Η κυβέρνηση εξαγγέλλει 120 δόσεις για οφειλές στο Δημόσιο

Ένα παλιό χρέος 10.000 ευρώ προς την εφορία ή τα ασφαλιστικά ταμεία κοστίζει στις 72 δόσεις περίπου 165 ευρώ τον μήνα. Στις 120 δόσεις που εξήγγειλε η κυβέρνηση η δόση πέφτει στα 110 ευρώ, αλλά οι συνολικοί τόκοι ανεβαίνουν από σχεδόν 1.900 σε πάνω από 3.200 ευρώ, σύμφωνα με ενδεικτικό υπολογισμό με βάση τους ανακοινωμένους όρους (ΥΠΕΘΟΟ, ΕΕΑ). Η ρύθμιση εξαγγέλθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου, όμως ακόμη δεν έχει ψηφιστεί (Πρωθυπουργός).

Τι κερδίζει και τι πληρώνει ο οφειλέτης

Ο οφειλέτης παίρνει δηλαδή περίπου 55 ευρώ ρευστότητας τον μήνα και τα πληρώνει με περίπου 1.350 ευρώ επιπλέον τόκους, γιατί η αποπληρωμή απλώνεται σε δέκα χρόνια αντί για έξι (ΕΕΑ). Η αναλογία μένει ίδια σε κάθε μέγεθος χρέους: για 3.000 ευρώ η δόση πέφτει από περίπου 49 σε 33 ευρώ, για 20.000 από 330 σε 220. Η μηνιαία πληρωμή μικραίνει λοιπόν κατά ένα τρίτο, ενώ οι τόκοι αυξάνονται περίπου κατά 70% (ΥΠΕΘΟΟ). Τα ποσά αυτά βγαίνουν από προσομοίωση με σταθερή μηνιαία δόση και ετήσιο επιτόκιο 5,84% και δεν αποτελούν επίσημο δοσολόγιο. Η ανακοίνωση δεν δίνει τον τύπο υπολογισμού και δεν εγγυάται ρητά ότι το επιτόκιο θα μείνει σταθερό για όλη τη δεκαετία (Κυβέρνηση).

Το υπουργείο του Κυριάκου Πιερρακάκη εξηγεί το 5,84% με την ανάγκη ίσης μεταχείρισης απέναντι σε όσους πληρώνουν την πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων (ΥΠΕΘΟΟ). Τους τόκους αυτούς τους εισπράττουν η εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία, εφόσον ο οφειλέτης τηρήσει τη ρύθμιση ως το τέλος. Ο υπουργός παρουσίασε τη μεγαλύτερη διάρκεια ως «ανάσα» για όσους θέλουν να πληρώσουν και επικαλέστηκε την πίεση της ενεργειακής κρίσης (συνέντευξη Πιερρακάκη). Στα κυβερνητικά κείμενα δεν υπάρχει εκτίμηση για το πόσα επιπλέον θα εισπραχθούν ούτε για το κόστος της επέκτασης.

Ποια χρέη μπαίνουν και ποια μένουν έξω

Η ρύθμιση αφορά φορολογικές και ασφαλιστικές οφειλές που έγιναν ληξιπρόθεσμες έως τις 31/12/2024, με ελάχιστη δόση 30 ευρώ και προθεσμία αίτησης ως τις 30/6/2027 (Κυβέρνηση). Η ημερομηνία που μετρά είναι η λήξη της προθεσμίας πληρωμής. Έτσι, ένας φόρος που βεβαιώθηκε το 2024 αλλά έπρεπε να πληρωθεί το 2025 μένει έξω. Το προηγούμενο όριο ήταν το τέλος του 2023. Κατά κανόνα αποκλείονται επίσης χρέη που στις 30/9/2026 ήταν ενταγμένα σε άλλη ρύθμιση, με ρητή εξαίρεση όσους βρίσκονται στις 72 δόσεις (Το Βήμα).

Όσα χρέη έγιναν ληξιπρόθεσμα από το 2025 και μετά ακολουθούν την πάγια ρύθμιση έως 24 δόσεων. Οι 48 δόσεις ισχύουν μόνο για ειδικές περιπτώσεις, όπως ορισμένες οφειλές από κληρονομιά ή φορολογικό έλεγχο (ΕΕΑ). Ο εξωδικαστικός μηχανισμός είναι ξεχωριστή διαδικασία με δικά του κριτήρια και μπορεί να φτάσει έως 240 δόσεις για χρέη προς Δημόσιο και ταμεία (oikogeneia.gov.gr). Τα τραπεζικά δάνεια δεν περιλαμβάνονται στις 120 δόσεις.

Πίσω από την επέκταση υπάρχει ένα επίμονο πρόβλημα. Από το 2013 ως τα μέσα του 2026, το 54,5% των ρυθμίσεων προς τα ταμεία χάθηκε: πάνω από 24 δισ. ευρώ από τα περίπου 35 δισ. που είχαν ενταχθεί σωρευτικά (Capital, Ναυτεμπορική). Χαμένη ρύθμιση δεν σημαίνει διαγραφή του χρέους. Σημαίνει ότι το χρέος επιστρέφει ολόκληρο, μαζί με τα μέτρα είσπραξης. Η μικρότερη δόση θέλει να σπάσει ακριβώς αυτόν τον κύκλο.

Πότε ξεκινά και τι γίνεται με τις 72 δόσεις

Στις 3 Οκτωβρίου ο Πιερρακάκης τοποθέτησε τις αιτήσεις «από τον Νοέμβριο», μετά την ψήφιση του νόμου (Capital). Η διάταξη όμως δεν έχει δημοσιευθεί, και τα σημερινά ρεπορτάζ διαφωνούν για το πότε θα ψηφιστεί. Η ΕΡΤ γράφει ως το τέλος Οκτωβρίου, ο ΣΚΑΪ στις αρχές Νοεμβρίου. Το νομοσχέδιο για οφειλέτες και servicers που μπήκε σε διαβούλευση στις 7/10 δεν αναφέρει τις 120 δόσεις στην επίσημη περίληψή του (ΥΠΕΘΟΟ). Για τα υπόλοιπα μέτρα της ίδιας εξαγγελίας είχαμε γράψει νωρίτερα (To Brief).

Όσοι πληρώνουν ήδη 72 δόσεις έχουν τα περισσότερα ανοιχτά ερωτήματα. Ο πρωθυπουργός είπε ότι θα μπορούν να ενταχθούν «αυτόματα» (Πρωθυπουργός). Η γραπτή εξειδίκευση του υπουργείου αναφέρει ότι θα υπαχθούν «με αίτησή τους». Επίσης δεν έχει διευκρινιστεί αν οι δόσεις που έχουν ήδη πληρωθεί μετρούν στο όριο των 120. Μέχρι να ξεκαθαρίσει το θέμα ισχύουν οι κανόνες της σημερινής ρύθμισης, και σύμφωνα με αυτούς η ρύθμιση χάνεται μετά από δύο συνεχόμενες απλήρωτες δόσεις (ΑΑΔΕ). Όποιος σταματήσει να πληρώνει περιμένοντας τις 120 δόσεις κινδυνεύει να χάσει και τις 72.