Λεπέν: εκλόγιμη για το 2027, αλλά με ηλεκτρονικό βραχιόλι

Η Μαρίν Λεπέν μπορεί να ετοιμάζεται για την τέταρτη προεδρική της υποψηφιότητα φορώντας ηλεκτρονικό βραχιόλι. Το Εφετείο του Παρισιού επικύρωσε σήμερα την ενοχή της για την κατάχρηση ευρωπαϊκών κονδυλίων που προορίζονταν για κοινοβουλευτικούς βοηθούς, όμως μείωσε την ποινή στέρησης του εκλέγεσθαι με τρόπο που την αφήνει, καταρχήν, νόμιμα υποψήφια για το 2027 (Le Figaro). Για τη γαλλική ακροδεξιά, που περίμενε αυτή την απόφαση ως το σημείο μηδέν της επόμενης προεδρικής, το αποτέλεσμα είναι διφορούμενο: η δικαστική πόρτα ανοίγει, η πρακτική κλείνει.

Ας δούμε το παράδοξο. Το δικαστήριο έδωσε 3 χρόνια φυλάκιση, από τα οποία 1 έτος εκτιτέο κατ’ οίκον με ηλεκτρονικό βραχιόλι, πρόστιμο 100.000 ευρώ και 45 μήνες στέρηση του εκλέγεσθαι, εκ των οποίων οι 30 με αναστολή. Οι 15 ενεργοί μήνες κρίθηκαν ήδη συμπληρωμένοι, επειδή η πρωτόδικη ποινή του Μαρτίου 2025 είχε άμεση εκτέλεση και ο χρόνος έτρεχε από τότε (Le Dauphiné). Με άλλα λόγια, ο τυπικός αποκλεισμός που την έβγαζε από την κάλπη, και που είχε προκαλέσει τη μάχη γύρω από την «άμεση εκτελεστότητα» (To Brief), φαίνεται να έχει αρθεί.

Το βραχιόλι δεν είναι φυλακή, αλλά ούτε ελευθερία

Εδώ αρχίζει το δεύτερο, λιγότερο ορατό εμπόδιο. Στη Γαλλία, η κατ’ οίκον κράτηση υπό ηλεκτρονική επιτήρηση δεν είναι διοικητικό μέτρο αλλά τρόπος έκτισης ποινής: ο καταδικασμένος μένει σε καθορισμένο χώρο, φορά βραχιόλι και βγαίνει μόνο σε εγκεκριμένες ώρες και για συγκεκριμένους λόγους, όπως εργασία, θεραπεία ή οικογενειακή ζωή (Code pénal art. 131-4-1). Στον κατάλογο δεν αναφέρεται «προεκλογική εκστρατεία». Μια εθνική καμπάνια απαιτεί ακριβώς το αντίθετο από αυτό που επιτρέπει το καθεστώς: συνεχή ταξίδια, βραδινές συγκεντρώσεις, απρόβλεπτες μετακινήσεις.

Αυτό όμως δεν σημαίνει αυτόματα «αδύνατη υποψηφιότητα». Οι ακριβείς όροι της επιτήρησης της Λεπέν (ώρες παραμονής, γεωγραφικά όρια, διαδικασία αδειών) δεν έχουν δημοσιοποιηθεί, ενώ η ίδια η ημερομηνία τοποθέτησης του βραχιολιού παραμένει ανοιχτή: πρέπει πρώτα να κληθεί ενώπιον του δικαστή εκτέλεσης ποινών μέσα σε έναν μήνα, και η τοποθέτηση μπορεί να γίνει έως τέσσερις μήνες αργότερα (Le Monde). Μέχρι να φανούν αυτοί οι όροι, το «δεν μπορεί πλέον να κάνει καμπάνια» παραμένει το ανεπιβεβαίωτο συμπέρασμα που βολεύει και τα δύο στρατόπεδα.

Υπάρχει και ο δικαστικός χρόνος. Το Cour de cassation, το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο της Γαλλίας, δεν ξαναδικάζει τα πραγματικά περιστατικά. Ελέγχει μόνο αν εφαρμόστηκε σωστά ο νόμος και, αν βρει σφάλμα, παραπέμπει την υπόθεση για νέα κρίση, μια διαδικασία που συνήθως τρώει 18 έως 24 μήνες (Public Sénat). Με τις προεδρικές εκλογές τον Απρίλιο-Μάιο 2027, το παράθυρο είναι στενό. Ο ενεργός αποκλεισμός όμως από την κάλπη έχει ήδη εκτιθεί, οπότε η πίεση του ημερολογίου δεν την ξαναβγάζει από την κούρσα.

Ο διάδοχος που δεν χρειάζεται πια δικαστική νίκη

Και εδώ είναι που η πραγματική απειλή για τη Λεπέν αλλάζει πρόσωπο. Δεν είναι πλέον ο δικαστής, είναι ο δικός της διάδοχος. Ο Ζορντάν Μπαρντελά έχει ήδη πει ότι αν η Λεπέν «εμποδιστεί», εκείνος θα είναι υποψήφιος, κρατώντας τη γραμμή ότι η ίδια παραμένει η υποψήφιά του όσο δεν αποκλείεται (RTL). Το RN δεν αυτοσχεδίασε: είχε κλειδώσει από τον Ιούνιο δύο σενάρια, με χρονοδιάγραμμα και προϋπολογισμό, ώστε να περάσει «χωρίς νεκρό χρόνο» από τη Λεπέν στον Μπαρντελά (Le Progrès).

Το πρόβλημα για τη Λεπέν είναι ότι το plan B δείχνει καλύτερο από το plan A. Μέτρηση Ifop-Fiducial τής 26ης Ιουνίου έφερνε τον Μπαρντελά στο 36%-37% στον πρώτο γύρο έναντι 32% της Λεπέν, ενώ το 69% των συμπαθούντων του RN τον προτιμούσαν ως υποψήφιο (To Brief). Ο διάδοχος δεν είναι πια εφεδρεία ανάγκης, είναι ίσως η ισχυρότερη πρώτη επιλογή.

Η σημερινή απόφαση δεν τελείωσε τη Λεπέν και δεν την αθώωσε. Της άφησε το δικαίωμα να κατέβει και της αφαίρεσε τα πόδια να το κάνει, ακριβώς τη στιγμή που το κόμμα της έχει έτοιμο κάποιον που δεν χρειάζεται βραχιόλι για να τρέξει. Το ερώτημα του 2027 δεν είναι πια αν η δικαιοσύνη θα σταματήσει τη Λεπέν, αλλά αν η ίδια θα παραδώσει τη σκυτάλη πριν την πάρει μόνος του ο Μπαρντελά.