Λουκέτο στον Οδοντωτό Καλαβρύτων: Κατολισθήσεις βράχων και το «μπαλάκι» ευθυνών του ΟΣΕ

Δύο μέρες μετά τον εορτασμό των 130 χρόνων του, ο ΟΣΕ ανακοίνωσε την επ' αόριστον αναστολή λειτουργίας του Οδοντωτού σιδηροδρόμου Διακοπτού-Καλαβρύτων (Ethnos). Ο Οδοντωτός είναι ένα ειδικό σύστημα ορεινού σιδηροδρόμου: μεταξύ των δύο ραγών υπάρχει μια τρίτη, οδοντωτή ράγα, πάνω στην οποία γαντζώνει γρανάζι της μηχανής για να σκαρφαλώσει κλίσεις που κανονικό τρένο δεν θα μπορούσε. Σε 22 χιλιόμετρα διασχίζει το φαράγγι του Βουραϊκού, ανεβαίνοντας από την παραλία στα 750 μέτρα υψόμετρο. Μεταφέρει περίπου 200.000 επιβάτες τον χρόνο, με τα τρένα σε 100% πληρότητα ακόμα και σε καθημερινές (Protionline).

Ο λόγος που κλείνει: κατολισθήσεις βράχων στις σιδηροτροχιές. Το πρόβλημα δεν ήταν ξαφνικό: 889 ακυρώσεις δρομολογίων μόνο μεταξύ 2023 και αρχών 2025, το 92% λόγω κατολισθήσεων (Ethnos). Όταν τα δρομολόγια μειώθηκαν τον Νοέμβριο 2025, ο τζίρος στα Καλάβρυτα έπεσε κατά 40% (Kalavrytanews). Ξενοδοχεία, εστιατόρια, τουριστικά γραφεία: ολόκληρη η τοπική οικονομία στηρίζεται σε αυτή τη γραμμή.

Καμένα βουνά, ασταθείς πλαγιές

Οι πυρκαγιές του Αυγούστου 2024 αποψίλωσαν τις πλαγιές του Χελμού. Χωρίς ρίζες να συγκρατούν το έδαφος, κάθε βροχή κατεβάζει λάσπη και βράχια στις ράγες. Το καμένο έδαφος δεν απορροφά νερό: το νερό τρέχει στην επιφάνεια και παρασύρει ό,τι βρει (Nature Reviews). Τα ριζικά συστήματα αποσυνθέτονται σε 2-3 χρόνια, δηλαδή ακριβώς τώρα. Ο χειμώνας 2025-2026, ο δεύτερος θερμότερος σε 65 χρόνια (TravelAndTourWorld), έφερε λιγότερο χιόνι και περισσότερη βροχή σε ήδη ασταθείς πλαγιές.

Ο ΟΣΕ παραδέχτηκε ότι «από το προηγούμενο έτος» είχε κινήσει προανακριτική διαδικασία για την επικινδυνότητα, χωρίς ποτέ να δημοσιεύσει τα πορίσματα (Lifo).

Ο θεσμικός κατακερματισμός των Τεμπών, σε μικρογραφία

Η αλυσίδα της αναρμοδιότητας είναι ακριβώς η ίδια με την περίοδο πριν τα Τέμπη (To Brief). Οι γραμμές ανήκουν στον ΟΣΕ, που λειτουργεί με 600 από τους 2.500 υπαλλήλους που χρειάζεται (Financenews). Τα δρομολόγια εκτελεί η Hellenic Train, που τα μείωσε χωρίς εξηγήσεις. Η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων δηλώνει «αναρμόδια» για τουριστικές γραμμές (Ecozen). Τα πρανή ανήκουν στην Περιφέρεια. Η νέα σύμβαση ΟΣΕ-Hellenic Train (14 Ιανουαρίου 2026) δεν περιλαμβάνει δεσμεύσεις για τον Οδοντωτό (Kalavrytanews).

Δύο δήμοι προσφεύγουν στα δικαστήρια (Pelop). Η αντιπολίτευση σιωπά. Στην Ελβετία, η Jungfrau Railways επενδύει €48 εκατ. ετησίως σε συντήρηση ορεινών γραμμών, λειτουργεί ως εισηγμένη κερδοφόρα εταιρεία και μεταφέρει 3,9 εκατ. επισκέπτες (Jungfrau). Στην Ελλάδα, ένα τρένο 130 ετών περιμένει να μάθει ποιος θα αναλάβει να μετρήσει αν το βουνό πάνω του στέκει ακόμα.