Στο κρύο 1,98 εκατομμύρια Έλληνες παρά τα 11 δισ. ευρώ των επιδοτήσεων

Το νούμερο είναι αμείλικτο: 1,98 εκατομμύρια πολίτες στην Ελλάδα (το 19% του πληθυσμού) δήλωσαν το 2024 ότι αδυνατούν να θερμάνουν επαρκώς την κατοικία τους. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ, μια θλιβερή πρωτιά που μοιραζόμαστε με τη Βουλγαρία, την ώρα που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι κάτω από το μισό (9,2%) (Eurostat).

Το στοιχείο που σοκάρει, όμως, δεν είναι το κρύο. Είναι η σπατάλη. Από το 2021, το ελληνικό κράτος δαπάνησε πάνω από €11 δισεκατομμύρια σε επιδοτήσεις ρεύματος και θέρμανσης (OECD). Πώς γίνεται να ξοδεύτηκε ένα ποσό που αγγίζει το 5% του ΑΕΠ και το αποτέλεσμα να είναι μηδενικό;

Η Παγίδα των «Κρύων Σπιτιών»

Η απάντηση βρίσκεται στους τοίχους μας. Πάνω από το 50% των κατοικιών στην Ελλάδα έχει κατασκευαστεί πριν το 1980, χωρίς καμία θερμομονωτική προδιαγραφή (newmoney.gr).

Οι επιδοτήσεις τύπου "Pass" λειτούργησαν ως παυσίπονο, όχι ως θεραπεία. Το κράτος πλήρωσε τους λογαριασμούς, δηλαδή επιδότησε την κατανάλωση σε ενεργειακά «σουρωτήρια», μεταφέροντας χρήματα από τα ταμεία του δημοσίου στα ταμεία των παρόχων ενέργειας. Τα σπίτια έμειναν αμόνωτα και οι πολίτες εξαρτημένοι από την επόμενη κρατική ενίσχυση.

Το «Ελληνικό Παράδοξο» της Ακριβής Ενέργειας

Εδώ υπάρχει μια αντίφαση που εξοργίζει. Η Ελλάδα έχει ρεκόρ ηλιοφάνειας και συμμετοχή ΑΠΕ στο 46,7%. Θεωρητικά, το ρεύμα θα έπρεπε να είναι φθηνό. Στην πράξη, οι τιμές λιανικής παραμένουν υψηλές.

Ο λόγος είναι τεχνικός αλλά κρίσιμος: το σύστημα της οριακής τιμής. Η τιμή του ρεύματος καθορίζεται από την ακριβότερη μονάδα που μπαίνει στο σύστημα για να καλύψει τη ζήτηση. Συνήθως, αυτό είναι το φυσικό αέριο, το οποίο εισάγουμε ακριβά. Επειδή δεν έχουμε επαρκή αποθήκευση (μπαταρίες) για να κρατήσουμε τη φθηνή ηλιακή ενέργεια του μεσημεριού, το βράδυ «καίμε» ακριβό αέριο. Έτσι, πληρώνουμε «τιμές Γερμανίας» με μισθούς Ελλάδας.

Ποιος Πληρώνει τον Λογαριασμό;

Η ενεργειακή φτώχεια δεν είναι δημοκρατική. Χτυπάει δυσανάλογα:

• Το φτωχότερο 20%: Στη Δυτική Ελλάδα, το 60% των φτωχών νοικοκυριών ζει στο κρύο (Pelop.gr).
• Τους ενοικιαστές: Δεν έχουν κίνητρο ή δικαίωμα να ανακαινίσουν σπίτια που δεν τους ανήκουν, ενώ τα προγράμματα «Εξοικονομώ» απευθύνονται κυρίως σε ιδιοκτήτες.

Το συμπέρασμα είναι πικρό αλλά ξεκάθαρο. Τα €11 δισ. αγόρασαν χρόνο, αλλά όχι λύση. Όσο η πολιτική εστιάζει στην επιδότηση του λογαριασμού και όχι στη μόνωση του κτιρίου, τα νοικοκυριά θα συνεχίσουν να πληρώνουν «ενοίκιο» στην ενεργειακή τους ανεπάρκεια.