Κλινική εξωσωματικής Χανίων: 33 δικάζονται για ωάρια και υιοθεσίες

Τριάντα τρεις άνθρωποι δικάζονται στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Κρήτης για φερόμενο κύκλωμα σε ιδιωτική κλινική εξωσωματικής στα Χανιά. Ανάμεσά τους είναι γιατροί, εμβρυολόγοι, μαίες, δικηγόροι και μεσάζοντες. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα που επικαλούνται το παραπεμπτικό βούλευμα, η κλινική έπαιρνε ωάρια ασθενών χωρίς τη συναίνεσή τους και στρατολογούσε φτωχές γυναίκες από την ανατολική Ευρώπη ως δότριες και κυοφόρους. Τα ίδια δημοσιεύματα αναφέρουν ότι ζευγάρια πλήρωναν 70.000 έως 100.000 ευρώ για ένα παιδί, σε ορισμένες περιπτώσεις πάνω από 120.000 (News247). Η δίκη γίνεται στο Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων (ΜΑΙΧ). Διακόπηκε ξανά στις 10 Νοεμβρίου και συνεχίζεται στις 8 Δεκεμβρίου (ERTnews).

Το Law & Order και το Πρώτο Θέμα δίνουν για το βούλευμα τον αριθμό 380/2025 (Πρώτο Θέμα). Οι 33 κατηγορούνται «κατά περίπτωση», δηλαδή ο καθένας για όσα αντιστοιχούν στον ρόλο του. Οι κατηγορίες είναι εγκληματική οργάνωση, εμπορία ανθρώπων, απάτη, παράνομη μεσολάβηση σε υιοθεσίες ανηλίκων με όφελος, παράνομη διακίνηση γενετικού υλικού, πλαστογραφία και νομιμοποίηση εσόδων. Σε αυτές προστίθενται εικονικές ωοληψίες, δηλαδή λήψεις ωαρίων που καταγράφηκαν χωρίς να γίνουν (Patris, TVXS).

Βασικοί κατηγορούμενοι είναι ο 76χρονος γυναικολόγος που ήταν ιδιοκτήτης της μονάδας και ένας 47χρονος εμβρυολόγος (Nea Kriti). Προφυλακίστηκαν όταν αποκαλύφθηκε η υπόθεση, τον Αύγουστο του 2023. Αποφυλακίστηκαν τον Νοέμβριο του 2025, επειδή συμπληρώθηκε το ανώτατο όριο προσωρινής κράτησης (Newsit). Κατά το TVXS, η δικογραφία καταγράφει για την περίοδο 2018-2023 298 γυναίκες ως φερόμενα θύματα και τουλάχιστον 75 περιπτώσεις κλοπής ή παράνομης διακίνησης γενετικού υλικού (TVXS).

Πώς φέρεται να λειτουργούσε

Κατά τα δημοσιεύματα για το βούλευμα, μεσίτριες εντόπιζαν γυναίκες σε Ουκρανία, Ρουμανία, Μολδαβία, Γεωργία και Αλβανία και τις έφερναν στην Κρήτη. Ορισμένες έγιναν πρώτα δότριες ωαρίων και μετά κυοφόροι. Σύμφωνα με το Law & Order, ζούσαν σε δέκα κατοικίες υπό την εποπτεία μεσαζόντων και μιας μαίας, με τα ταξιδιωτικά τους έγγραφα κρατημένα από τρίτους. Έπαιρναν 583 έως 750 ευρώ τον μήνα, ή 1.000 σε άλλες περιπτώσεις, και τους είχε υποσχεθεί εφάπαξ αμοιβή 10.000 ευρώ για μονή κύηση και 18.000 για πολύδυμη· το δημοσίευμα σημειώνει ότι δεν αποδεικνύεται ότι την πήραν (Law & Order). Το Πρώτο Θέμα μετρά 14 σπίτια αντί για δέκα.

Γυναίκες που πήγαιναν στην κλινική για τη δική τους θεραπεία φέρονται να έχασαν ωάρια, τα οποία δόθηκαν σε τρίτους και δηλώθηκαν ως δωρεά. Κατά το Πρώτο Θέμα, τα χειρόγραφα αρχεία της κλινικής καταγράφουν 173 δότριες, 333 ωοληψίες και τουλάχιστον 1.226 λήπτες (Πρώτο Θέμα). Τους δύο πρώτους αριθμούς τούς δίνει και το Newpost (Newpost).

Η παρένθετη κύηση είναι νόμιμη στην Ελλάδα μόνο με προηγούμενη άδεια δικαστηρίου. Για να παίρνουν αυτή την άδεια, κατά το κατηγορητήριο, χρησιμοποιούσαν εικονικά σύμφωνα συμβίωσης ή γάμους, ανακριβή ιατρικά πιστοποιητικά και εικονικά μισθωτήρια, με τα οποία διάλεγαν ποιο δικαστήριο θα κρίνει την αίτηση. Γυναίκες φέρονται να πληρώνονταν για να εμφανιστούν ως σύντροφοι ανδρών από την Ιταλία ή τη Νορβηγία. Όταν ένα παιδί προοριζόταν για χώρα που απαγορεύει την παρένθετη κύηση, μπορούσε να δηλωθεί ως υιοθετημένο μετά τη γέννηση (Πρώτο Θέμα). Σε μία καταγγελία που μεταφέρει το Newsit, ένα ζευγάρι πλήρωσε 138.000 ευρώ. Από αυτά, 5.000 φέρονται να προορίζονταν για δωροδοκία, και δύο κυοφόροι κυοφορούσαν παράλληλα για να εμφανιστούν τα παιδιά ως δίδυμα (Newsit).

Η Αρχή και η δίκη

Τις κλινικές εξωσωματικής τις αδειοδοτεί και τις ελέγχει η Εθνική Αρχή Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής (ΕΑΙΥΑ). Σε ρεπορτάζ της 26ης Οκτωβρίου, ο ANT1 γράφει στο σώμα του κειμένου για ανάκληση της άδειας της κλινικής, ενώ ο τίτλος μιλά για αναστολή. Τοποθετεί την απόφαση στο ΦΕΚ 5466 της 14ης Σεπτεμβρίου, που προβλέπει μεταφορά του γενετικού υλικού και των αρχείων στο Γενικό Νοσοκομείο Χανίων (ANT1). Σε επόμενο ρεπορτάζ του σταθμού, το υλικό είχε μεταφερθεί παρουσία εκπροσώπου της Αρχής. Δικηγόρος θυμάτων είπε ότι η Αρχή θα ορίσει διαδικασία με την οποία όσοι είχαν καταθέσει υλικό θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε αυτό (ANT1). Το Healthweb αναφέρει ότι η Αρχή είχε επιβάλει στην κλινική ήδη το 2020 πρόστιμο 1.500 ευρώ και εξάμηνη αναστολή λειτουργίας, η οποία κατά το δημοσίευμα δεν εφαρμόστηκε (Healthweb).

Η δίκη άρχισε στις 14 Οκτωβρίου. Έχουν δηλωθεί 80 παραστάσεις υπέρ της κατηγορίας, 341 μάρτυρες κατηγορίας και 733 έγγραφα που θα αναγνωστούν (TVXS). Το Enikos αποδίδει τον αριθμό 341 στις καταγεγραμμένες παθούσες και όχι στους μάρτυρες (Enikos). Στις 10 Νοεμβρίου αναγνώστηκε ο κατάλογος των μαρτύρων και η πλευρά των κατηγορουμένων δήλωσε τους δικούς της μάρτυρες υπεράσπισης. Η συνεδρίαση διακόπηκε λόγω οικογενειακού προβλήματος της εισαγγελέως (ERTnews). Το Zarpanews και το Dikastiko δίνουν ως επόμενες δικασίμους τις 8 έως 11 και τις 15 έως 18 Δεκεμβρίου (Zarpanews, Dikastiko). Το News247 και η ΕΡΤ δεν αναφέρουν την 11η (News247).

Τι λένε οι γυναίκες

Μια γυναίκα είπε στο ERTnews ότι της έγιναν εμβρυομεταφορές, δηλαδή τοποθέτηση εμβρύου στη μήτρα, χωρίς να της έχουν ληφθεί ωάρια ή να έχει χρησιμοποιηθεί γενετικό υλικό, και τις περιέγραψε ως «σκέτο νερό» (ERTnews). Ένα ζευγάρι είπε ότι η αστυνομική έρευνα βρήκε σε νοσοκομείο, κρυοσυντηρημένο, ωάριο που τους είχαν πει ότι ήταν «νεκρό». Κατά το ζευγάρι, ένα άλλο ωάριο της συζύγου χρησιμοποιήθηκε στη Γερμανία και από αυτό γεννήθηκε παιδί (ERTnews, Το Ποντίκι).

Το Cretalive δημοσίευσε καταθέσεις γυναικών που λένε ότι αστυνομικοί τους εξήγησαν πως σε ορισμένους κύκλους θεραπείας δεν λήφθηκε κανένα ωάριο. Μία είχε ενημερωθεί από την κλινική ότι της πήραν δύο ωάρια, ενώ η αστυνομική έρευνα φέρεται να έδειξε ότι εκείνη την ημέρα δεν έγινε καν ωοληψία. Σε άλλη περίπτωση, μια ωοληψία της 20ής Ιουνίου 2018 δεν απέδωσε κανένα ωάριο. Πάνω σε αυτήν, σύμφωνα με τους αστυνομικούς, στηρίχθηκαν τρεις μεταφορές εμβρύων που αναφέρθηκαν αργότερα: τον Νοέμβριο του 2018, τον Σεπτέμβριο του 2020 και τον Οκτώβριο του 2021 (Έθνος).