Κρίση ευλογιάς: Η σφαγή 480.000 αιγοπροβάτων απειλεί εξαγωγές φέτας 788 εκατομμυρίων

Σχεδόν 480.000 αιγοπρόβατα έχουν θανατωθεί στην Ελλάδα από τον Αύγουστο του 2024 λόγω της ευλογιάς (News247). Η νόσος — ακίνδυνη για τον άνθρωπο, καταστροφική για τα ζώα — έχει αδειάσει στάνες σε ολόκληρη τη Θεσσαλία. Κτηνοτρόφοι που έχτιζαν κοπάδια για δεκαετίες βλέπουν τα ζώα τους να σφάζονται σε μέρες. Έξι από αυτούς δεν άντεξαν — πέθαναν μετά την καταστροφή (To Vima). Η παραγωγή γάλακτος έχει πέσει ως και 40% σε ορισμένες περιοχές (Parapolitika), πιέζοντας τη φέτα — εξαγωγικό προϊόν 788 εκατομμυρίων ευρώ. Μόλις εμφανίστηκε το πρώτο κρούσμα στην Ήπειρο, στη Βαλανιδοράχη Πάργας (Protothema). Η κυβέρνηση επιμένει στη σφαγή αντί τον εμβολιασμό — η EFSA χαρακτηρίζει τη διαχείριση «βαθιά ανικανοποιητική» (To Brief).

Ένα άστρο που αλλάζει χρώμα σε πραγματικό χρόνο

Στα 163.000 έτη φωτός, ένα από τα μεγαλύτερα γνωστά άστρα του σύμπαντος μόλις έκανε κάτι που κανείς δεν περίμενε να δει ζωντανά. Ο WOH G64 — 1.540 φορές μεγαλύτερος από τον Ήλιο — άλλαξε χρώμα μέσα σε μήνες. Αν βρισκόταν στη θέση του Ήλιου, η επιφάνειά του θα έφτανε μέχρι τον Δία. Ομάδα υπό τον δρ. Muñoz-Sanchez του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών δημοσίευσε στο Nature Astronomy ότι μετατράπηκε από ερυθρό σε κίτρινο υπεργίγαντα — σημάδι ότι πιθανώς ετοιμάζεται να πεθάνει (Nature Astronomy). Η αλλαγή ήταν τόσο δραστική που «έμοιαζε να είναι διαφορετικό αστέρι» (Space.com). Μια δεύτερη ομάδα, όμως, βλέπει κάτι εντελώς διαφορετικό: ισχυρίζεται ότι δεν άλλαξε το ίδιο το άστρο, αλλά ότι ένας θερμός συνοδός αστέρας παραμορφώνει τις μετρήσεις — δημιουργώντας ψευδαίσθηση μεταμόρφωσης (Live Science). Η διαμάχη ίσως λυθεί μόνο όταν το άστρο εκραγεί ως supernova — «σύντομα» σε αστρονομικούς όρους, δηλαδή οποιαδήποτε στιγμή από αύριο ως σε χιλιάδες χρόνια.

Τα φάρμακα απώλειας βάρους προστατεύουν την καρδιά — αλλά πώς;

Νέα βρετανική μελέτη στο Nature Communications δείχνει ότι τα GLP-1 φάρμακα (η κατηγορία του Ozempic) δεν βοηθούν μόνο στην απώλεια βάρους — χαλαρώνουν μικροσκοπικά κύτταρα (pericytes) που σφίγγουν τα αιμοφόρα αγγεία κατά την καρδιακή προσβολή (News Medical). Σχεδόν στους μισούς ασθενείς, ακόμα κι αφού ξεβουλωθεί η αρτηρία στο νοσοκομείο, τα μικρά αγγεία μένουν κλειστά — φαινόμενο γνωστό ως «no-reflow» (Irish Examiner). Τα GLP-1 φαίνεται ότι τα ανοίγουν ξανά, ανεξάρτητα από την απώλεια βάρους. Η προοπτική: χορήγηση από διασώστες στον τόπο του συμβάντος. Η επιφύλαξη: η έρευνα έγινε σε ποντίκια — απαιτούνται κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους πριν αλλάξει η κλινική πρακτική.

Γιατί το φεγγάρι βάφεται κόκκινο. Στις 3 Μαρτίου, η τελευταία ολική σεληνιακή έκλειψη μέχρι τον Δεκέμβριο του 2028 θα είναι ορατή σε 2,5 δισεκατομμύρια ανθρώπους — αλλά όχι από την Ευρώπη (NASA). Γιατί «ματωμένο»; Η ατμόσφαιρα της Γης λειτουργεί σαν φακός: όταν το φεγγάρι μπαίνει στη σκιά μας, η ατμόσφαιρα σκεδάζει το μπλε φως αλλά αφήνει το κόκκινο να περάσει — βάφοντας τη σελήνη χάλκινη. Ο ίδιος λόγος που τα ηλιοβασιλέματα είναι κόκκινα, μόνο που εδώ ολόκληρη η Γη γίνεται το φίλτρο. Η επόμενη ευκαιρία μας: Παραμονή Πρωτοχρονιάς 2029.