Μικροδέματα -46%, μαζικές εισαγωγές +20% στα ολλανδικά τελωνεία

Ένα νέο πανευρωπαϊκό τέλος στα μικροδέματα από τρίτες χώρες, μια σταθερή χρέωση 3 ευρώ σε κάθε αποστολή αξίας έως 150 ευρώ που ισχύει από την 1η Ιουλίου, μόλις έδειξε τα πρώτα του νούμερα. Στα ολλανδικά τελωνεία οι δηλώσεις για μικρά δέματα ηλεκτρονικού εμπορίου έπεσαν κατά 46%, ενώ οι κανονικές εισαγωγικές δηλώσεις (αυτές που χρησιμοποιούνται για μαζικά φορτία) αυξήθηκαν κατά 20% (Douane). Αν παραγγέλνετε φθηνά ρούχα ή αξεσουάρ από Shein, Temu ή AliExpress, το μήνυμα αυτών των δύο αριθμών είναι ένα: η ροή δεν εξαφανίστηκε, άλλαξε δρόμο.

Το τέλος μπήκε την 1η Ιουλίου και κατάργησε το προνόμιο των αδασμολόγητων αποστολών κάτω των 150 ευρώ, το κανάλι από το οποίο έμπαιναν καθημερινά εκατομμύρια φθηνά δέματα (To Brief). Καινούρια είναι η μέτρηση του τι πραγματικά έκανε.

Πρώτα, πώς χρεώνεται. Τα 3 ευρώ δεν μπαίνουν ανά δέμα αλλά ανά «γραμμή» δασμολογικής κατάταξης μέσα στο δέμα, για αποστολές αξίας έως 150 ευρώ (Κανονισμός 2026/382, Οδηγίες Επιτροπής). Πέντε ίδια μπλουζάκια στην ίδια γραμμή χρεώνονται 3 ευρώ· ένα μπλουζάκι και ένα ρολόι, σε δύο γραμμές, 6 ευρώ (Εφαρμοστικές οδηγίες). Πάνω σε ένα προϊόν των 2 ευρώ, τα 3 ευρώ είναι επιβάρυνση 150%. Το κίνητρο να αλλάξει ο τρόπος αποστολής είναι, λοιπόν, τεράστιο.

Τα δύο νούμερα βγήκαν από την ίδια ανακοίνωση της ολλανδικής τελωνειακής αρχής, την 1η Σεπτεμβρίου. Λιγότερα μικρά δέματα περνούν πλέον το τελωνείο ένα-ένα και περισσότερα εμπορεύματα μπαίνουν χύμα, σε μεγάλα φορτία. Η γενική διευθύντρια Nannette van Schelven το ονόμασε πρώτη ένδειξη ότι αλλάζει η πρακτική, με μεγαλύτερη χρήση ευρωπαϊκών αποθηκών.

Γιατί συμφέρει αυτό; Όταν μια πλατφόρμα φέρνει μαζικά ένα φορτίο αποθέματος σε αποθήκη εντός ΕΕ, το εκτελωνίζει μία φορά με το κανονικό δασμολόγιο και τον ΦΠΑ. Η μετέπειτα αποστολή του ήδη εκτελωνισμένου προϊόντος στον πελάτη δεν είναι νέα εισαγωγή, άρα δεν πληρώνει ξανά το τρίευρο. Η Shein, που διατηρεί ήδη υποδομή στην Πολωνία, μπορεί να το κάνει σχεδόν αμέσως (De Standaard). Έτσι, το ίδιο προϊόν φτάνει στον πελάτη χωρίς να πληρώσει ποτέ τη νέα χρέωση.

Το Βέλγιο δίνει τη δεύτερη ένδειξη, με μια επιφύλαξη για το τι συγκρίνεται. Εκεί οι απλουστευμένες τελωνειακές δηλώσεις έπεσαν από 113,7 εκατ. τον Ιούλιο του 2025 σε 53 εκατ. τον Ιούλιο του 2026, πτώση 53% (Het Nieuwsblad). Είναι όμως σύγκριση χρόνου με χρόνο. Το ολλανδικό 46% προκύπτει αλλιώς: από τον μέσο όρο Ιουλίου–Αυγούστου έναντι του πρώτου εξαμήνου (ο Ιούλιος έδωσε 12,5 εκατ. δηλώσεις έναντι μέσου όρου περίπου 18,5 εκατ., με τον Αύγουστο ατελή, στα 7,65 εκατ. έως τις 25 του μήνα) (Douane). Ο επικεφαλής των βελγικών τελωνείων Kristian Vanderwaeren προειδοποιεί επιπλέον ότι μέρος της πτώσης οφείλεται σε εισαγωγές που επισπεύστηκαν πριν μπει ο δασμός (The Loadstar).

Γι' αυτό και ο πανευρωπαϊκός τίτλος «η ΕΕ έκοψε στο μισό τα δέματα» (Euronews) υπερβαίνει τα δεδομένα, γιατί τα τελωνεία μετρούν δηλώσεις, όχι πωλήσεις. Ένα δείγμα 1,5 εκατ. Γάλλων καταναλωτών δείχνει όντως και πραγματική κάμψη ζήτησης: Temu -50%, AliExpress -37%, Shein -15% από τον Ιούνιο στον Ιούλιο (Le Figaro). Όμως αυτό προέρχεται από καταναλωτικό panel και δεν μετριέται με το ίδιο εργαλείο με τα τελωνειακά νούμερα. Πόση ζήτηση χάθηκε πραγματικά και πόση απλώς άλλαξε κανάλι, κανείς δεν το έχει μετρήσει ακόμη.

Στα κρατικά ταμεία, πάντως, το μέτρο φάνηκε: μόνο το Βέλγιο εισέπραξε περίπου 224 εκατ. ευρώ σε επτά εβδομάδες, με το 75% να πηγαίνει στην ΕΕ (RTL). Για τον Έλληνα αγοραστή, το μετρήσιμο αποτέλεσμα προς το παρόν είναι απλό: λιγότερα μικρά δέματα στα τελωνεία και η τελωνειακή χρέωση πλέον ορατή στο checkout (Οικονομικός Ταχυδρόμος). Πόσο από το κόστος θα περάσει τελικά στην τιμή που πληρώνει δεν έχει μετρηθεί ακόμη, και τον Νοέμβριο έρχεται και χωριστό τέλος διαχείρισης.

Το συμπέρασμα που αντέχουν σήμερα τα νούμερα είναι προσεκτικό: τα στοιχεία δείχνουν ότι άλλαξε η διαδρομή με την οποία μπαίνουν τα κινεζικά προϊόντα στην Ευρώπη. Ότι άλλαξαν και οι αγορές των Ευρωπαίων, κανένα τελωνειακό στοιχείο δεν το δείχνει ακόμη.