Ο Κύπριος πρόεδρος απορρίπτει τα δύο κράτη δέκα μέρες πριν τις κάλπες

Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης ανέβηκε στις 14 Μαΐου στο βήμα της Ολομέλειας της Βουλής των Ελλήνων, πρώτος Κύπριος πρόεδρος μετά τον Χριστόφια το 2010, και έκλεισε οριστικά την πόρτα: «Η λύση των δύο κρατών δεν υφίσταται ούτε ως σκέψη.» Χαρακτήρισε την τουρκική κατοχή «ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα στη μεταπολεμική ιστορία της Ευρώπης» (Euronews).

Η τελετουργία ήταν άψογη. Ο χρόνος, όμως, δεν ήταν τυχαίος. Στις 24 Μαΐου διεξάγονται κυπριακές βουλευτικές εκλογές, με δημοσκοπήσεις Noverna να καταγράφουν 60% αρνητική γνώμη για τον ίδιο τον Πρόεδρο και ΑΚΕΛ-ΔΗΣΥ ισόπαλους (Politis). Με το ΑΚΕΛ να τον κατηγορεί για «μιλιταριστική εγκλιμάτωση», αναφερόμενο στην ad-hoc αμυντική συμμαχία Αθήνας-Παρισιού-Λευκωσίας που πήρε σάρκα τον Μάρτιο με τη φρεγάτα «Κίμων» και τα ελληνικά μέσα anti-drone, η εμφάνιση στην ελληνική Βουλή λειτουργεί ως εθνική ομπρέλα δέκα μέρες πριν τις κάλπες.

Αυτό που δεν ειπώθηκε

Ο Χριστοδουλίδης μίλησε για «ενωσιακό δίκαιο ως καταλύτη», αλλά δεν ζήτησε ρητά την ενεργοποίηση του Άρθρου 42.7 της Συνθήκης ΕΕ (ρήτρα αμοιβαίας άμυνας). Δεν πρότεινε αναστολή της τελωνειακής ένωσης ΕΕ-Τουρκίας, ούτε εμπάργκο όπλων, ούτε χαρακτηρισμό casus belli. Δεν επικαλέστηκε καν το άρθρο 1 της Συνθήκης Εγγυήσεως 1960 για να ενεργοποιήσει υποχρεώσεις Λονδίνου-Αθήνας. Η ομιλία ήταν ηθική καταγγελία, όχι νομική δέσμευση.

Η αυτοσυγκράτηση έχει εξήγηση. Στις 8 Μαΐου η Τουρκία ετοίμασε νομοσχέδιο θαλάσσιας δικαιοδοσίας που κωδικοποιεί το δόγμα «Γαλάζιας Πατρίδας», διεκδικώντας ΑΟΖ Αιγαίου και Ανατολικής Μεσογείου (Al-Monitor). Σε επτά εβδομάδες, στις 7-8 Ιουλίου, ο Ερντογάν φιλοξενεί τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Ο Τούρκος πρόεδρος αναβαθμίζεται σε διπλωματικά αναντικατάστατο συνομιλητή της Δύσης, ταυτόχρονα με τις προσπάθειες για ουκρανική εκεχειρία. Σε αυτό το παράθυρο, κανείς δεν θα του επιβάλει κυρώσεις. Ο Χριστοδουλίδης το γνωρίζει.

Ο Ερχιουρμάν που σιωπά

Υπάρχει και μια αντίφαση που η ομιλία προσπέρασε. Στα κατεχόμενα κυβερνά από τον Οκτώβριο 2025 ο Τουφάν Ερχιουρμάν (62,8% έναντι Τατάρ), πρώτος φιλοομοσπονδιακός ηγέτης μετά από οκτώ χρόνια. Όμως ο Ερντογάν, στις 13 Νοεμβρίου 2025, τον υποδέχθηκε στην Άγκυρα και επανέλαβε δίπλα του ότι «η πιο ρεαλιστική λύση είναι αυτή των δύο κρατών» (Skai).

Ο Ερχιουρμάν αντέδρασε στην ομιλία Χριστοδουλίδη χαρακτηρίζοντάς την «πέρα από το εφικτό και το λογικό». Η πραγματικότητα στα κατεχόμενα είναι διαφορετική από την αφήγηση της Αθήνας: ο μόνος εν δυνάμει σύμμαχος για ομοσπονδία βρίσκει την ελληνοκυπριακή ρητορική υπερβολική, και η Άγκυρα τον περιορίζει στα εσωτερικά. Η κόκκινη γραμμή χαράχθηκε σε ελληνικό έδαφος. Η διαπραγμάτευση θα γίνει αλλού.