Μεσίστιες οι σημαίες στις ΗΠΑ για την Ντόλι Πάρτον

Οι αμερικανικές σημαίες κατεβαίνουν μεσίστιες σε ομοσπονδιακά κτίρια, στρατιωτικές βάσεις και σε κάθε αμερικανική πρεσβεία και προξενείο στον κόσμο έως τη δύση της 1ης Σεπτεμβρίου. Αφορμή είναι ο θάνατος της Ντόλι Πάρτον, της τραγουδίστριας που έγινε σύμβολο της αμερικανικής κάντρι και πολύ πέρα από αυτήν, σε ηλικία 80 ετών (White House, POLITICO). Δεν πρόκειται όμως για «επταήμερο εθνικό πένθος», όπως το απέδωσαν αρκετοί ελληνικοί τίτλοι: είναι μια έκτακτη προεδρική τιμή, μια εντολή για τη θέση της σημαίας, χωρίς αργία και χωρίς αναστολή κρατικών λειτουργιών.

Την εντολή υπέγραψε ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ. Ο θάνατος ανακοινώθηκε αρχικά από την οικογένειά της· αργότερα την ίδια ημέρα ο εκπρόσωπός της Μαρσέλ Παριζό ανέφερε ότι έφυγε ύστερα από «σύντομη μάχη με τον καρκίνο», στο Vanderbilt-Ingram Cancer Center του Νάσβιλ, χωρίς να γίνει γνωστός ο τύπος του καρκίνου (ABC News, CNN). Ο Τραμπ αντέδρασε πρώτα με ανάρτηση στο Truth Social, όπου έγραψε ότι κατεβάζει ο ίδιος τη σημαία σε όλη τη χώρα, και λίγο αργότερα ο Λευκός Οίκος εξέδωσε την επίσημη διακήρυξη «Honoring the Memory of Dolly Parton» (The Hill).

Η διάκριση δεν είναι λεπτομέρεια. Στις ΗΠΑ η υποστολή της σημαίας ρυθμίζεται από τον Flag Code (τον ομοσπονδιακό κώδικα για τη σημαία), που προβλέπει αυτόματες διάρκειες μόνο για την κορυφή του κράτους: 30 ημέρες για εν ενεργεία ή πρώην πρόεδρο, 10 για αντιπρόεδρο ή πρόεδρο της Βουλής (Cornell LII). Η Πάρτον δεν ανήκε σε καμία από αυτές τις κατηγορίες, οπότε η εβδομάδα δεν βγαίνει από τον νόμο αλλά από προσωπική επιλογή του προέδρου μέσα στην εξουσία της διακήρυξης. Το κείμενο διατάσσει πού και έως πότε πέφτει η σημαία, τίποτε άλλο (White House).

Ποια ήταν, όμως, η γυναίκα για την οποία μπήκε αυτή η σφραγίδα; Γεννήθηκε το 1946 στο Locust Ridge του Τενεσί, ένα από τα δώδεκα παιδιά μιας φτωχής οικογένειας στα Smoky Mountains. Το 1969 μπήκε στο Grand Ole Opry, τον ναό της κλασικής κάντρι, και στη δεκαετία του 1970 έγραψε τραγούδια που έγιναν αμερικανικός λαϊκός κανόνας, από το «Jolene» έως το «I Will Always Love You» (BBC, New York Times). Το «9 to 5» την ανέβασε στην κορυφή του Billboard και στον κινηματογράφο, ενώ το «I Will Always Love You» γνώρισε δεύτερη, παγκόσμια ζωή με τη φωνή της Γουίτνεϊ Χιούστον. Το μέγεθος χωράει σε λίγους αριθμούς: πάνω από 100 εκατ. δίσκοι, περίπου 3.000 τραγούδια και ένταξη σε τρία Halls of Fame, της κάντρι, των τραγουδοποιών και του rock and roll (CNBC, Country Music Hall of Fame).

Αυτό που κάνει την τιμή ασυνήθιστη είναι ότι, σε μια βαθιά διχασμένη Αμερική, η Πάρτον παρέμενε κοινός τόπος. Δημοσκόπηση UMass/YouGov του 2026 της έδινε 70% θετική γνώμη και μόλις 5% αρνητική, με θετική πλειοψηφία σε Δημοκρατικούς, Ρεπουμπλικάνους και ανεξάρτητους, τη στιγμή που ο Τραμπ και ο Μπάιντεν βρίσκονταν σε αρνητικό έδαφος (New York Times, CNN). Το ίδιο φάνηκε στις αντιδράσεις: ο Ρεπουμπλικάνος κυβερνήτης του Τενεσί Μπιλ Λι είπε ότι η πολιτεία «δεν θα είναι ποτέ πια η ίδια χωρίς την Ντόλι», ενώ ο Μπέρνι Σάντερς και ο Δημοκρατικός κυβερνήτης του Κεντάκι Άντι Μπεσίαρ την τίμησαν για την τέχνη, την παιδεία και τη φιλανθρωπία της (WPLN, POLITICO). Ο Τραμπ προσωποποίησε την κίνηση σε δικό του ύφος, όμως καμία από τις δηλώσεις δεν επιχειρεί κομματική εκμετάλλευση της μνήμης της.

Το κλειδί αυτής της υπερκομματικότητας δεν ήταν η διασημότητα, αλλά ένα χειροπιαστό κοινωνικό έργο. Το 1995 η Πάρτον ίδρυσε την Imagination Library, ένα πρόγραμμα που στέλνει δωρεάν ένα βιβλίο τον μήνα σε κάθε εγγεγραμμένο παιδί, από τη γέννηση έως τα πέντε, χωρίς εισοδηματικό κριτήριο. Έκτοτε έχει μοιράσει πάνω από 300 εκατ. βιβλία και ταχυδρομεί πάνω από 3 εκατ. τον μήνα σε πέντε χώρες, φτάνοντας περίπου το 14% των παιδιών κάτω των πέντε στις ΗΠΑ (Imagination Library, Knox News). Πέρα από τα βιβλία, το 2020 έδωσε ένα εκατ. δολάρια για έρευνα κατά της Covid στο Vanderbilt, χρηματοδότηση που το ίδιο το πανεπιστήμιο συνέδεσε με τα πρώιμα στάδια του εμβολίου της Moderna (ABC News, WPLN).

Κι εκεί ακριβώς βρίσκεται η ουσία της εβδομάδας με τις μεσίστιες σημαίες: η Ουάσινγκτον δεν κατέβασε τη σημαία της για μια σταρ, αλλά για τη γυναίκα που έστειλε τριακόσια εκατομμύρια βιβλία σε παιδιά.