Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο
to brief.
ΕίσοδοςΕγγραφή
04 / 08 · ιστορία ημέρας— λεπτά · 3.632 λέξεις · 11 πηγές

Λογαριασμοί Ρεύματος: Η «μαύρη τρύπα» των 866 εκατ. ευρώ και ποιος θα την πληρώσει

✦
Γράφτηκε από AIto brief AI · 4 Δεκεμβρίου 2025, 05:00
Πώς γράφτηκε

Υποδομές σε ασταθές έδαφος

Σύνθεση εικόνας · tobrief
το κείμενο · 0 λεπτά ανάγνωση

«Μαύρες τρύπες» 866 εκατ. ευρώ στους λογαριασμούς ενέργειας απειλούν την αγορά

Δύο «σιωπηλοί» λογαριασμοί που κρατούν όρθιο το σύστημα ρεύματος εμφανίζουν μεγάλα ελλείμματα: ο ΕΛΑΠΕ (Ειδικός Λογαριασμός ΑΠΕ, που πληρώνει τους παραγωγούς ανανεώσιμων) και ο ΕΛΥΚΩ (Ειδικός Λογαριασμός ΥΚΩ, που καλύπτει το ακριβό ρεύμα στα νησιά και το Κοινωνικό Τιμολόγιο). Στο τέλος του 2025, το άθροισμα της «τρύπας» υπολογίζεται στα 866 εκατ. ευρώ, με περίπου 600 εκατ. στον ΕΛΥΚΩ και 266 εκατ. στον ΕΛΑΠΕ. Μέχρι να βρεθεί λύση, τα «φέσια» αυτά τα σηκώνουν οι προμηθευτές ρεύματος, οι οποίοι πληρώνονται συστηματικά λιγότερο. Αυτό δεν είναι απλώς λογιστική λεπτομέρεια: μεταφράζεται σε κόστος ρευστότητας, πίεση στα τιμολόγια και κίνδυνο συγκέντρωσης της αγοράς. Το διακύβευμα είναι απλό: πώς κλείνει η τρύπα χωρίς να φουσκώσουν οι λογαριασμοί των νοικοκυριών και των μικρών επιχειρήσεων; (https://www.worldenergynews.gr/energeia/articles/577629/anazitoyntai-lyseis-gia-to-diplo-elleimma-elyko-kai-elape-poia-metra-tha-proteinei-i-raaev-sto-ypen)

Τι είναι ο ΕΛΑΠΕ και τι ο ΕΛΥΚΩ, με απλά λόγια

  • ΕΛΑΠΕ: Ειδικός λογαριασμός μέσω του οποίου ο ΔΑΠΕΕΠ (Διαχειριστής ΑΠΕ και Εγγυήσεων Προέλευσης) αποζημιώνει τους παραγωγούς ΑΠΕ σύμφωνα με τις συμβάσεις τους. Χρηματοδοτείται από την ειδική χρέωση υπέρ ΑΠΕ (ΕΤΜΕΑΡ), μερίδιο από τα έσοδα δημοπρασιών δικαιωμάτων CO2 και άλλες προβλέψεις. Όταν οι εισπράξεις υπολείπονται των υποχρεώσεων πληρωμής, δημιουργείται έλλειμμα. (https://www.dapeep.gr/enimerosi/anakoinoseis/?utm_source=openai)

  • ΕΛΥΚΩ: Ειδικός λογαριασμός που σχετίζεται με τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ), δηλαδή το πρόσθετο κόστος ηλεκτροδότησης στα μη διασυνδεδεμένα νησιά (όπου το ρεύμα παράγεται κυρίως από ακριβά καύσιμα) και το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο. Τον διαχειρίζεται λειτουργικά ο ΔΕΔΔΗΕ. Όταν οι ρυθμιζόμενες εισφορές δεν επαρκούν, σωρεύονται οφειλές που σήμερα απομειώνονται στις αποδόσεις προς τους προμηθευτές. (https://www.deddie.gr/el/o-deddie/?utm_source=openai)

Το 2025, τα ελλείμματα εκτιμώνται σε περίπου 600 εκατ. στον ΕΛΥΚΩ και 266 εκατ. στον ΕΛΑΠΕ, σύνολο 866 εκατ. ευρώ. Αυτό που μέχρι πρότινος φαινόταν ως «τεχνικό θέμα» λογιστικών λογαριασμών, τώρα απειλεί να γίνει πρόβλημα τιμών και ανταγωνισμού. (https://www.worldenergynews.gr/energeia/articles/577629/anazitoyntai-lyseis-gia-to-diplo-elleimma-elyko-kai-elape-poia-metra-tha-proteinei-i-raaev-sto-ypen)

Πώς φτάσαμε εδώ

Η μεγάλη άνοδος του κόστους ενέργειας την περίοδο 2021–2022, οι διακυμάνσεις του κόστους CO2, η ραγδαία είσοδος νέων ΑΠΕ που πληρώνονται με σταθερούς κανόνες, αλλά και πολιτικές αποφάσεις να μην αυξηθούν οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις (ΕΤΜΕΑΡ, ΥΚΩ) εν μέσω κρίσης, δημιούργησαν μόνιμες πιέσεις. Το 2025, η ΡΑΑΕΥ (Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, Αποβλήτων και Υδάτων) κράτησε το ΕΤΜΕΑΡ σταθερό στα 17 ευρώ ανά MWh, προστατεύοντας τους λογαριασμούς αλλά αφήνοντας πίσω ανισορροπίες. (https://www.raaey.gr/energeia/katanalotes/times-kai-xreoseis/?utm_source=openai)

Η κυβέρνηση προχώρησε σε μία γενναία ένεση 400 εκατ. ευρώ στον ειδικό λογαριασμό ΥΚΩ τον Φεβρουάριο του 2025, ακριβώς για να προλάβει τη διόγκωση του ελλείμματος. Ήταν αναγκαίο, αλλά όχι αρκετό. Μέχρι το φθινόπωρο, ο ΕΛΥΚΩ ξαναβρέθηκε σε έλλειμμα εκατοντάδων εκατομμυρίων, καθώς οι αποδόσεις προς προμηθευτές απομειώνονταν πάνω από 30% συστηματικά, με αναφορές ακόμη και για 60% σε περιόδους αιχμής. (https://www.e-nomothesia.gr/energeia/kya-26930-eks-2025.html) (https://www.worldenergynews.gr/energeia/articles/576741/pempti-epistoli-espen-sto-yp-oikonomikon-gia-to-elleima-tou-elyko-pou-efthase-sta-600-ekat)

Το αποτέλεσμα είναι διπλό. Πρώτον, οι προμηθευτές σηκώνουν το βάρος με κεφάλαιο κίνησης. Ο σύνδεσμός τους, ο ΕΣΠΕΝ, υπολογίζει ότι μόνο το χρηματοοικονομικό κόστος των «φέσι» πλησιάζει τα 40 εκατ. ευρώ τον χρόνο, κάτι που γεννά αστάθεια στην αγορά και πίεση προς αύξηση τιμολογίων. Δεύτερον, οι επενδυτές σε ΑΠΕ και οι τράπεζες παρακολουθούν με ανησυχία, διότι η σταθερότητα των πληρωμών είναι κρίσιμη για τα επόμενα έργα. (https://www.worldenergynews.gr/energeia/articles/577629/anazitoyntai-lyseis-gia-to-diplo-elleimma-elyko-kai-elape-poia-metra-tha-proteinei-i-raaev-sto-ypen?utm_source=openai)

Τα νούμερα χωρίς ορολογία

Ας αποτυπώσουμε το μέγεθος σε «γλώσσα λογαριασμού». Με βάση κατανάλωση χώρας περίπου 48,3 TWh το 2023 (48,3 εκατ. MWh), αν το σύνολο του ελλείμματος των 866 εκατ. περάσει οριζόντια σε όλες τις κιλοβατώρες, απαιτείται μια αύξηση γύρω στα 17,5 ευρώ ανά MWh (σε σταθερές τιμές 2024). Αυτό μεταφράζεται σε +61 ευρώ τον χρόνο για ένα μέσο σπίτι με 3.500 kWh και +525 ευρώ για μια ΜμΕ που καίει 30 MWh. Είναι πολύ; Για μια οικογένεια με σφιχτό προϋπολογισμό, είναι. Για μια μικρή επιχείρηση με λεπτά περιθώρια, επίσης. (https://www.enerdata.net/estore/energy-market/greece/?utm_source=openai)

Σημαντικό

Τρία καθαρά σενάρια για το 2025, όλα σε σταθερές τιμές 2024:

  • Πλήρης κρατική κάλυψη: 0 αύξηση σε ΕΤΜΕΑΡ/ΥΚΩ, κόστος στον προϋπολογισμό ~846 εκατ. ευρώ (αποπληθωρισμένο). Κερδίζουν οι καταναλωτές και η ρευστότητα της αγοράς, επιβαρύνεται ο φορολογούμενος.
  • Μικτό σενάριο (προϋπολογισμός + έσοδα CO2): π.χ. 400 εκατ. από προϋπολογισμό, ~140–150 εκατ. από έσοδα ETS, και το υπόλοιπο στο ΕΤΜΕΑΡ. Επιβάρυνση περίπου 6,5 ευρώ ανά MWh, δηλαδή +23 ευρώ/έτος για νοικοκυριά 3.500 kWh και +195–200 ευρώ/έτος για ΜμΕ 30 MWh.
  • Πλήρες pass-through: +17,5 ευρώ/MWh οριζόντια, δηλαδή +61 ευρώ/νοικοκυριό 3.500 kWh και +525 ευρώ/ΜμΕ 30 MWh.

Σημείωση μεθοδολογίας: οι παραπάνω εκτιμήσεις δουλεύουν με κατανάλωση 48,3 TWh και αποπληθωρίζουν τα ονομαστικά 2025 ποσά περίπου με 2,4%. Αν η κατανάλωση ή ο πληθωρισμός κινηθούν αλλιώς, οι αριθμοί αλλάζουν αναλογικά. Σκοπός είναι να δούμε την τάξη μεγέθους.

Τα 9 πλαίσια που ξεκαθαρίζουν το τοπίο

1) Νομισματική πολιτική: το κόστος του χρήματος διαπερνά τον λογαριασμό

Η ΕΚΤ (Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, που ορίζει τα επιτόκια στην ευρωζώνη) κράτησε για μεγάλο διάστημα τα επιτόκια ψηλά για να τιθασεύσει τον πληθωρισμό. Για τους προμηθευτές, αυτό σημαίνει ότι κάθε καθυστέρηση πληρωμής από ΕΛΑΠΕ/ΕΛΥΚΩ κοστίζει ακριβότερα: γραμμές χρηματοδότησης 6–7% είναι ρεαλιστική υπόθεση για το 2025. Σε «φέσι» 600 εκατ., μόνο οι τόκοι πλησιάζουν τα 39 εκατ. ετησίως. Κάπως έτσι φτάνουμε στον αριθμό των ~40 εκατ. που αναφέρει η αγορά. Όσο αργεί η λύση, τόσο η νομισματική πολιτική γίνεται καπέλο στους λογαριασμούς. (https://businessenergy.gr/2025/09/25/sta-400-ekat-evro-ektoxeftike-to-elleimma-gia-tis-ypiresies-koinis-ofeleias/?utm_source=openai)

2) Δημοσιονομικά: ο προϋπολογισμός έχει όρια

Η Ελλάδα έχει υψηλό δημόσιο χρέος, άρα κάθε έκτακτη δαπάνη πρέπει να ζυγιστεί. Η κρατική ένεση 400 εκατ. στον ΕΛΥΚΩ ήταν κομβική, αλλά δεν θα μπορεί να επαναλαμβάνεται επ’ άπειρον χωρίς δημοσιονομικό σχέδιο. Εδώ μπαίνουν τα έσοδα από τις δημοπρασίες δικαιωμάτων CO2 (EU ETS). Η ευρωπαϊκή οδηγία επιτρέπει στα κράτη να χρησιμοποιούν αυτά τα έσοδα για ενεργειακές και κλιματικές δράσεις. Στην πράξη, ένα έτος υψηλών εσόδων μπορεί να φτάσει και να ξεπεράσει το 1,3 δισ. ευρώ για την Ελλάδα, άρα θεωρητικά καλύπτει την τρύπα. Το θέμα είναι η προτεραιοποίηση: αν δεσμεύσεις τα έσοδα για να κλείσεις ελλείμματα, περισσεύουν λιγότερα για επενδύσεις μετάβασης. Δίλημμα καθαρό. (https://www.e-nomothesia.gr/energeia/kya-26930-eks-2025.html) (https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=COM%3A2024%3A538%3AFIN&utm_source=openai) (https://climate.ec.europa.eu/eu-action/carbon-markets/eu-emissions-trading-system-eu-ets/auctioning-allowances_en?utm_source=openai)

3) Εμπόριο και εφοδιαστικές αλυσίδες: το εξωγενές κόστος του ρεύματος

Η Ελλάδα εισάγει μεγάλο μέρος της ενέργειας ή των καυσίμων για παραγωγή ρεύματος. Αν οι διεθνείς τιμές φυσικού αερίου, πετρελαίου ή CO2 ανεβαίνουν, το κόστος ανεβαίνει επίσης. Αυτό επηρεάζει έμμεσα και τους ειδικούς λογαριασμούς: όταν η χονδρική είναι χαμηλότερη από τις σταθερές υποχρεώσεις προς ΑΠΕ ή όταν τα νησιά καίνε ακριβό καύσιμο, το κενό μεγαλώνει. Η εξάρτηση από εισαγωγές κάνει την Ελλάδα πιο ευάλωτη σε εξωγενείς κλυδωνισμούς, άρα και οι «τρύπες» στους λογαριασμούς δεν είναι καθαρά εγχώριο φαινόμενο.

4) Τράπεζες και χρηματοδότηση: η ρευστότητα είναι οξυγόνο

Όσο οι προμηθευτές χρηματοδοτούν το σύστημα, δεσμεύουν κεφάλαιο. Αυτό μειώνει τον ανταγωνισμό και αυξάνει τον κίνδυνο αποχωρήσεων, ειδικά από μικρότερους παρόχους. Ο δείκτης συγκέντρωσης HHI στην προμήθεια είναι ήδη υψηλός, άρα η αγορά δεν αντέχει σοκ ρευστότητας. Λιγότεροι παίκτες σημαίνει πιο ακριβή αγορά μακροπρόθεσμα. Γι’ αυτό η λύση πρέπει να είναι γρήγορη και φιλική στη ρευστότητα της αγοράς. (https://businessdaily.gr/oikonomia/152833_ypsili-sygkentrosi-sti-lianiki-agora-reymatos?utm_source=openai)

5) Ανισότητα: ποιος πληρώνει τι

Οι ΥΚΩ είναι κοινωνική πολιτική με διαχρονική αξία, αλλά πληρώνονται οριζόντια από όλους. Μια αύξηση στις ρυθμιζόμενες χρεώσεις είναι παγίως «παλινδρομική» επιβάρυνση: χτυπάει αναλογικά περισσότερο τα χαμηλά εισοδήματα που ξοδεύουν μεγαλύτερο μερίδιο του διαθέσιμου εισοδήματος στο ρεύμα. Η σωστή σχεδίαση είναι μικτή: περιορισμένη οριζόντια προσαρμογή, με παράλληλη ενίσχυση στοχευμένων μηχανισμών, όπως το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο. Έτσι το βάρος μοιράζεται δικαιότερα.

6) Αγορές vs πραγματικότητα: χαμηλή χονδρική δεν σημαίνει φθηνός λογαριασμός

Στους λογαριασμούς, το «επάνω μέρος» είναι το ανταγωνιστικό σκέλος (τιμή ενέργειας) και το «κάτω μέρος» οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις (ΕΤΜΕΑΡ, ΥΚΩ, δίκτυα). Ακόμη κι αν η χονδρική ανασάνει, οι τρύπες στους ειδικούς λογαριασμούς μπορεί να φουσκώσουν το «κάτω μέρος». Η πολιτεία κράτησε σταθερό το ΕΤΜΕΑΡ στα 17 €/MWh για το 2025, αλλά αυτό ακριβώς εξηγεί γιατί δημιουργήθηκαν κενά που τώρα ζητούν λύση. Είναι το κλασικό παράδειγμα όπου οι δείκτες της αγοράς δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα του νοικοκυριού. (https://www.raaey.gr/energeia/katanalotes/times-kai-xreoseis/?utm_source=openai)

7) Συνάλλαγμα: ευρώ, δολάριο και LNG

Το φυσικό αέριο που αγοράζεται ως LNG επηρεάζεται από το δολάριο, άρα η ισοτιμία ευρώ–δολαρίου επηρεάζει έμμεσα το κόστος. Τα δικαιώματα CO2 (EUA) τιμολογούνται σε ευρώ, άρα δεν υπάρχει συναλλαγματικός κίνδυνος εκεί. Ωστόσο, η συνολική εικόνα κόστους παραγωγής, ιδίως στα νησιά που καίνε πετρέλαιο, εξαρτάται και από τις διεθνείς τιμές σε δολάρια. Αυτές οι ισορροπίες περνάνε, αργά ή γρήγορα, στις ρυθμιζόμενες χρεώσεις.

8) Μοντέλο ανάπτυξης: γιατί οι διασυνδέσεις είναι επένδυση κοινωνικής απόδοσης

Όσο γρηγορότερα διασυνδεθούν τα νησιά και μπει αποθήκευση όπου χρειάζεται, τόσο μειώνεται το δομικό κόστος ΥΚΩ. Πρόκειται για επενδύσεις που πληρώνουν τον εαυτό τους μεσοπρόθεσμα, γιατί αντικαθιστούν ακριβή, ρυπογόνα παραγωγή σε νησιά με φθηνότερο, καθαρότερο ρεύμα από το ηπειρωτικό σύστημα. Μια Ελλάδα με περισσότερες ΑΠΕ, αποθήκευση και δυνατά δίκτυα θα έχει λιγότερα «θεσμικά ελλείμματα» στους ειδικούς λογαριασμούς.

9) Εγγραμματοσύνη δεδομένων: ονομαστικά vs πραγματικά, μέσος vs διάμεσος

Μιλάμε σε σταθερές τιμές 2024 για να καταλαβαίνουμε τι σημαίνει για την τσέπη μας. Ο μέσος όρος κατανάλωσης δεν σημαίνει ότι όλοι πληρώνουν το ίδιο. Τα μικρά νοικοκυριά καίνε λιγότερο αλλά έχουν μικρότερο εισόδημα, άρα κάθε ευρώ πονά περισσότερο. Οι υπολογισμοί που δείξαμε (+61 ευρώ για 3.500 kWh, +525 ευρώ για 30 MWh) είναι ενδεικτικοί και εξαρτώνται από την τελική κατανάλωση της χώρας και τον πληθωρισμό. Σημασία έχει η τάξη μεγέθους και η κατανομή του βάρους. (https://www.enerdata.net/estore/energy-market/greece/?utm_source=openai)

Follow the money: ποιος κερδίζει, ποιος χάνει με κάθε επιλογή

  • Αν πληρώσει ο προϋπολογισμός:

    • Κερδίζουν οι καταναλωτές (δεν βλέπουν αύξηση στο ΕΤΜΕΑΡ/ΥΚΩ), κερδίζει η αγορά προμήθειας (ανακούφιση ρευστότητας), πληρώνονται κανονικά οι παραγωγοί ΑΠΕ.
    • Χάνει ο φορολογούμενος σε εναλλακτικές δαπάνες και επενδύσεις. Υπάρχει ρίσκο δημοσιονομικού χώρου. (https://www.e-nomothesia.gr/energeia/kya-26930-eks-2025.html)

  • Αν χρησιμοποιηθούν έσοδα CO2 (EU ETS):

  • Αν περάσει στους λογαριασμούς (full pass-through):

    • Κερδίζει δημοσιονομικά το κράτος, διότι δεν βάζει ζεστό χρήμα.
    • Χάνουν νοικοκυριά και ΜμΕ, ιδιαίτερα οι ευάλωτοι. Μεγαλώνει ο κίνδυνος ενεργειακής φτώχειας αν δεν υπάρξει στοχευμένη αντιστάθμιση.

  • Αν συνεχίσουν να το «κρατούν» οι προμηθευτές:

Τι επιτρέπει η Ευρώπη: CO2 έσοδα και κρατικές ενισχύσεις χωρίς «παγίδες»

Δύο εργαλεία δίνει η Ευρώπη.

Πρώτον, τα έσοδα από τις δημοπρασίες δικαιωμάτων CO2 (EU ETS). Από την αναθεώρηση του συστήματος, τα κράτη οφείλουν να τα χρησιμοποιούν 100% για ενεργειακές ή κλιματικές δράσεις. Αυτό περιλαμβάνει επενδύσεις σε ΑΠΕ, δίκτυα, ενεργειακή αποδοτικότητα, αλλά και μέτρα κοινωνικής δικαιοσύνης. Για το 2022, η Ελλάδα ανέφερε περίπου 1,314 δισ. ευρώ έσοδα από δημοπρασίες. Άρα, υπό προϋποθέσεις, υπάρχει «μαξιλάρι» να καλυφθεί ένα μεγάλο μέρος του ελλείμματος, αν η κυβέρνηση αποφασίσει να ιεραρχήσει έτσι τη χρήση των εσόδων. (https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=COM%3A2024%3A538%3AFIN&utm_source=openai) (https://climate.ec.europa.eu/eu-action/carbon-markets/eu-emissions-trading-system-eu-ets/auctioning-allowances_en?utm_source=openai)

Δεύτερον, η αποζημίωση ΥΚΩ ως Υπηρεσία Γενικού Οικονομικού Συμφέροντος (SGEI). Αν η δημόσια πληρωμή δομηθεί με κανόνες Altmark (εντολή, αντικειμενική φόρμουλα κόστους, εύλογο κέρδος, αποφυγή υπεραντιστάθμισης), τότε δεν θεωρείται κρατική ενίσχυση και δεν χρειάζεται μακρά έγκριση από την Κομισιόν. Αν δεν πληρούνται, τότε η χώρα οφείλει να κοινοποιήσει το μέτρο στη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού για έγκριση ως κρατική ενίσχυση. Το νομικό μονοπάτι υπάρχει, αρκεί να γίνει σωστή τεκμηρίωση και clawback. (https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX%3A62003TJ0289%3AEN%3AHTML&utm_source=openai)

Στο μεταξύ, η Ελλάδα έχει ήδη θεσπίσει ρυθμίσεις για τη μεταφορά εσόδων ETS προς ειδικές δράσεις, που δείχνει ότι το διοικητικό εργαλείο υπάρχει. Το ζητούμενο είναι πώς ακριβώς θα σχεδιαστεί η μεταφορά για να επιτρέπεται νομικά και να είναι δίκαιη κοινωνικά. (https://www.e-nomothesia.gr/energeia/kya-68357-eks-2025.html)

Τι μας λέει η γερμανική εμπειρία

Η Γερμανία κατήργησε τη χρέωση EEG στους λογαριασμούς και μετέφερε το βάρος στον «Κλιματικό και Μετασχηματιστικό Φορέα» (KTF). Το ταμείο αυτό τροφοδοτείται, μεταξύ άλλων, από έσοδα ETS και την εθνική τιμολόγηση CO2. Το αποτέλεσμα; Οι λογαριασμοί «καθάρισαν» από μια ορατή χρέωση, αλλά το δημοσιονομικό ρίσκο μεταφέρθηκε στον κρατικό προϋπολογισμό και το KTF, που χρειάστηκε πρόσθετες μεταφορές όταν τα έσοδα δεν επαρκούσαν. Το δίδαγμα για την Ελλάδα είναι σαφές: η μεταφορά του κόστους στον προϋπολογισμό είναι πολιτικά εφικτή, οικονομικά χρήσιμη για τους λογαριασμούς, αλλά χρειάζεται διαφάνεια, stress test των εσόδων ETS και ακριβή στόχευση. (https://www.bundesfinanzministerium.de/Content/DE/Pressemitteilungen/Finanzpolitik/2023/08/2023-08-09-klima-und-transformationsfonds.html?utm_source=openai)

Σενάρια για την Ελλάδα, με νούμερα στην πράξη

Ας τα βάλουμε στη σειρά με βάση το «τι κοστίζει τι», από το μικρότερο κοινωνικό σοκ στο μεγαλύτερο:

  1. Πλήρης κάλυψη από προϋπολογισμό + ETS
  1. Μικτό σενάριο (ρεαλιστικό)
  • Περιγραφή: 400 εκατ. προϋπολογισμός (επαναλαμβάνει τη λογική της ένεσης του Φεβρουαρίου), 140–150 εκατ. από ETS, και το υπόλοιπο επιμερίζεται οριζόντια.
  • Τι σημαίνει για τον λογαριασμό: περίπου +6,5 ευρώ/MWh. Για 3.500 kWh, +23 ευρώ/έτος. Για 30 MWh, +195–200 ευρώ/έτος.
  • Ρίσκο/αντιστάθμιση: μικρή επιβάρυνση που είναι κοινωνικά διαχειρίσιμη αν ενισχυθεί το Κοινωνικό Τιμολόγιο ώστε να «σβήσει» για τους ευάλωτους.
  1. Πλήρες pass-through
  • Περιγραφή: όλο το ποσό περνά σε ΕΤΜΕΑΡ/ΥΚΩ.
  • Τι σημαίνει για τον λογαριασμό: +61 ευρώ/μέσο νοικοκυριό, +525 ευρώ/ΜμΕ 30 MWh.
  • Ρίσκο/αντιστάθμιση: υψηλό κοινωνικό κόστος, επιδείνωση ενεργειακής φτώχειας, πιθανό και πολιτικά μη βιώσιμο χωρίς βαριές στοχευμένες επιδοτήσεις.

Γιατί να νοιαστώ; Η επίπτωση στην καθημερινότητα

  • Για το νοικοκυριό: η διαφορά μεταξύ +0 ευρώ και +61 ευρώ τον χρόνο δεν είναι αμελητέα όταν ο οικογενειακός προϋπολογισμός πιέζεται από τρόφιμα και ενοίκια.
  • Για τη ΜμΕ: +200 έως +525 ευρώ τον χρόνο σε ένα φούρνο που δουλεύει ηλεκτρικές αντιστάσεις ή σε ένα συνεργείο με αντλίες και συμπιεστές είναι πραγματικό χρήμα που βγαίνει από το περιθώριο κέρδους.
  • Για την αγορά: αν η λύση αργήσει, το κόστος ρευστότητας θα μεταφραστεί σε υψηλότερα τιμολόγια ούτως ή άλλως, απλώς με καθυστέρηση. Είναι το κλασικό «πληρώνεις τώρα λίγο ή αργότερα περισσότερο». (https://businessenergy.gr/2025/09/25/sta-400-ekat-evro-ektoxeftike-to-elleimma-gia-tis-ypiresies-koinis-ofeleias/?utm_source=openai)

Τι λέει ο νόμος και ποια είναι τα όρια του ρυθμιστή

Το νομικό πλαίσιο για τις ΥΚΩ υφίσταται από τη μνημονιακή περίοδο και μετά, εδραιώθηκε με τον Ν. 4001/2011 και διαδοχικές αποφάσεις, ενώ το σύστημα αποζημιώσεων των ΑΠΕ έχει περάσει από μεταρρυθμίσεις που εξορθολόγισαν τις πληρωμές αλλά και σταθεροποίησαν τις προσδοκίες των επενδυτών. Το 2025, η ΡΑΑΕΥ κράτησε το ΕΤΜΕΑΡ στα 17 €/MWh, αλλά ταυτόχρονα τόνισε την ανάγκη να βρεθούν πόροι εκτός λογαριασμού. Μεταξύ αυτών είναι και η στοχευμένη χρήση πόρων από τις δημοπρασίες ρύπων, για την οποία υπάρχει ΚΥΑ που επιτρέπει μεταφορά εσόδων σε ειδικές δράσεις. Το εργαλείο είναι θεσμοθετημένο, η πρόκληση είναι ο σχεδιασμός. (https://www.raaey.gr/energeia/katanalotes/times-kai-xreoseis/?utm_source=openai) (https://www.e-nomothesia.gr/energeia/kya-68357-eks-2025.html)

Η Ευρωπαϊκή «πόρτα» που πρέπει να περάσουμε σωστά

  • Χρήση εσόδων ETS: Ναι, φτάνει να τεκμηριωθεί ότι η δαπάνη ανήκει στις επιτρεπτές χρήσεις του άρθρου 10(3) του EU ETS (ΑΠΕ, δίκτυα, ενεργειακή φτώχεια, μετάβαση). Απαιτείται διαφάνεια και reporting προς την Κομισιόν. (https://climate.ec.europa.eu/eu-action/carbon-markets/eu-emissions-trading-system-eu-ets/auctioning-allowances_en?utm_source=openai)

  • SGEI/Altmark για ΥΚΩ: Αν η αποζημίωση προς ΥΚΩ δομηθεί με σαφή εντολή, αντικειμενική φόρμουλα κόστους, εύλογο κέρδος και μηχανισμό clawback, μπορεί να μη θεωρηθεί κρατική ενίσχυση. Διαφορετικά, κοινοποίηση στη DG COMP και έγκριση, κάτι που πρακτικά μπορεί να πάρει από εβδομάδες μέχρι λίγους μήνες αν το σχήμα είναι καλά τεκμηριωμένο. (https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX%3A62003TJ0289%3AEN%3AHTML&utm_source=openai)

Η γρήγορη λύση είναι ένα «ring-fenced» σχήμα που χρησιμοποιεί ETS για γέφυρα 12–18 μηνών, με σαφές κόστος και αυστηρό έλεγχο, ώστε να ξεφουσκώσουν τα ελλείμματα χωρίς να φουσκώσουν οι λογαριασμοί. Παράλληλα, να ενισχυθεί το Κοινωνικό Τιμολόγιο για να αποφευχθεί η παλινδρομικότητα. Πρόκειται για τεχνικά εφικτό σχέδιο, αρκεί να γίνει σωστά, γρήγορα και με προ-διαβούλευση με τις ευρωπαϊκές υπηρεσίες. (https://climate.ec.europa.eu/eu-action/carbon-markets/eu-emissions-trading-system-eu-ets/auctioning-allowances_en?utm_source=openai)

Η μεγάλη εικόνα: ανάπτυξη, επενδύσεις και ρίσκα

Αυτό που σήμερα εμφανίζεται ως «τρύπα» είναι στην πραγματικότητα το κόστος μετάβασης. Οι ΥΚΩ πληρώνουν την καθολική υπηρεσία ηλεκτρικής ενέργειας, οι ΑΠΕ πληρώνονται για να στηρίξουν την απανθρακοποίηση. Αν θέλουμε χαμηλότερους λογαριασμούς στο μέλλον, πρέπει να μειώσουμε το βασικό κόστος ΥΚΩ (με διασυνδέσεις και αποθήκευση) και να κρατήσουμε τον ΕΛΑΠΕ σταθερό (με ώριμα σχήματα στήριξης, αποφυγή υπεραντιστάθμισης, καλή πρόβλεψη για τα έσοδα CO2).

Η ευρωπαϊκή εμπειρία δείχνει ότι όταν μεταφέρεις βάρη από τον λογαριασμό στο κράτος, ο λογαριασμός ανακουφίζεται αλλά ο προϋπολογισμός αναλαμβάνει ρίσκο. Η Γερμανία το έζησε στο KTF. Η λύση δεν είναι να αποφύγουμε το ρίσκο, αλλά να το μετρήσουμε και να το διαχειριστούμε, με διαφάνεια και ρήτρες. (https://www.bundesfinanzministerium.de/Content/DE/Pressemitteilungen/Finanzpolitik/2023/08/2023-08-09-klima-und-transformationsfonds.html?utm_source=openai)

Τι ακολουθεί: ρεαλιστικό οδικό χάρτη 60 ημερών

  1. Λογιστική απογραφή σήμερα: πλήρης καταγραφή ανά μήνα των απαιτήσεων και υποχρεώσεων ΕΛΑΠΕ και ΕΛΥΚΩ, με διαχωρισμό τι είναι αποζημίωση προς ΑΠΕ, τι είναι ΥΚΩ, τι είναι απομείωση προς προμηθευτές και ποια είναι τα «τρέχοντα» φέσια στα βιβλία τους. (https://www.dapeep.gr/enimerosi/anakoinoseis/?utm_source=openai) (https://www.deddie.gr/el/o-deddie/?utm_source=openai)

  2. Σχεδιασμός σχήματος ETS: «κλειδωμένο» κονδύλι από τα έσοδα ρύπων για το 2025, με ρητή περιγραφή σκοπού (στήριξη ειδικών λογαριασμών), χρονικό ορίζοντα, μηχανισμό clawback και υποχρέωση δημόσιας αναφοράς. (https://climate.ec.europa.eu/eu-action/carbon-markets/eu-emissions-trading-system-eu-ets/auctioning-allowances_en?utm_source=openai) (https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=COM%3A2024%3A538%3AFIN&utm_source=openai)

  3. Νομική θωράκιση: προ-κοινοποίηση στην Κομισιόν για διπλή ανάγνωση, αφενός ως επιτρεπτή χρήση του άρθρου 10(3), αφετέρου, αν χρειαστεί, ως SGEI ή κρατική ενίσχυση με αυστηρό cost model. (https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX%3A62003TJ0289%3AEN%3AHTML&utm_source=openai)

  4. Ενδιάμεση ένεση ρευστότητας: αν από τα βήματα 1–3 προκύπτει κίνδυνος ασφυξίας της αγοράς, τότε αποφασίζεται προσωρινή ένεση τοις μετρητοίς (όπως έγινε τον Φεβρουάριο) με ξεκάθαρο χρονοδιάγραμμα επιστροφής στην κανονικότητα. (https://www.e-nomothesia.gr/energeia/kya-26930-eks-2025.html)

  5. Στοχευμένη προστασία: αυτόματη ενίσχυση του Κοινωνικού Τιμολογίου και κριτήρια για ευάλωτους, ώστε οποιαδήποτε μικρή οριζόντια προσαρμογή να μην μετατραπεί σε κοινωνικό πρόβλημα.

Ποιοτικά checkpoints για να μην ξανανοίξουν τρύπες

  • ΕΤΜΕΑΡ που αναπνέει: όχι σταθερό «για πάντα», αλλά με κανόνες και ρήτρες που το αναπροσαρμόζουν ήπια αν πέσουν τα έσοδα CO2 ή ανέβουν οι υποχρεώσεις. Ρυθμιστική σταθερότητα δεν σημαίνει ακινησία. (https://www.raaey.gr/energeia/katanalotes/times-kai-xreoseis/?utm_source=openai)

  • Προβλέψεις εσόδων CO2: ο προϋπολογισμός να ενσωματώνει σενάρια τιμών EUA και να προβλέπει backstop αν η πραγματικότητα υπολείπεται των εκτιμήσεων. Εδώ τα επίσημα ευρωπαϊκά δελτία για τη λειτουργία της αγοράς άνθρακα είναι αναγκαίο εργαλείο. (https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=COM%3A2024%3A538%3AFIN&utm_source=openai)

  • Διαφάνεια στις αποδόσεις προς προμηθευτές: δημόσιο ταμπλό που δείχνει τι αποδίδεται κάθε μήνα και τι απομειώνεται. Έτσι η αγορά τιμολογεί λιγότερη αβεβαιότητα, άρα και οι λιανικές τιμές μένουν χαμηλότερες.

  • Επενδύσεις που μειώνουν ΥΚΩ: κάθε χιλιόμετρο υποβρύχιας διασύνδεσης και κάθε μεγαβατώρα αποθήκευσης είναι μειωμένο ΥΚΩ στο μέλλον. Αυτό είναι το πιο «δίκαιο» μέτρο, διότι μειώνει μόνιμα ένα δομικό κόστος.

Συνοψίζοντας: το πρόβλημα είναι διαχειρίσιμο, αρκεί να μοιραστεί δίκαια

Το ενεργειακό μας σύστημα έχει δύο λογαριασμούς που κάνουν αθόρυβη κοινωνική πολιτική και πράσινη μετάβαση. Η τρέχουσα «τρύπα» των 866 εκατ. ευρώ δεν είναι μικρή, αλλά δεν είναι και άλυτη. Ακόμη και ένα έτος εσόδων ETS αρκεί για να τη σβήσει, αν η χώρα αποφασίσει να τα ιεραρχήσει εκεί. Η νομική οδός υπάρχει (άρθρο 10(3) και SGEI/Altmark), ο μηχανισμός έχει ήδη χρησιμοποιηθεί (ΚΥΑ για μεταφορά εσόδων ρύπων), και η αγορά μας στέλνει καθαρό μήνυμα: το κόστος της αργοπορίας το πληρώνεις με τόκο. (https://climate.ec.europa.eu/eu-action/carbon-markets/eu-emissions-trading-system-eu-ets/auctioning-allowances_en?utm_source=openai) (https://www.e-nomothesia.gr/energeia/kya-68357-eks-2025.html) (https://businessenergy.gr/2025/09/25/sta-400-ekat-evro-ektoxeftike-to-elleimma-gia-tis-ypiresies-koinis-ofeleias/?utm_source=openai)

Ποιος πληρώνει; Στο τέλος, όλοι μας. Άρα το στοίχημα είναι να πληρώσουμε σήμερα λίγο, στοχευμένα και με διαφάνεια, για να μην πληρώσουμε αύριο πολύ και άδικα. Το μικτό σενάριο με εισφορά προϋπολογισμού, στοχευμένη χρήση εσόδων CO2 και περιορισμένη οριζόντια προσαρμογή, πλαισιωμένο από ισχυρή προστασία των ευάλωτων, είναι η πιο έντιμη ισορροπία ανάμεσα στο «δεν αυξάνω τους λογαριασμούς» και στο «κρατώ την αγορά ζωντανή».

Κι ένα τελευταίο πρακτικό: το ΕΤΜΕΑΡ σήμερα είναι στα 17 ευρώ/MWh. Αν μείνει εκεί χωρίς εναλλακτική χρηματοδότηση, η τρύπα θα ξανανοίξει. Αν ανέβει απότομα, θα πληρώσουν οι λάθος άνθρωποι. Η σωστή κίνηση είναι η μεθοδική, όχι η ηρωική. Τα εργαλεία υπάρχουν. Ώρα να τα χρησιμοποιήσουμε με σχέδιο, ώστε ο επόμενος λογαριασμός να μην γράφει «μαύρη τρύπα» με μικρά γράμματα στο κάτω μέρος. (https://www.raaey.gr/energeia/katanalotes/times-kai-xreoseis/?utm_source=openai)

Αναφορές που τεκμηριώνουν τους κρίσιμους ισχυρισμούς:

Πώς σου φάνηκε το άρθρο;

Βοήθησέ μας να γίνουμε καλύτεροι

Πώς γράφτηκε
Μοντέλο:
μη διαθέσιμο
Δημιουργήθηκε:
μη διαθέσιμο
Εκτέλεση pipeline:
μη διαθέσιμο
Υδατόσημο:
SynthID (αόρατο υδατόσημο της Google)
Ανθρώπινη επιμέλεια:
Καμία πριν τη δημοσίευση
Μάθετε περισσότερα για τη μεθοδολογία μας →