Μετρό και τραμ Αθήνας: περισσότεροι επιβάτες, λιγότερα δρομολόγια

«Όποιος δεν αντέχει περίπου 10 ευρώ βενζίνη την ημέρα, ας πάρει τα μέσα μαζικής μεταφοράς». Αυτό είπε, κατά τις δημοσιογραφικές αναπαραγωγές, ο βουλευτής της ΝΔ Σπύρος Κουλκουδίνας στις 23 Σεπτεμβρίου στο Κανάλι της Βουλής. Πρόσθεσε ότι δεν βλέπει αύξηση στη χρήση τους (in.gr, Protagon). Τα στοιχεία της ΣΤΑΣΥ, της εταιρείας που λειτουργεί μετρό, ηλεκτρικό και τραμ, δείχνουν ότι το 2025 ταξίδεψε περισσότερος κόσμος με λιγότερα δρομολόγια (Documento). Ένα νοικοκυριό που σκέφτεται να αφήσει το αυτοκίνητο πρέπει να ζυγίσει αυτά τα χαμένα δρομολόγια περισσότερο από την τιμή του εισιτηρίου.

Ο βουλευτής υποστήριξε κατόπιν ότι οι φράσεις του απομονώθηκαν από τα συμφραζόμενα. Είπε επίσης ότι στην ίδια συνέντευξη μίλησε για μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα (ΕφΣυν). Το ποσό που ανέφερε είναι πάντως ρεαλιστικό. Στις 14 Σεπτεμβρίου η αμόλυβδη κόστιζε κατά μέσο όρο περίπου 2,16 ευρώ το λίτρο. Με αυτή την τιμή, ένα αυτοκίνητο που καίει 7,5 λίτρα στα 100 χιλιόμετρα πληρώνει περίπου 9,7 ευρώ για 60 χιλιόμετρα με επιστροφή, χωρίς στάθμευση και συντήρηση (CNN Greece). Σε 22 εργάσιμες ημέρες αυτό ξεπερνά τα 200 ευρώ τον μήνα. Η κάρτα 30 ημερών του ΟΑΣΑ κόστιζε στις αρχές Σεπτεμβρίου 27 ευρώ (Visit Athens Guide). Η εξοικονόμηση όμως υπάρχει μόνο για όποιον έχει γραμμή κοντά του, την ώρα που τη χρειάζεται.

Τι μετρά κάθε αριθμός

Η ΣΤΑΣΥ κατέγραψε 256,2 εκατομμύρια επιβιβάσεις το 2025. Αυτό είναι σχεδόν 2 εκατομμύρια περισσότερες από το 2024, αύξηση λίγο κάτω από 1% (Καθημερινή). Η επιβίβαση μετρά διαδρομές και όχι ανθρώπους: ο ίδιος εργαζόμενος μετρά τουλάχιστον δύο φορές τη μέρα.

Η αύξηση συνεχίζεται φέτος. Στο πρώτο οκτάμηνο του 2026 η εταιρεία ανακοίνωσε 6,3% περισσότερες επικυρώσεις εισιτηρίων. Την ίδια περίοδο έκανε όμως και 57,5% περισσότερους ελέγχους (Powergame). Με περισσότερους ελεγκτές, περισσότεροι επιβάτες χτυπούν εισιτήριο, οπότε μέρος της αύξησης μπορεί να είναι απλώς λιγότερη λαθρεπιβίβαση. Αν η χρήση είχε μείνει στάσιμη, οι αριθμοί δεν θα ανέβαιναν έτσι. Δεν δείχνουν όμως πόσοι άφησαν το αυτοκίνητο εξαιτίας της βενζίνης.

Αυτά για τη ζήτηση. Η προσφορά κινήθηκε αντίθετα. Στα ίδια μέσα έγιναν το 2025 9.280 λιγότερα δρομολόγια απ' ό,τι το 2024, δηλαδή περίπου 1,9% λιγότερα. Τη μεγαλύτερη μείωση είχαν οι γραμμές 2 και 3 του μετρό, με 5.299 δρομολόγια λιγότερα (Documento, Καθημερινή). Ο αριθμός συγκρίνει τα δρομολόγια που έγιναν σε δύο διαδοχικές χρονιές. Δεν λέει πόσα ακυρώθηκαν σε σχέση με το πρόγραμμα. Για αυτό θα χρειαζόταν ένας πίνακας ανά γραμμή με τα προγραμματισμένα και τα εκτελεσμένα δρομολόγια, και τέτοιος πίνακας δεν έχει δημοσιοποιηθεί.

Φέτος, πάντως, η τάση αντιστρέφεται. Η ΣΤΑΣΥ αναφέρει περισσότερα εκτελεσμένα δρομολόγια στο οκτάμηνο του 2026 (ΣΚΑΪ).

Από το πρόγραμμα στη στάση

Για τα λεωφορεία, ο ΟΑΣΑ και το υπουργείο δίνουν ένα θετικό στοιχείο. Σε 15 «πρότυπες» γραμμές, ανάμεσά τους οι 040, 550, 608 και Α2, η χρονοαπόσταση στις ώρες αιχμής μειώθηκε κατά 13,6% το πρώτο εξάμηνο του 2026 (Πρώτο Θέμα). Χρονοαπόσταση είναι ο χρόνος ανάμεσα σε δύο διαδοχικά λεωφορεία της ίδιας γραμμής. Οι τιμές της σε λεπτά και η μέθοδος μέτρησης δεν έχουν δημοσιευθεί, και το αποτέλεσμα δεν μπορεί να γενικευτεί στο υπόλοιπο δίκτυο. Ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Γιώργος Κώτσηρας δήλωσε στις 25 Σεπτεμβρίου ότι οι παρεμβάσεις μειώνουν τις αναμονές, χωρίς να παραθέσει αναλυτική μέτρηση (Το Μανιφέστο). Η επέκταση του μέτρου σε άλλες πέντε γραμμές από 1η Οκτωβρίου είναι ακόμη στόχος (Business Daily).

Η χρονοαπόσταση δείχνει πόσο πυκνά περνούν τα οχήματα. Δεν δείχνει πόσο περιμένει ο επιβάτης. Σε μια γραμμή που περνά κάθε 10 λεπτά, αν χαθεί ένα δρομολόγιο, το κενό ανάμεσα σε δύο λεωφορεία γίνεται 20 λεπτά. Αυτή την επιπλέον αναμονή μετρά ακριβώς η επίσημη στατιστική λεωφορείων της Αγγλίας για τις συχνές γραμμές (DfT). Η συγκοινωνιακή αρχή του Λονδίνου δημοσιεύει για το μετρό τις ώρες που έχασαν οι επιβάτες. Τις δημοσιεύει δίπλα στο ποσοστό του προγράμματος που εκτελέστηκε (TfL).

Στην Αθήνα δεν δημοσιεύεται κάτι αντίστοιχο: πόσα οχήματα πέρασαν πραγματικά από κάθε στάση και ώρα, σε σύγκριση με το πρόγραμμα. Έτσι ο οδηγός που καίει 10 ευρώ τη μέρα ξέρει με ακρίβεια πόσα θα γλιτώσει με την κάρτα. Δεν ξέρει όμως πόσα λεπτά θα του κοστίσει η στάση. Αυτόν τον αριθμό δεν τον έχει ούτε ο βουλευτής που έστειλε τους οδηγούς στο μετρό ούτε το υπουργείο που μιλά για μικρότερες αναμονές. Τον χρωστούν η ΣΤΑΣΥ και ο ΟΑΣΑ.