Η κρίσιμη ομιλία του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για το 2026

Στις 24 Φεβρουαρίου ο Τραμπ εκφώνησε τη μακρύτερη ομιλία για την Κατάσταση του Έθνους στην αμερικανική ιστορία — 108 λεπτά. Μέσα σε αυτά χώρεσε η σύλληψη του Μαδούρο, ο έλεγχος του βενεζουελανικού πετρελαίου, η απαίτηση για αμυντικές δαπάνες 5% του ΑΕΠ από τους συμμάχους του ΝΑΤΟ. Δεν χώρεσε η Ουκρανία. Ήταν ακριβώς η τέταρτη επέτειος της ρωσικής εισβολής, επτά ευρωπαίοι πρωθυπουργοί βρίσκονταν στο Κίεβο, και η ομιλία αφιέρωσε στον πόλεμο λιγότερο από 20 δευτερόλεπτα. Τέσσερις ημέρες νωρίτερα, το Ανώτατο Δικαστήριο είχε κρίνει παράνομους τους δασμούς του. Ούτε αυτό αναφέρθηκε.

Η αποσιώπηση της Ουκρανίας δεν ήταν τυχαία ρητορική επιλογή. Την ίδια ημέρα, οι ΗΠΑ απείχαν από ψηφοφορία του ΟΗΕ για την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας — μαζί με την Κίνα. Ο πρώην εκπρόσωπος Τραμπ για την Ουκρανία, Κίθ Κέλογκ, αντέδρασε δημόσια: «Δεν είναι τέσσερα χρόνια πολέμου αρκετά;». Ο ίδιος ο Τραμπ δεν έχει πατήσει ποτέ στο Κίεβο — ο απεσταλμένος του Γουίτκοφ έχει επισκεφθεί τον Πούτιν 8 φορές. Αυτό που αδειάζει στην Ευρώπη, γεμίζει αλλού.

Η Σούδα ως αμερικανικός κόμβος

Η μετατόπιση αμερικανικών πόρων από την Ουκρανία έχει φυσική γεωγραφία: τη Σούδα. Μετά την Operation Midnight Hammer (Ιούνιος 2025), ο Τραμπ παραδέχτηκε ότι η Τεχεράνη «θέλει να ξεκινήσει ξανά από την αρχή» το πυρηνικό της πρόγραμμα. Στην Κρήτη, F-22, F-35, A-10 και το αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford συνθέτουν τη μεγαλύτερη αμερικανική ανάπτυξη στη Μεσόγειο από το 2003. Αξιωματούχοι ΗΠΑ-ΝΑΤΟ αξιολόγησαν ελληνικά στρατιωτικά νοσοκομεία χωρίς να υπάρχει προγραμματισμένη άσκηση — λεπτομέρεια που μεταφράζει τον «ενεργειακό κόμβο» σε κάτι πιο χειροπιαστό.

Η Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA) ορίζει την Ελλάδα ως «διευκολυντή». Στην πράξη, η Σούδα λειτουργεί ως βάση προβολής ισχύος στη Μέση Ανατολή (To Brief). Αυτό δίνει στην Αθήνα διπλωματικό βάρος — αλλά και διπλωματική έκθεση. Η Ελλάδα δεν επέλεξε κάποια από αυτές τις εντάσεις. Τις κληρονόμησε μαζί με τη γεωγραφία.

Ο λογαριασμός

Η απαίτηση για 5% του ΑΕΠ σε αμυντικές δαπάνες δεν ήρθε εν κενώ. Η Σύνοδος της Χάγης τον Ιούνιο 2025 έθεσε στόχο 3,5% βασικές δαπάνες συν 1,5% υποδομές, με ορίζοντα το 2035. Η Ελλάδα ξοδεύει ήδη πάνω από 3%, αλλά η διαφορά ώς το 5% σημαίνει περίπου 500 εκατ. ευρώ τον χρόνο επιπλέον. Η Ευρώπη συνολικά αύξησε τις αμυντικές δαπάνες κατά 12,6% ενώ οι ΗΠΑ τις μείωσαν κατά 7,1%. Η Γερμανία τροποποίησε το Σύνταγμά της για να δανειστεί. Η Ισπανία αρνήθηκε. Η λογική Τραμπ παραμένει η ίδια: αγοράστε αμερικανικά όπλα, πληρώστε μόνοι σας.

Η Αθήνα δεν σχολίασε τίποτα από αυτά. Καμία δήλωση Μητσοτάκη, Γεραπετρίτη, ΥΠΕΞ — την ίδια περίοδο που η κυβέρνηση υπέγραφε συμφωνίες LNG στην Ουάσινγκτον και περίμενε τον Ρούμπιο. Στρατηγική σιωπή απέναντι σε πρόεδρο που ανακοίνωσε νέους δασμούς 15% μέσω Section 122 — ένα νομικό τέχνασμα που παρακάμπτει το Ανώτατο Δικαστήριο αλλά λήγει τον Ιούλιο. Η σιωπή έχει τη λογική της: δεν προκαλείς κάποιον που σου χρειάζεται η στρατιωτική ομπρέλα. Αλλά η ομπρέλα αυτή γίνεται κάθε μήνα πιο ακριβή και πιο συναλλακτική. Η Ελλάδα πληρώνει περισσότερα, φιλοξενεί περισσότερα, και η αμερικανική εγγύηση μετατρέπεται σταδιακά από στρατηγική συμμαχία σε υπηρεσία με τιμοκατάλογο.