“δεν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος”), κλείδωσε δημόσια τις εκλογές για την άνοιξη του 2027 και άνοιξε από τώρα την κουβέντα για συνταγματική αναθεώρηση με αιχμή τα άρθρα 86 και 16. (https://www.ekriti.gr/politiki/mitsotakis-gia-agrotes-den-tha-dothoyn-perissotera-apo-osa-antehei-o-proypologismos-ekloges-tin-anoixi-toy-2027-0)

Στο ίδιο πακέτο, έστειλε μήνυμα ότι 13ος και 14ος μισθός δεν επιστρέφουν, επιχειρώντας να βάλει τέλος σε ένα θέμα που πάντα επανέρχεται ως «υπόσχεση εποχής». (https://epirusgate.gr/mitsotakis-ekloges-tin-anoixi-tou-2027-den-allazei-o-eklogikos-nomos/) Και, σαν φόντο, έβαλε εξωτερική πολιτική (Ερντογάν) και μια ελεγχόμενη ένταση με τον Έντι Ράμα, για να δείξει ότι «τρέχουν» κι άλλα μέτωπα, άρα η χώρα χρειάζεται σταθερότητα.

Το αποτέλεσμα είναι ένα πολιτικό κείμενο με κοινό στόχο: να μην μετατραπεί η συγκυρία των αγροτικών μπλόκων σε γενικευμένη συζήτηση παροχών και να μετακινηθεί η ατζέντα σε πεδία όπου η κυβέρνηση θεωρεί ότι έχει πλεονέκτημα: θεσμικές αλλαγές, πανεπιστήμια, «νοικοκύρεμα» κανόνων, προοπτική τετραετίας.

Γιατί τώρα: ο χρόνος δουλεύει υπέρ ή κατά, ανάλογα με το ποιος κρατάει το τιμόνι

Στην Ελλάδα, οι αγροτικές κινητοποιήσεις έχουν έναν κανόνα που δεν γράφεται σε νόμο: όταν τα τρακτέρ βγαίνουν σε κομβικά σημεία, το ζήτημα παύει να είναι κλαδικό. Γίνεται θέμα εφοδιαστικής αλυσίδας, μεταφορών, τιμών, πολιτικής ισχύος.

Το Μαξίμου το ξέρει καλά. Γι’ αυτό και η συνάντηση της Δευτέρας 19/1 έχει φορτωθεί με συγκεκριμένο πολιτικό νόημα: γίνεται υπό τον όρο «ανοιχτών δρόμων», άρα με προϋπόθεση αποκλιμάκωσης, και λειτουργεί σαν τεστ: ποιος υποχωρεί πρώτος και ποιος το εμφανίζει ως νίκη. (https://www.moneyreview.gr/politics/200027/marinakis-synantisi-agroton-me-mitsotaki-ti-deytera-oi-oroi-apo-tin-kyvernisi/)

Στη διαδρομή μέχρι εκεί, προηγήθηκαν κινήσεις που έδειξαν ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να πάρει τον έλεγχο του πλαισίου:

• Η κινητοποίηση είχε ήδη «γράψει» αρκετά ώστε να γίνει αναγκαία μια θεσμική συνάντηση στο Μαξίμου.
• Υπήρξε πανελλαδικός συντονισμός, με κόμβο τη σύσκεψη στα Μάλγαρα στις αρχές Ιανουαρίου. (https://www.businessdaily.gr/koinonia/178497_thessaloniki-panelladiki-syskepsi-agroton-kyriaki-1200-sta-malgara)
• Πραγματοποιήθηκε συνάντηση στο Μέγαρο Μαξίμου με 25μελή αντιπροσωπεία αγροτών, κίνηση που από μόνη της δημιουργεί και εσωτερικές εντάσεις για το «ποιος εκπροσωπεί ποιον». (https://www.businessdaily.gr/politiki/180766_synantisi-25meloys-antiprosopeias-agroton-me-prothypoyrgo-sto-maximoy)

Πίσω από κλειστές πόρτες, αυτό που μετριέται είναι απλό: αν η κυβέρνηση μπορεί να κλείσει το αγροτικό μέτωπο χωρίς “πακέτο”, γιατί διαφορετικά ανοίγει ο δρόμος για μια αλυσίδα αιτημάτων από άλλες ομάδες.

Το αγροτικό: τι κλείνει ο πρωθυπουργός, τι αφήνει μισάνοιχτο

Ο πρωθυπουργός «κλείνει την πόρτα» στις νέες παροχές προς τους αγρότες. Η επιλογή αυτή έχει δύο ακροατήρια:

1. Την κοινωνία της πόλης, που κουράζεται από αποκλεισμούς δρόμων και συχνά βλέπει τις κινητοποιήσεις ως «πίεση με κόστος στους πολλούς».
2. Τον στενό κύκλο της οικονομικής πολιτικής, που φοβάται ότι μια υποχώρηση ανοίγει τον ασκό του Αιόλου.

Το πραγματικό παιχνίδι, όμως, παίζεται στο τι μπορεί να παρουσιαστεί ως «λύση» χωρίς να βαφτιστεί «παροχή». Εκεί μπαίνουν οι γνωστές ελληνικές τεχνικές:

• Ρυθμίσεις/τιμολόγια στο ρεύμα (μεταφορά κόστους σε άλλους κρίκους της αλυσίδας ή σε ειδικά σχήματα).
• Επιτάχυνση πληρωμών/εκκρεμοτήτων.
• Χρήση υπαρχόντων εργαλείων, που πολιτικά παρουσιάζονται ως «νοικοκύρεμα», όχι ως νέο χρήμα.

Στο πεδίο της ισχύος, αυτό που επιχειρεί το Μαξίμου είναι μια συμφωνία χαμηλών τόνων με τους πιο διαλλακτικούς εκπροσώπους, ώστε οι «σκληροί» να μείνουν εκτός κάδρου και να χρεωθούν την ένταση. Η συνάντηση της 19/1 είναι το σημείο όπου θα φανεί αν αυτή η στρατηγική παράγει αποτέλεσμα ή αν το κίνημα επιστρέψει σε κλιμάκωση. (https://www.moneyreview.gr/politics/200027/marinakis-synantisi-agroton-me-mitsotaki-ti-deytera-oi-oroi-apo-tin-kyvernisi/)

Και εδώ υπάρχει ένα πολιτικό ρίσκο που δεν λέγεται δυνατά: αρκετοί βουλευτές σε αγροτικές περιφέρειες πιέζονται σιωπηρά. Η κυβέρνηση μπορεί να κρατά κεντρικά σκληρή γραμμή, αλλά στην περιφέρεια το κόστος καταγράφεται αλλιώς: ψήφος, τοπικές σχέσεις, επαγγελματικές αλυσίδες.

Η σκιά των ελέγχων στις επιδοτήσεις: κράτος δικαίου ή πολιτικό timing;

Το δεύτερο επίπεδο της αγροτικής κρίσης είναι η αίσθηση επιτήρησης γύρω από επιδοτήσεις και ελέγχους. Η Ελλάδα βρίσκεται τα τελευταία χρόνια σε πιο αυστηρό περιβάλλον για ευρωπαϊκά κονδύλια και απάτες σε βάρος του προϋπολογισμού της ΕΕ.

Κομβικό θεσμικό γεγονός ήταν η έναρξη λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO), που έχει αρμοδιότητα να ερευνά εγκλήματα εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ. (https://www.eppo.europa.eu/en/news/official-start-date-eppo-operations-1-june-2021)

Για τον πολίτη, αυτό μεταφράζεται ως εξής: όταν το χρήμα είναι ευρωπαϊκό, οι έλεγχοι δεν εξαρτώνται μόνο από το ελληνικό πολιτικό σύστημα. Υπάρχουν διακρατικοί μηχανισμοί και πίεση συμμόρφωσης. Το πρόβλημα στην ελληνική πολιτική σκηνή είναι ότι οι έλεγχοι, ακόμα κι όταν είναι θεσμικά αναγκαίοι, αποκτούν πολιτικό φορτίο όταν «πέφτουν» πάνω σε κινητοποιήσεις.

Εκεί ακριβώς γεννιέται η δυσπιστία: ο αγροτικός κόσμος μπορεί να το διαβάσει ως εργαλείο πίεσης, η κυβέρνηση ως απόδειξη «νομιμότητας». Η σύγκρουση αυτή δεν λύνεται με ατάκες· λύνεται μόνο με διαφάνεια στη διαδικασία, σαφή κανόνες και καθαρή επικοινωνία για το τι ελέγχεται, από ποιον και με ποια κριτήρια.

Εκλογές άνοιξη 2027: γιατί η δήλωση μετράει περισσότερο από όσο φαίνεται

Η δήλωση «εκλογές την άνοιξη του 2027» κλείνει ένα παράθυρο σεναριολογίας, αλλά ανοίγει ένα άλλο: το παράθυρο της προεκλογικής διαχείρισης χρόνου. (https://www.ekriti.gr/politiki/mitsotakis-gia-agrotes-den-tha-dothoyn-perissotera-apo-osa-antehei-o-proypologismos-ekloges-tin-anoixi-toy-2027-0)

Η τρέχουσα τετραετία ξεκίνησε ουσιαστικά με τις εκλογές του Ιουνίου 2023. (https://en.wikipedia.org/wiki/June_2023_Greek_parliamentary_election) Όταν ο πρωθυπουργός επαναλαμβάνει «τέλος τετραετίας», στέλνει μήνυμα σε τρεις ομάδες:

• Στο εσωτερικό της ΝΔ: οι υπουργοί και οι βουλευτές καταλαβαίνουν ότι ο ορίζοντας είναι μακρύς και απαιτεί πειθαρχία.
• Στις αγορές/οικονομία: η χώρα δεν μπαίνει σε τροχιά πολιτικής αστάθειας.
• Στην αντιπολίτευση: δεν υπάρχει προσδοκία «γρήγορης φθοράς» που θα οδηγήσει σε κάλπη νωρίτερα.

Αυτό, όμως, σημαίνει και κάτι ακόμη: από εδώ και πέρα, κάθε κρίση (αγροτικό, ακρίβεια, ασφάλεια, θεσμοί) δεν αντιμετωπίζεται ως «διαχείριση λίγων μηνών», αλλά ως μαραθώνιος μέχρι το 2027. Εκεί συνήθως γίνονται τα λάθη: μια κυβέρνηση μπορεί να κερδίσει χρόνο σήμερα και να το πληρώσει αργότερα σε συσσωρευμένη δυσαρέσκεια.

Συνταγματική Αναθεώρηση: τι είναι, πώς γίνεται, πού θα κριθεί

Η προαναγγελία για Συνταγματική Αναθεώρηση έχει πολιτική ουσία και θεσμική τεχνική.

Τι σημαίνει “αναθεώρηση” στην Ελλάδα; Η διαδικασία είναι διπλή: αποφασίζει η μία Βουλή ποια άρθρα πρέπει να αναθεωρηθούν και η επόμενη Βουλή (μετά τις εκλογές) γράφει/ψηφίζει το τελικό περιεχόμενο. (https://www.hellenicparliament.gr/vouli-ton-ellinon/to-politevma/syntagma/article-114/?utm_source=openai)

Σε απλά βήματα:

1. Κατατίθεται πρόταση αναθεώρησης με ελάχιστο αριθμό βουλευτών (τουλάχιστον 50). (https://www.lawspot.gr/nomothesia/syntagma-tis-ellados/arthro-110-syntagma-tis-ellados-anatheorisi-toy/?utm_source=openai)
2. Η Βουλή ψηφίζει δύο φορές, με απόσταση τουλάχιστον ενός μήνα, για το ποια άρθρα θα αναθεωρηθούν. (https://www.hellenicparliament.gr/vouli-ton-ellinon/to-politevma/syntagma/article-114/?utm_source=openai)
3. Αν στην πρώτη Βουλή συγκεντρωθούν 180 ψήφοι για συγκεκριμένα άρθρα, η επόμενη Βουλή τα ολοκληρώνει με 151. Αν στην πρώτη Βουλή υπάρχει μόνο 151–179, τότε στην επόμενη χρειάζονται 180. (https://www.hellenicparliament.gr/vouli-ton-ellinon/to-politevma/syntagma/article-114/?utm_source=openai)

Το “κόλπο” της πολιτικής αριθμητικής είναι ακριβώς εδώ: όποιος πετύχει 180 στην πρώτη Βουλή, αγοράζει ευκολότερη ολοκλήρωση στην επόμενη.

Γιατί το άρθρο 86 είναι πολιτικά «εύκολο» και θεσμικά δύσκολο

Το άρθρο 86 αφορά την ποινική ευθύνη υπουργών. Στην κοινή γνώμη έχει ταυτιστεί με την αίσθηση «ειδικής μεταχείρισης». Η κυβέρνηση το προβάλλει ως θεσμικό αποτύπωμα και “σήμα” ότι αποδέχεται αυστηρότερο πλαίσιο.

Ποιο είναι το πραγματικό στοίχημα; Το κείμενο. Άλλο είναι μια αναθεώρηση που απλώς αλλάζει διαδικασίες και άλλο μια αναθεώρηση που φέρνει τους υπουργούς πιο κοντά στο κοινό ποινικό δίκαιο. Το δεύτερο αυξάνει το νομικό ρίσκο για οποιαδήποτε κυβέρνηση, άρα χρειάζεται διακομματική ωριμότητα.

Γιατί το άρθρο 16 έχει ιδεολογικό φορτίο και οικονομικό βάρος

Το άρθρο 16 αφορά την ανώτατη εκπαίδευση και ανοίγει (ή κλείνει) τον δρόμο για μη κρατικά πανεπιστήμια. Εδώ μπαίνουν τρία επίπεδα σύγκρουσης:

• Ιδεολογικό: δημόσιο αγαθό vs αγορά/ανταγωνισμός.
• Κοινωνικό: ποιος θα έχει πρόσβαση και με ποιο κόστος.
• Οικονομικό: επενδύσεις, κολέγια, ξένα πανεπιστήμια, ακίνητα, φοιτητική κατοικία, τοπικές οικονομίες.

Και εδώ φαίνεται η πραγματική ισχύς της κυβέρνησης: μπορεί να έχει άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, αλλά για να “κλειδώσει” αναθεώρηση με 180 χρειάζεται συναίνεση, πιθανότατα από το ΠΑΣΟΚ. Η αριθμητική δεν είναι θεωρία: η ΝΔ έχει περίπου 158 έδρες και οι 180 απαιτούν συμπράξεις. (https://www.athensvoice.gr/epikairotita/politiki-oikonomia/806453/ekloges-2023-episima-apotelesmata-sto-405-i-nea-dimokratia-me-157-edres/?utm_source=openai)

Το ΠΑΣΟΚ, από την πλευρά του, θα προσπαθήσει να μην εμφανιστεί ως «δεκανίκι», άρα θα ζητήσει όρους, ειδικά στο άρθρο 16. Αυτό δημιουργεί χώρο για παζάρι, αλλά και για πολιτική φθορά εκατέρωθεν.

ΜΜΕ και αφήγημα: «υπεύθυνος διαχειριστής» ή «αποκομμένος»;

Η συνέντευξη στον Alpha λειτούργησε ως κεντρικό επικοινωνιακό γεγονός. Το Μαξίμου είχε δύο βασικές ανάγκες:

• Να εμφανίσει τη γραμμή «όχι παροχές» ως υπευθυνότητα.
• Να μεταφέρει το βάρος της όποιας κοινωνικής ταλαιπωρίας στους «ακραίους» ή στους «αδιάλλακτους» των μπλόκων.

Η αντιπολίτευση, από την άλλη, πατάει στο μόνιμο επιχείρημα της περιόδου ακρίβειας: ότι οι αριθμοί μπορεί να «βγαίνουν», αλλά η καθημερινότητα δεν βγαίνει. Το κοινό σημείο όλων είναι ότι μιλάνε σε διαφορετικό ακροατήριο: η κυβέρνηση στο κέντρο και στους «νοικοκυραίους» της σταθερότητας, οι αντίπαλοι στους πιεσμένους της περιφέρειας και στους χαμένους της ακρίβειας.

Το θέμα είναι ποιος ελέγχει την εικόνα της Δευτέρας: αν βγει «συμφωνία», το Μαξίμου κερδίζει αφήγημα. Αν βγει «αδιέξοδο», η πολιτική ζημιά είναι πιο σύνθετη, γιατί θα φανεί ότι η κυβέρνηση δεν έχει εργαλείο πέρα από το “όχι”.

Η καθημερινότητα: γιατί να νοιαστεί ο πολίτης που δεν είναι αγρότης

Υπάρχουν τρεις άμεσες συνέπειες που αγγίζουν τους πάντες:

1. Μετακινήσεις και χρόνος: όταν κλείνουν κόμβοι/σύνορα, ο χαμένος χρόνος γίνεται κόστος.
2. Αγορά και ράφι: το κόστος παραγωγής επηρεάζει τις τιμές τροφίμων.
3. Δημοσιονομική επιλογή: κάθε «πακέτο» που δίνεται σε έναν κλάδο γίνεται προηγούμενο για άλλους κλάδους.

Και υπάρχει και μια τέταρτη, πιο μακροπρόθεσμη: η σχέση περιφέρειας–κέντρου. Αν η περιφέρεια εμπεδώνει ότι «δεν ακούγεται», η πολιτική μετατόπιση δεν γίνεται απαραίτητα προς την παραδοσιακή αντιπολίτευση. Μπορεί να γίνει προς νέους σχηματισμούς ή προς αποχή.

Σ’ αυτό το σημείο ακουμπά και η αναφορά του πρωθυπουργού στη Μαρία Καρυστιανού, μητέρα θύματος της τραγωδίας των Τεμπών. Η τραγωδία των Τεμπών έχει αφήσει βαθύ πολιτικό αποτύπωμα και κοινωνική οργή. (https://en.wikipedia.org/wiki/Tempi_train_crash) Η πιθανότητα δημιουργίας νέου κόμματος από πρόσωπα με συμβολικό κεφάλαιο πόνου και καταγγελίας λειτουργεί ως υπενθύμιση: η πολιτική εκπροσώπηση μπορεί να αλλάξει μορφή όταν υπάρχει κενό εμπιστοσύνης.

Ιστορικό μοτίβο: μπλόκα, «πακέτα», και μετά σιωπή – μέχρι την επόμενη φορά

Η Ελλάδα έχει δει πολλές φορές το ίδιο μοτίβο:

• Κλιμάκωση με μπλόκα.
• Συνάντηση κορυφής.
• Ένα μείγμα «τεχνικών λύσεων» και στοχευμένων μέτρων.
• Εκτόνωση ή διάσπαση του κινήματος.
• Επιστροφή του προβλήματος σε 1–2 χρόνια, όταν αλλάζουν οι τιμές ενέργειας, οι καιρικές συνθήκες ή οι ευρωπαϊκοί κανόνες.

Η διαφορά της τωρινής φάσης είναι ότι το πολιτικό σύστημα λειτουργεί με έναν σκληρότερο εξωτερικό περιορισμό: θεσμική επιτήρηση στα κονδύλια και λιγότερη ανοχή σε γκρίζες πρακτικές. Η ύπαρξη της EPPO ως ενεργού μηχανισμού αλλάζει συμπεριφορές, αλλά δεν εξαφανίζει τον πειρασμό του πελατειακού μοντέλου. (https://www.eppo.europa.eu/en/news/official-start-date-eppo-operations-1-june-2021)

Ποιοι κερδίζουν και ποιοι χάνουν: η ουσία του συσχετισμού

Κερδίζει άμεσα το Μαξίμου, αν πετύχει τρία πράγματα μαζί:

• συνάντηση χωρίς κλείσιμο δρόμων,
• περιορισμένες δεσμεύσεις που δεν ανοίγουν τρύπα,
• εικόνα ότι «ο πρωθυπουργός λύνει προβλήματα».

Η επιβεβαίωση εκλογών το 2027 λειτουργεί ως ενίσχυση ηγεσίας: δείχνει ότι δεν πιέζεται σε πρόωρη προσφυγή στην κάλπη. (https://www.ekriti.gr/politiki/mitsotakis-gia-agrotes-den-tha-dothoyn-perissotera-apo-osa-antehei-o-proypologismos-ekloges-tin-anoixi-toy-2027-0)

Κερδίζει επίσης το οικονομικό επιτελείο, γιατί το «όχι παροχές» προστατεύει τη συνοχή της οικονομικής αφήγησης και περιορίζει το ρίσκο να ξανανοίξει η συζήτηση για 13ο–14ο μισθό ή άλλες οριζόντιες επιστροφές. (https://epirusgate.gr/mitsotakis-ekloges-tin-anoixi-tou-2027-den-allazei-o-eklogikos-nomos/)

Χάνουν οι σκληροί των μπλόκων, αν η κυβέρνηση πετύχει διάσπαση εκπροσώπησης και εμφανίσει τη συνάντηση ως «διάλογο με τους λογικούς». Η προηγούμενη συνάντηση με 25μελή αντιπροσωπεία δείχνει ότι υπάρχει ήδη πεδίο για τέτοιο διαχωρισμό. (https://www.businessdaily.gr/politiki/180766_synantisi-25meloys-antiprosopeias-agroton-me-prothypoyrgo-sto-maximoy)

Χάνουν οι τοπικοί βουλευτές της ΝΔ σε αγροτικές περιοχές, αν η κρίση κρατήσει και αρχίσει να γίνεται καθημερινή φθορά. Αυτοί δεν έχουν την πολυτέλεια της κεντρικής απόστασης: δέχονται τον θυμό πρόσωπο με πρόσωπο.

Η αντιπολίτευση κερδίζει μόνο αν βρει γλώσσα λύσεων, όχι μόνο καταγγελίας. Διαφορετικά, ο θυμός μπορεί να καταλήξει σε πιο ανορθόδοξες πολιτικές διεξόδους.

Τι ακολουθεί: τα σημάδια που θα δείξουν προς τα πού πάει

Η Δευτέρα 19/1 είναι κόμβος, αλλά όχι τελικός σταθμός. Τα σημάδια που αξίζει να μετρηθούν είναι συγκεκριμένα:

1. Η διατύπωση μετά τη συνάντηση: αριθμοί, ημερομηνίες, μηχανισμοί εφαρμογής. Αυτά ξεχωρίζουν την ουσία από την παράταση χρόνου. (https://www.moneyreview.gr/politics/200027/marinakis-synantisi-agroton-me-mitsotaki-ti-deytera-oi-oroi-apo-tin-kyvernisi/)
2. Η εκπροσώπηση: ποιοι μπήκαν στο τραπέζι και ποιοι έμειναν έξω. Η προηγούμενη φόρμουλα των 25 δείχνει πόσο κρίσιμο είναι αυτό. (https://www.businessdaily.gr/politiki/180766_synantisi-25meloys-antiprosopeias-agroton-me-prothypoyrgo-sto-maximoy)
3. Το πότε θα ανοίξει επίσημα η αναθεώρηση: η κυβέρνηση έχει ήδη δείξει το 2026 ως χρονιά έναρξης της διαδικασίας. (https://www.businessdaily.gr/politiki/170745_mitsotakis-i-syntagmatiki-anatheorisi-xekina-2026)
4. Η δυνατότητα για 180 ψήφους: χωρίς διακομματική συνεννόηση, η αναθεώρηση μένει σύνθημα. Με 180, γίνεται σχέδιο με χρονοδιάγραμμα. (https://www.hellenicparliament.gr/vouli-ton-ellinon/to-politevma/syntagma/article-114/?utm_source=openai)

Τελικά, η συνέντευξη δεν ήταν απλώς αποτύπωση θέσεων. Ήταν προσπάθεια του πρωθυπουργού να ξαναβάλει τη χώρα σε «γραμμή» μέχρι το 2027: με όρια στις παροχές, με θεσμική ατζέντα και με υπόσχεση σταθερότητας. Η επιτυχία αυτού του σχεδίου θα κριθεί στην πραγματική ζωή: στους δρόμους της περιφέρειας, στο ράφι του σούπερ μάρκετ, στις αντοχές των νοικοκυριών και στη Βουλή, όπου η αριθμητική των 180 ψήφων δεν χαρίζεται σε κανέναν. (https://www.athensvoice.gr/epikairotita/politiki-oikonomia/806453/ekloges-2023-episima-apotelesmata-sto-405-i-nea-dimokratia-me-157-edres/?utm_source=openai)

Και υπάρχει ένα τελευταίο στοιχείο που δεν πρέπει να χαθεί: η τελευταία συνταγματική αναθεώρηση ολοκληρώθηκε το 2019, άρα η νέα απόπειρα δεν είναι τεχνική άσκηση, αλλά πολιτική σύγκρουση με μεγάλα διακυβεύματα. (https://gr.euronews.com/2019/11/25/vouli-ellinwn-simera-psifoforia-anathewrisi-syntagmatos)