Μασκοφόροι επιτέθηκαν σε ελαιοπαραγωγούς της Δυτικής Όχθης

Στις 16 Οκτωβρίου, μασκοφόροι επιτέθηκαν σε Παλαιστίνιους που μάζευαν ελιές στο χωριό Αμπού Φάλαχ, έκαψαν δέντρα και τραυμάτισαν σοβαρά μια φωτορεπόρτερ (Swissinfo/Reuters). Η επίθεση ήρθε σε μια σεζόν ήδη πιο βίαιη από την περσινή: πριν καν συμβεί, ο ΟΗΕ είχε μετρήσει φέτος σχεδόν 200 επιθέσεις εποίκων στη συγκομιδή, όταν σε ολόκληρη τη σεζόν του 2025 είχε καταγράψει 185 (OCHA, OCHA, Σεπτέμβριος). Για τον αγρότη που δεν μπορεί να μαζέψει, χάνονται το λάδι του σπιτιού και τα έσοδα της χρονιάς.

Το πρωί εκείνο, κάτοικοι του χωριού είχαν συγκεντρωθεί στον ελαιώνα για τις ώριμες ελιές (Swissinfo/Reuters). Μαζί τους βρίσκονταν εθελοντές, όταν μασκοφόροι άνδρες κατέβηκαν προς τα δέντρα, πέταξαν πέτρες και έβαλαν φωτιά (New York Times). Η Παλαιστινιακή Ερυθρά Ημισέληνος ανέφερε τρεις τραυματισμένους Παλαιστινίους (AP).

Ανάμεσα στους παρόντες ήταν η Χάιντι Λεβίν, φωτορεπόρτερ της Washington Post. Βίντεο που εξέτασαν οι New York Times τη δείχνει πεσμένη στο έδαφος, με εμφανή την ένδειξη «PRESS» (Τύπος), να δέχεται χτυπήματα και κλωτσιές. Υπέστη τέσσερα κατάγματα σπονδύλων, σπασμένο πλευρό και σοβαρό τραύμα στο αριστερό χέρι· το νοσοκομείο Μπεϊλινσόν ανέφερε ότι χειρουργήθηκε και νοσηλεύεται σε «μέτρια» κατάσταση (Ynet News). Η σήμανση δείχνει ότι χτυπήθηκε άνθρωπος που φαινόταν καθαρά πως ήταν δημοσιογράφος· αν την επέλεξαν γι' αυτό, δεν έχει τεκμηριωθεί.

Δύο εκδοχές για τους στρατιώτες

Μάρτυρες λένε ότι οι Ισραηλινοί στρατιώτες στην περιοχή δεν σταμάτησαν τους δράστες (Washington Post). Τα αποσπάσματα που έχουν δημοσιευτεί τεκμηριώνουν τον ξυλοδαρμό, δεν δείχνουν όμως τι έβλεπε κάθε στρατιώτης κάθε στιγμή. Ο στρατός υποστηρίζει ότι έφτασε μετά από αναφορά για βίαιη αντιπαράθεση και επιχείρησε να τη διαλύσει· εκπρόσωπός του είπε στη Washington Post ότι οι στρατιώτες δεν είδαν τον ξυλοδαρμό και ότι διεξάγεται έρευνα.

Το γραφείο του Μπενιαμίν Νετανιάχου καταδίκασε τη βία, ζήτησε όμως να κρίνει η έρευνα ποιος την ξεκίνησε, επικαλούμενο αναφορά για περίπου 200 Άραβες και αριστερούς ακτιβιστές απέναντι σε 40 Ισραηλινούς νέους (Ynet). Πρόκειται για εκδοχή της κυβέρνησης, όχι για εύρημα έρευνας, και δεν αναιρεί τις εικόνες των χτυπημάτων. Στις 16 Οκτωβρίου δεν είχαν γίνει συλλήψεις, σύμφωνα με το Mako.

Οκτώ χωριά σε μία μέρα

Το Αμπού Φάλαχ δεν ήταν εξαίρεση εκείνη την ημέρα. Επιθέσεις κατά τη συγκομιδή καταγράφηκαν σε τουλάχιστον οκτώ χωριά στις 16 Οκτωβρίου, από πυρπολήσεις οχημάτων στο Τουρμούς Αγιά ως κλοπή συγκομισμένων ελιών στο Αμπουίν (AP, Al Araby). Η ταυτόχρονη εκδήλωση δεν αποδεικνύει κοινό οργανωτή· δείχνει όμως ότι η βία ακολουθεί το ημερολόγιο της συγκομιδής.

Το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ (OCHA) δίνει και το ανθρώπινο κόστος. Στις 15 Οκτωβρίου, μία μέρα πριν από το Αμπού Φάλαχ, μετρούσε για φέτος έναν νεκρό, περισσότερους από 120 τραυματίες και ζημιές σε πάνω από 2.500 δέντρα και δενδρύλλια (OCHA). Και με τις επιθέσεις να έχουν ήδη περάσει το σύνολο του 2025, η φετινή σεζόν ξεπέρασε την περσινή πριν καν φτάσει στο τέλος της.

Η βία είναι το πιο ορατό εμπόδιο, όχι το μόνο. Φυσικά εμπόδια και αγροτικές πύλες κόβουν τον δρόμο προς τα χωράφια, και 98 κοινότητες χρειάζονται προηγούμενο συντονισμό με τον στρατό για να φτάσουν σε γη κοντά σε εποικισμούς (OCHA). Ακόμη κι όταν η άδεια δοθεί, ο φόβος της επίθεσης μπορεί να κρατήσει τον αγρότη μακριά.

Ο έλεγχος της πρόσβασης ξεπερνά τα χωράφια. Πριν από λίγες ημέρες, ο Νετανιάχου δήλωσε ότι δεν θα επιτρέψει την επιστροφή Παλαιστινίων σε περιοχές της βόρειας Δυτικής Όχθης από τις οποίες εκτοπίστηκαν το 2025, παρότι το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ ζητεί να οργανωθεί (To Brief). Στον ελαιώνα όπως και εκεί, το διακύβευμα είναι το ίδιο: ποιος μπορεί να πατήσει πού.

Ο ΟΗΕ εκτιμά ότι 80.000 έως 100.000 οικογένειες στη Δυτική Όχθη ζουν κυρίως ή εν μέρει από την ελιά (ΟΗΕ). Η σοδειά τους κρίνεται σε λίγες εβδομάδες του φθινοπώρου. Στο Αμπού Φάλαχ δεν έχει δημοσιοποιηθεί πόσα δέντρα κάηκαν, και η φωτογράφος που κατέγραφε τη μέρα βρέθηκε στο χειρουργείο. Ένα χωράφι δεν χρειάζεται να αλλάξει ιδιοκτήτη για να πάψει να αποδίδει σε αυτόν που το καλλιεργεί· αρκεί να μην μπορεί να μπει σε αυτό τις λίγες εβδομάδες που μετράνε.