Μειώσεις τιμών σε 1.150 προϊόντα από τις 31 Αυγούστου

Το κρίσιμο τεστ θα γίνει στο ταμείο. Από τις 31 Αυγούστου, γύρω στους 1.150 κωδικούς προϊόντων (βασικά τρόφιμα, απορρυπαντικά και σχολικά είδη) πρέπει να εμφανιστούν φθηνότεροι στα ράφια των σούπερ μάρκετ, μέσα από μια εθελοντική συμφωνία κυβέρνησης, βιομηχανίας και λιανεμπορίου που ονομάστηκε «Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών». Η κυβέρνηση μιλά για μέση μείωση περίπου 7%. Αν όμως αυτό το 7% φτάσει στην τσέπη σας ή χαθεί κάπου στη διαδρομή, θα το κρίνει η απόδειξη, όχι η ανακοίνωση.

Στο υπουργικό συμβούλιο της 24ης Αυγούστου, ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος έδωσε για πρώτη φορά τους αριθμούς της συμφωνίας. Αυτή είχε αρχίσει να διαμορφώνεται στις αρχές του μήνα, τότε με το επικοινωνιακό headline «έως 20%» (To Brief). Έως τις 20 Αυγούστου είχαν ενταχθεί 750 κωδικοί επώνυμων προϊόντων και 100 ιδιωτικής ετικέτας, δηλαδή 850 βασικά είδη, με 62 προμηθευτές και 10 αλυσίδες σούπερ μάρκετ (Euro2day, Naftemporiki). Σε αυτά προστίθεται ξεχωριστό σκέλος 300 κωδικών σχολικών ειδών από 6 αλυσίδες, κι έτσι το τρέχον σύνολο φτάνει τους 1.150 κωδικούς (Topontiki).

Ο κανόνας, χωρίς τα ψιλά γράμματα

Ο μηχανισμός στηρίζεται σε μία τιμή αναφοράς: την κανονική τιμή ραφιού της 27ης Αυγούστου, χωρίς προσφορές, κουπόνια ή προωθητικές εκπτώσεις. Πάνω σε αυτή πρέπει να μπει η μείωση, ώστε να μετρηθεί πραγματική πτώση της τιμής, όχι έκπτωση πάνω σε «φουσκωμένο» προϊόν (CNN Greece). Το κατώφλι συμμετοχής είναι τουλάχιστον 5% ανά κωδικό· σε ορισμένα είδη η μείωση φτάνει έως 20%. Κάθε προϊόν πρέπει να μείνει στη δράση τουλάχιστον δύο μήνες, ενώ το συνολικό σχήμα τρέχει ως το τέλος του έτους (Capital). Μικρή σύγχυση υπάρχει στην ημερομηνία: τα ρεπορτάζ εφαρμογής μιλούν για την 31η Αυγούστου, ενώ ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε σε ισχύ από 1η Σεπτεμβρίου (Newsit).

Το 7% δεν είναι μετρημένη πτώση στο ταμείο· είναι δηλωμένος μεσοσταθμικός μέσος πάνω στη λίστα των κωδικών που δήλωσαν οι συμμετέχοντες. Πληροφορίες της αγοράς το περιγράφουν ως σύνθεση περίπου 5% από τους προμηθευτές και άλλο 1,5% με 2% από τις αλυσίδες, δηλαδή ως δέσμευση κατά μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού (Newsbomb). Το ζητούμενο λέγεται pass-through: πόσο από τη μείωση που δίνει ο προμηθευτής περνά ακέραιο στην τελική τιμή. Αν ο προμηθευτής κόψει 5% και το ράφι πέσει 5%, το όφελος έφτασε· αν το ράφι πέσει 2%, τα υπόλοιπα έμειναν στη διαδρομή. Ο Θεοδωρικάκος εκτιμά ελάφρυνση 40 με 50 ευρώ τον μήνα για ένα νοικοκυριό, χωρίς όμως να έχει δημοσιοποιηθεί τρόπος επαλήθευσης αυτού του υπολογισμού (Protothema).

Τα σχολικά και το κόστος της τσάντας

Το σκέλος των σχολικών έρχεται λίγο πριν ανοίξουν τα σχολεία: 300 κωδικοί σε τετράδια, τσάντες, κασετίνες, μολύβια και χαρτί (Alfavita). Ανεξάρτητη μέτρηση «σχολικού καλαθιού 2026» με σταθερή μεθοδολογία δεν υπάρχει, και το εύρος τιμών είναι τεράστιο: τσάντες από 15 έως 100 ευρώ, κασετίνες 8 έως 40 ευρώ, τετράδιο από 0,35 έως 12 ευρώ, ενώ ένα καλάθι βασικών ειδών μπορεί να φτάσει τα 100 ευρώ συνολικά (iEidiseis). Μια μείωση 7% σε έναν κωδικό λέει λίγα αν δεν ξέρεις ποιον κωδικό κοιτάς.

Στην πράξη, τι να ζητάτε: τα προϊόντα θα φέρουν ενιαία σήμανση στο ράφι και θα εμφανίζονται στην κρατική πλατφόρμα σύγκρισης τιμών PosoKanei με barcode και τελική τιμή (Aftodioikisi). Η πλατφόρμα κρατά ιστορικό δύο μηνών, άρα επιτρέπει να ελέγξετε αν η τιμή βάσης της 27ης Αυγούστου ήταν πραγματική ή αν προηγήθηκε ανατίμηση (ERTnews). Ο νόμος βοηθά: σε κάθε ανακοίνωση έκπτωσης, η προηγούμενη τιμή πρέπει να είναι η χαμηλότερη των τελευταίων 30 ημερών (Newmoney).

Η κυβέρνηση εμφανίζει δράση κατά της ακρίβειας χωρίς δημοσιονομικό κόστος. Οι αλυσίδες κερδίζουν κίνηση στα ταμεία· το βάρος το σηκώνουν κυρίως οι προμηθευτές των επώνυμων. Ο καταναλωτής θα κερδίσει πραγματικά μόνο αν δύο πράγματα συμβούν μαζί: η μείωση να ξεκινά από αληθινή τιμή και να φτάνει ακέραιη στην απόδειξη. Το αν συνέβη θα φανεί όταν ο ίδιος κωδικός εμφανιστεί στο ράφι και στην πλατφόρμα με τη νέα τιμή, όχι από τη μεσοσταθμική δέσμευση επί λίστας που ανακοινώθηκε σήμερα.