Το κράτος θα πληρώσει 32 εκατ. για καύσιμα ακτοπλοΐας

Το κράτος θα δώσει στις ακτοπλοϊκές εταιρείες 16 λεπτά για κάθε λίτρο ναυτιλιακού καυσίμου που αγόρασαν από την 1η Σεπτεμβρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Το ανακοίνωσε χθες ο υπουργός Ναυτιλίας Βασίλης Κικίλιας (Υπουργείο Ναυτιλίας). Το υπουργείο υπολογίζει το κόστος σε 32 εκατ. ευρώ και δηλώνει ότι στόχος είναι να μην ακριβύνουν τα εισιτήρια (Λιμενικό Σώμα). Δεν έχουν δημοσιευτεί όμως ακόμη οι όροι πληρωμής, ούτε έχει δοθεί η έγκριση της Κομισιόν που απαιτείται (Fortune Greece).

Η πληρωμή είναι αναδρομική. Καλύπτει καύσιμα που οι εταιρείες έχουν ήδη αγοράσει από τον Σεπτέμβριο, καθώς και όσα θα αγοράσουν ως το τέλος του έτους. Δικαιούχοι είναι οι εταιρείες των εμπορικών δρομολογίων και όσες εκτελούν άγονες γραμμές, δηλαδή δρομολόγια που το κράτος προκηρύσσει και επιδοτεί για να μη μείνουν νησιά χωρίς σύνδεση (Υπουργείο Ναυτιλίας). Κάθε εταιρεία θα πάρει ανάλογα με την κατανάλωσή της, αφού το ποσό δίνεται ανά λίτρο. Η ανακοίνωση όμως δεν λέει πόσα αναλογούν σε κάθε εταιρεία, ούτε ποιες γραμμές καλύπτονται.

Μαζί με την ενίσχυση ανακοινώθηκε και ένα συνολικό ποσό 92 εκατ. ευρώ. Από αυτό, μόνο τα 32 εκατ. αφορούν νέο μέτρο (Λιμενικό Σώμα). Τα άλλα 60 εκατ. είναι πίστωση που υπάρχει ήδη από τις 31 Αυγούστου. Με αυτήν το κράτος αποζημιώνει τις εταιρείες για τις εκπτώσεις που τις υποχρεώνει να κάνουν σε ορισμένες κατηγορίες επιβατών (ΚΥΑ, Taxheaven). Η πίστωση καλύπτει εισιτήρια από τον Μάρτιο ως τον Οκτώβριο. Πόσα από αυτά έχουν ήδη πληρωθεί δεν έχει δημοσιευτεί (Υπουργείο Ναυτιλίας).

Τι λείπει για να γίνει η πληρωμή

Τα υπουργεία Ναυτιλίας και Οικονομικών ετοιμάζουν μαζί με την ΑΑΔΕ ηλεκτρονική διαδικασία για τις αιτήσεις και τη διασταύρωση των τιμολογίων. Δεν έχει δημοσιευτεί όμως υπουργική απόφαση που να ορίζει δικαιολογητικά, ανώτατο ποσό ανά εταιρεία ή ημερομηνία πληρωμής (Fortune Greece).

Το μέτρο στηρίζεται στο METSAF. Πρόκειται για προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων, που ενέκρινε η Κομισιόν στις 29 Απριλίου για τις οικονομικές συνέπειες της κρίσης στη Μέση Ανατολή (Ευρωπαϊκή Επιτροπή). Για την ακτοπλοΐα, το πλαίσιο επιτρέπει να καλύπτεται έως το 70% του πρόσθετου κόστους καυσίμου. Ως πρόσθετο κόστος μετρά η διαφορά της σημερινής τιμής από μια ιστορική τιμή αναφοράς (METSAF). Η Ελλάδα πρέπει επομένως να δείξει ότι τα 16 λεπτά χωρούν σε αυτό το όριο.

Μέχρι να αποφασίσει η Επιτροπή, η Συνθήκη για τη λειτουργία της ΕΕ απαγορεύει να εφαρμοστεί το μέτρο, άρα και να πληρωθεί (άρθρο 108 ΣΛΕΕ). Η Ισπανία, με το ίδιο πλαίσιο, έχει ήδη έγκριση για σχήμα 74 εκατ. ευρώ στις θαλάσσιες συνδέσεις με τα νησιά της. Εκεί το ποσό κάθε εταιρείας υπολογίζεται από την κατανάλωση, το μέγεθος του πλοίου και τα ναυτικά μίλια (Επιτροπή, SA.122731). Για το ελληνικό σχήμα δεν έχει δημοσιευτεί ακόμη απόφαση.

Πόσο καλύπτουν τα 16 λεπτά

Η ακτοπλοΐα σήκωνε ήδη πρόσθετο κόστος από τους ευρωπαϊκούς περιβαλλοντικούς κανόνες (To Brief), και φέτος προστέθηκε η ακρίβεια του καυσίμου. Ο Διονύσης Θεοδωράτος, πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας (ΣΕΕΝ), έδωσε στις 22 Οκτωβρίου δύο παραδείγματα για το κόστος καυσίμου ενός δρομολογίου. Στη γραμμή Ραφήνα–Μύκονος ήταν περίπου 19.000 ευρώ τον Ιανουάριο και 40.000 τον Οκτώβριο. Στη γραμμή Πειραιάς–Ρόδος μέσω Πάτμου, Λέρου και Κω ανέβηκε από 100.000 σε 200.000 (ΟΤ).

Για τον κλάδο συνολικά, το EnergyMag δημοσίευσε στα τέλη Οκτωβρίου μια εκτίμηση της αγοράς: η πρόσθετη δαπάνη ως το τέλος του έτους ξεπερνά τα 150 εκατ. ευρώ. Με αυτόν τον υπολογισμό, τα 16 λεπτά καλύπτουν περίπου το ένα πέμπτο έως το ένα τέταρτο (EnergyMag). Επειδή κανένα από αυτά τα στοιχεία δεν συνοδεύεται από λίτρα ή τιμολόγια, δείχνουν την τάξη μεγέθους και όχι επαληθευμένο λογαριασμό.

Στις 30 Οκτωβρίου ο ΟΤ είχε περιγράψει μια πρώτη μορφή του σχεδίου. Τότε τα ίδια 16 λεπτά κάλυπταν αγορές μόνο ως το τέλος Οκτωβρίου, με εκτιμώμενο κόστος 30 έως 35 εκατ. (ΟΤ). Από τότε η κάλυψη επεκτάθηκε κατά δύο μήνες, ενώ ο προϋπολογισμός έμεινε περίπου ίδιος. Η ανακοίνωση δεν λέει τι γίνεται αν τα επιλέξιμα λίτρα τον ξεπεράσουν.

Ο ΣΕΕΝ, που συνεργάστηκε με τον υπουργό στη διαμόρφωση του μέτρου, το χαρακτήρισε θετικό. Εκτίμησε επίσης ότι θα βοηθήσει να συγκρατηθούν οι τιμές (Politic). Καμία εταιρεία όμως δεν έχει δεσμευτεί δημόσια ότι θα παγώσει ή θα μειώσει τα εισιτήρια ως αντάλλαγμα (Το Βήμα).

Δεν υπάρχει ούτε δημόσια σειρά τιμών εισιτηρίων με την οποία να ελεγχθεί ο στόχος. Το Παρατηρητήριο Τιμών δημοσίευε παλαιότερα εβδομαδιαίους ναύλους για 40 γραμμές. Τον Ιούνιο άρχισε να συλλέγει ξανά στοιχεία, αλλά ως τον Ιούλιο δεν τα είχε δημοσιοποιήσει, σύμφωνα με ρεπορτάζ του News247 (News247).

Οι ακτοπλοϊκές θα εισπράξουν τα 16 λεπτά για κάθε λίτρο που αγόρασαν, εφόσον εγκριθούν από την Επιτροπή και οριστούν με υπουργική απόφαση. Ο επιβάτης θα δει από αυτά μόνο όσα οι ίδιες οι εταιρείες επιλέξουν να περάσουν στο εισιτήριο ή στα δρομολόγια, γιατί κανένα κείμενο που έχει δημοσιευτεί ως τώρα δεν τις υποχρεώνει.