Η Κομισιόν προειδοποιεί: στενή η προσφορά ντίζελ

Στην Ελλάδα το λίτρο ντίζελ κίνησης κόστιζε κατά μέσο όρο 2,13 ευρώ στις 26 Οκτωβρίου, σχεδόν όσο και στις 21 του μήνα (δελτίο 26/10, δελτίο 21/10). Η διεθνής πίεση δεν έχει φανεί ακόμη στην αντλία. Στις Βρυξέλλες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συναντήθηκε σήμερα για πρώτη φορά σε υψηλό επίπεδο με τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια, και ο επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν προειδοποίησε ότι η παγκόσμια προσφορά ντίζελ θα μείνει στενή και το 2027 (Επιτροπή, Euronews). Καύσιμο δεν λείπει σήμερα· λείπει το περιθώριο ασφαλείας.

Η τιμή αυτή είναι ο μέσος όρος 4.458 πρατηρίων και περιέχει ειδικό φόρο 41 λεπτών το λίτρο, ΦΠΑ 24% και την προσωρινή έκπτωση στο ντίζελ (δελτίο 26/10). Δείχνει δηλαδή τι πληρώνει ο οδηγός και όχι πόσο καύσιμο υπάρχει στις δεξαμενές. Όταν λήξει η έκπτωση, η αλλαγή στην αντλία θα οφείλεται σε ελληνική απόφαση και όχι απαραίτητα στη διεθνή αγορά.

Τι λένε τα επίσημα στοιχεία

Η ανησυχία για τον χειμώνα ξεκίνησε από το φυσικό αέριο (To Brief) και τώρα απλώνεται και στο ντίζελ. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, το τρίτο τρίμηνο του 2026 κυκλοφορούσαν παγκοσμίως 1,7 εκατ. βαρέλια την ημέρα λιγότερα ντίζελ και συναφή καύσιμα από έναν χρόνο νωρίτερα (IEA). Μετά τον πόλεμο στο Ιράν, οι εξαγωγές αργού από τη Μέση Ανατολή επανήλθαν πιο γρήγορα από τις εξαγωγές έτοιμων καυσίμων, και αυτά τα καύσιμα λείπουν σήμερα από την αγορά. Ο ίδιος οργανισμός προβλέπει πλεόνασμα ντίζελ στις αρχές του 2027, όμως τα αποθέματα που αδειάσανε δεν αναμένεται να ξαναγεμίσουν πριν από το δεύτερο εξάμηνο (IEA).

Η τελευταία επίσημη αξιολόγηση έγινε στις 21 Οκτωβρίου από την Ομάδα Συντονισμού Πετρελαίου της ΕΕ (το όργανο όπου κράτη μέλη και Επιτροπή παρακολουθούν την ασφάλεια εφοδιασμού). Χαρακτηρίζει στενή την προσφορά ντίζελ και αεροπορικών καυσίμων, αλλά δεν διαπιστώνει φυσική έλλειψη στην Ευρώπη (Επιτροπή, 22/10). Δεν αναφέρει όμως ποσότητες ούτε ημέρες κάλυψης για κάθε καύσιμο.

Ούτε τα υποχρεωτικά αποθέματα έκτακτης ανάγκης σημαίνουν τρεις μήνες ντίζελ στις δεξαμενές. Ο κανόνας της ΕΕ ζητά από κάθε κράτος να διατηρεί αργό ή προϊόντα ίσα με 90 ημέρες καθαρών εισαγωγών ή 61 ημέρες κατανάλωσης, όποιο είναι μεγαλύτερο (κανόνας ΕΕ). Για την Ελλάδα δεν υπάρχει δημόσια πρόσφατη καταγραφή των αποθεμάτων ανά καύσιμο, και η ευρωπαϊκή αξιολόγηση δεν πιστοποιεί ξεχωριστά την επάρκεια της χώρας.

Τι ζητούν οι Βρυξέλλες

Για να αυξηθεί η προσφορά, η Επιτροπή στράφηκε στα διυλιστήρια. Σύμφωνα με το Euronews, η Επιτροπή υπολογίζει ότι ένα στα τέσσερα διυλιστήρια της ΕΕ έκλεισε τα τελευταία είκοσι χρόνια. Όσα λειτουργούν ακόμη καλύπτουν το 90 έως 95% της ευρωπαϊκής ζήτησης ντίζελ, κατά το πολωνικό ερευνητικό κέντρο OSW.

Ο Γιόργκενσεν είπε ότι θα αξιολογήσει προτάσεις του κλάδου για μεγαλύτερη παραγωγή, αλλά το περιεχόμενό τους δεν δημοσιοποιήθηκε. Πριν από τη συνάντηση είχαν κυκλοφορήσει δύο ιδέες. Η πρώτη ήταν ένα γαλλικό αίτημα για προσωρινή χαλάρωση στις προδιαγραφές του ντίζελ, όπως η πυκνότητα και το θείο (HGV Ireland). Η δεύτερη ήταν η ανάμειξη έως 10% βιοντίζελ στο καύσιμο, αντί για 7% σήμερα (οδηγία ΕΕ). Δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι κατατέθηκε κάποια από τις δύο. Και στις δύο περιπτώσεις θα κέρδιζαν πρώτα οι πωλητές, δηλαδή τα διυλιστήρια και οι παραγωγοί βιοντίζελ. Αν θα πέσει και η τιμή για τον καταναλωτή δεν έχει μετρηθεί.

Στη συνάντηση συμπροέδρευσε ο επίτροπος Άμυνας Άντριους Κουμπίλιους. Ζήτησε σχέδιο για την παραγωγή, τη μεταφορά και την προστασία των καυσίμων που θα χρειάζονταν οι ένοπλες δυνάμεις σε μια κρίση. Έθεσε επίσης προς εξέταση την επέκταση αγωγών προς την ανατολική ΕΕ (ANSA). Όπως είπε, σε καιρό ειρήνης οι στρατιωτικές ανάγκες αντιστοιχούν σε περίπου 8% της γενικής κατανάλωσης. Τον αριθμό τον παρουσίασε ως εκτίμηση της βιομηχανίας και δεν διευκρίνισε σε ποια καύσιμα ή σε ποια περιοχή αναφέρεται (Επιτροπή, ΕΡΤ/ΑΠΕ-ΜΠΕ). Ο στρατός και οι πολίτες προμηθεύονται από τα ίδια διυλιστήρια. Όταν το περιθώριο είναι μικρό, η Επιτροπή θέλει να ξέρει από πριν ποιος θα πάρει τι.

Οι τεχνικές συνομιλίες συνεχίζονται και η επόμενη συνάντηση έχει προγραμματιστεί για τις αρχές του 2027 (Επιτροπή). Μέχρι σήμερα δεν έχει ανακοινωθεί κανένα δεσμευτικό μέτρο ούτε κάποιο συγκεκριμένο έργο. Η Ευρώπη έχει ακόμη ντίζελ, έχει όμως χάσει το απόθεμα ασφαλείας της, και κανένα από τα μέτρα που συζητήθηκαν σήμερα δεν θα το αναπληρώσει πριν από τον χειμώνα.